<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/news/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 04:07:05 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/news</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21413</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 18:08:17 +0000</pubDate>

            <title>Էստոնիան դեկտեմբերի 1-ից կփակի Ռուսաստանի հետ ճանապարհային անցակետերը</title>

            <description><![CDATA[<p>Էստոնիայի կառավարությունը որոշել է դեկտեմբերի 1-ից դադարեցնել Ռուսաստանի հետ ճանապարհային սահմանային անցակետերով մարդկանց և տրանսպորտային միջոցների անցումը։ Անվտանգության նկատառումներով ընդունված սահմանափակումը կվերանայվի վեց ամիս անց, իսկ երկաթուղային բեռնափոխադրումները կշարունակվեն գործող պայմաններով։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/estonia-border-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Էստոնիան դեկտեմբերի 1-ից կփակի Ռուսաստանի հետ ճանապարհային անցակետերը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նոյեմբերի 20-ի հաղորդագրությունում կառավարությունը նշել է, որ որոշումը վերաբերում է «Նարվա-1», «Նարվա-2», Կոյդուլա, Լուհամաա և Սաատսե ճանապարհային անցակետերին։ Վեց ամիս անց իշխանությունները կգնահատեն՝ անվտանգության և հասարակական կարգի ապահովման համար սահմանված սահմանափակումը փոխելու անհրաժեշտություն կա՞։



Տալլինը որոշումը կապում է երկրի պաշտպանական արդյունաբերության ձեռնարկությունների դեմ այս տարվա երկու հարձակումների հետ։ Էստոնիայի ներքին անվտանգության ծառայության գնահատմամբ՝ երկուսի պատվիրատուներն էլ եղել են ռուսական հատուկ ծառայությունները։ Վարչապետ Քրիստեն Միխալը հայտարարել է, որ շարունակվող հարձակումները հանգեցնում են անվտանգության լրացուցիչ միջոցների կիրառման։



Ռուսական կողմը մերժում է այդ մեղադրանքները։ Reuters-ը հաղորդել է, որ ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան նոյեմբերի 20-ին հայտարարել է քաղաքական և դիվանագիտական պատասխան քայլերի մասին, եթե Էստոնիան իրականացնի փակման ծրագիրը։ Նա այն համեմատել է նոր «երկաթե վարագույր» ստեղծելու հետ։



Էստոնիայի ԱԳՆ-ն պարզաբանել է, որ որոշումը երկաթուղային բեռնափոխադրումների համար լրացուցիչ սահմանափակումներ չի մտցնում։ Դրանք կշարունակվեն նախկինում սահմանված պահանջներով և խիստ մաքսային ստուգումներով։ ԱԳ նախարար Մարգուս Ցահկնայի խոսքով՝ ճանապարհային անցումների դադարեցումը պետք է նվազեցնի մարդկանց հավաքագրելու և պատժամիջոցները շրջանցելու հնարավորությունները։



Կառավարությունն ընդունում է, որ փոփոխությունն առավել անմիջականորեն կազդի Նարվայի ու Սետոմաայի բնակիչների, ինչպես նաև Իդա-Վիրու շրջանի և հարավարևելյան Էստոնիայի վրա։ Խոսքը հատկապես այն մարդկանց մասին է, որոնց հարազատները, աշխատանքը կամ գույքը գտնվում են սահմանի մյուս կողմում։



Էստոնիայի ԱԳՆ-ն Ռուսաստանում գտնվող իր քաղաքացիներին հորդորել է նախապես պլանավորել վերադարձը և խուսափել նոր ուղևորություններից։ Ճանապարհային անցակետերի փակվելուց հետո նրանք ստիպված կլինեն օգտվել բաց մնացած այլ երթուղիներից, որոնք, նախարարության զգուշացմամբ, կարող են ավելի երկար ու թանկ լինել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/estonia-russia-border-closure</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21406</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 16:05:19 +0000</pubDate>

            <title>ՊՀԾ-ն 2027-ին ծրագրում է օգնել 91 միլիոն մարդու՝ ֆինանսավորման պակասի պայմաններում</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը 2027 թվականին 91 միլիոն մարդու աջակցելու համար ավելի քան 12 միլիարդ դոլար է խնդրում։ Ֆինանսավորման նվազման պատճառով կազմակերպությունը սահմանափակում է օգնության ընդգրկումը՝ միաժամանակ զգուշացնելով պարենային նոր համաշխարհային ճգնաժամի վտանգի մասին։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/wfp-outlook-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՊՀԾ-ն 2027-ին ծրագրում է օգնել 91 միլիոն մարդու՝ ֆինանսավորման պակասի պայմաններում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նոյեմբերի 20-ին հրապարակած ծրագրում ՊՀԾ-ն հայտնել է, որ նախատեսվող օգնությունը չի արտացոլում աշխարհում սովի ամբողջ ծավալը։ Պարենային ճգնաժամերի համաշխարհային զեկույցի համաձայն՝ 2025 թվականին 266 միլիոն մարդ բախվել է պարենային սուր անապահովության, իսկ մոտ 39 միլիոնի վիճակը գնահատվել է արտակարգ կամ ավելի ծանր։



Ժնևում կայացած բրիֆինգում ՊՀԾ-ի ներկայացուցիչ Լորա Թերները պարզաբանել է, որ 2026 թվականի կեսին թարմացված ծրագիրը նախատեսում էր աջակցել 110 միլիոն մարդու։ 2027-ի համար այդ թիվը 91 միլիոն է։ Նրա խոսքով՝ կրճատումը ֆինանսավորման անկման հետևանք է, մինչդեռ օգնության կարիքն աճում է։



Թերները հայտնել է նաև, որ 2026-ի համար պահանջված 13 միլիարդ դոլարից կազմակերպությունը մինչ այժմ ստացել է մոտ կեսը։ Միջոցների պակասը ՊՀԾ-ին ստիպում է առաջնահերթությունը տալ առավել ծանր վիճակում գտնվող մարդկանց։ Օգնության տրամադրումը մի շարք վայրերում դժվարացնում են նաև հասանելիության սահմանափակումները։



ՊՀԾ-ի գործադիր տնօրենի օգնական Մեթյու Հոլինգուորթը զգուշացրել է, որ աշխարհը կարող է վեց տարվա ընթացքում երրորդ խոշոր պարենային ճգնաժամին բախվել։ Նա նշել է Մերձավոր Արևելքի հակամարտության ազդեցությունը նավագնացության վրա, վառելիքի ու փոխադրումների թանկացումը և «Էլ Նինյո»-ով պայմանավորված բերքի կորուստների վտանգը։ Սա կազմակերպության ռիսկի գնահատականն է։



2027 թվականի ֆինանսավորման պահանջի գրեթե 72 տոկոսը նախատեսված է ճգնաժամերին արձագանքելու, իսկ 28 տոկոսը՝ համայնքների դիմակայունությունն ամրապնդելու համար։ ՊՀԾ-ն ծրագրում է ընդլայնել տեղական գործընկերների մասնակցությունը և դրամական օգնությունը՝ այնտեղ, որտեղ շուկաները թույլ են տալիս ընտանիքներին ինքնուրույն գնել անհրաժեշտ սնունդը։



Առանձին ուղղություն է օգնությունը բնական աղետից առաջ հասցնելը։ Կազմակերպությունը մտադիր է ավելի լայնորեն կիրառել ապահովագրությունը և նախապես համաձայնեցված ֆինանսավորումը, որպեսզի համայնքները կարողանան նախապատրաստվել կլիմայական հարվածներին։ Բրիֆինգում ՊՀԾ-ի ներկայացուցիչները ճկուն ու կանխատեսելի ֆինանսավորումը կապել են օգնությունն ամենամեծ կարիքն ունեցող վայրեր արագ ուղղելու հնարավորության հետ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/wfp-2027-food-aid</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21395</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 10:06:28 +0000</pubDate>

            <title>Լագարդ․ ԵԿԲ-ն ավելի հասանելի կդարձնի արժութային սվոփերը</title>

            <description><![CDATA[<p>Եվրոպական կենտրոնական բանկը պատրաստվում է ավելի հասանելի դարձնել այլ կենտրոնական բանկերի հետ արժութային սվոփերը։ ԵԿԲ նախագահ Քրիստին Լագարդի խոսքով՝ այս քայլը պետք է պաշտպանի եվրոգոտին արտաքին ֆինանսական ցնցումներից և աջակցի եվրոյի միջազգային դերին։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-lagarde-ec-archive-20261030.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Լագարդ․ ԵԿԲ-ն ավելի հասանելի կդարձնի արժութային սվոփերը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Լագարդը նոյեմբերի 20-ին Ֆրանկֆուրտի Եվրոպական բանկային համաժողովում հայտարարել է, որ բանկն աշխատում է սվոփային գծերը ավելի մասնատված աշխարհի պայմաններին հարմարեցնելու ուղղությամբ։ Նա ասել է, որ դրանք նաև ավելի հասանելի կլինեն, սակայն ելույթում չի ներկայացրել նոր գործընկերների ցանկը կամ փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելու ժամկետը։



Արժութային սվոփը երկու կենտրոնական բանկերի միջև համաձայնություն է՝ որոշակի ժամանակով արժույթներ փոխանակելու և հետագայում հակադարձ գործարք կատարելու մասին։ Այդպես կենտրոնական բանկը կարող է անհրաժեշտ արտարժույթը տրամադրել իր երկրի բանկերին, երբ շուկայում այն դժվար է ձեռք բերել։



Reuters-ը հաղորդում է, որ ԵԿԲ-ն նման պայմանավորվածություններ ունի խոշոր կենտրոնական բանկերի, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի Դաշնային պահուստային համակարգի և Չինաստանի ժողովրդական բանկի հետ։ Հասանելիության ընդլայնումը կարող է եվրոյով արտակարգ ֆինանսավորման հնարավորություն տալ ավելի լայն շրջանակի։



Լագարդը նշել է, որ այդ գծերի առաջնային նպատակը ճգնաժամի ժամանակ ԵԿԲ դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը պահպանելն է՝ սահմանափակելով արտասահմանյան լարվածության տարածումը եվրոգոտու շուկաներում։ Նրա գնահատմամբ՝ ֆինանսավորման նման ապահովագրությունը կարող է նաև խրախուսել ներդրողներին եվրոյով ակտիվներ պահել՝ նվազեցնելով ճգնաժամի պահին դրանք շտապ վաճառելու անհրաժեշտությունը։



ԵԿԲ-ն արդեն ընդլայնել է մեկ այլ գործիք՝ EUREP-ը։ Լագարդի փոխանցմամբ՝ փետրվարին այն դարձել է մշտական և բաց՝ աշխարհի կենտրոնական բանկերի համար, իսկ ավելի քան 30 բանկ արդեն հետաքրքրություն է հայտնել։ EUREP-ով եվրո տրամադրվում է բարձրորակ, եվրոյով արտահայտված արժեթղթերի ապահովմամբ, մինչդեռ սվոփի դեպքում փոխանակվում են արժույթներ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/ecb-euro-swap-access</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21389</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 06:06:47 +0000</pubDate>

            <title>COP31-ի նոր նախագծից հանվել է հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը</title>

            <description><![CDATA[<p>Անթալիայում ընթացող COP31 կլիմայական համաժողովի որոշման՝ նոյեմբերի 19-ին հրապարակված նոր նախագծում այլևս չկա հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը։ Փաստաթուղթը դեռ վերջնական համաձայնագիր չէ․ դրա դրույթները մնում են բանակցությունների առարկա։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-press.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[COP31-ի նոր նախագծից հանվել է հանածո վառելիքից հրաժարվելու կոչը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հրապարակել է նոյեմբերի 19-ի՝ ժամը 14։10-ի տարբերակը։ Նոյեմբերի 16-ի տեքստում եղած՝ հանածո վառելիքի օգտագործումը սահմանափակելու և դրանից անցումն արագացնելու դրույթները նոր տարբերակում բացակայում են։



Փոխվել է նաև ֆինանսավորման բաժինը։ Հանվել է զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար առնվազն 120 միլիարդ դոլար տրամադրելու առաջարկը։ Փոխարենը պահպանվել է մինչև 2035 թվականը հարմարվողականության ֆինանսավորումն առնվազն եռապատկելու կոչը՝ հաշվարկի ելակետն ու իրականացման ուղին հետագա քննարկման թողնելով։



Նախագիծը համաշխարհային համագործակցության ուղղություններից մեկն է համարում մինչև 2035 թվականը վերջնական էներգասպառման մեջ էլեկտրաէներգիայի բաժինը 35 տոկոսի հասցնելը։ Այն նաև նախատեսում է արագացնել վերականգնվող և ցածրածխածնային տեխնոլոգիաների կիրառումը, արդիականացնել էլեկտրացանցերն ու զարգացնել էներգիայի կուտակումը։



Փաստաթղթում պահպանվել է մտահոգությունը, որ գլոբալ տաքացման առավելագույն մակարդակը կարող է գերազանցել նախաարդյունաբերական շրջանի համեմատ 1,5 աստիճանը։ Միաժամանակ նշվում է, որ մթնոլորտից ածխաթթու գազի հեռացումը պետք է լրացնի արտանետումների խոր կրճատումը՝ չփոխարինելով և չհետաձգելով այն։



Թուրքիայի և Ավստրալիայի ներկայացուցիչները պաշտպանել են փոփոխությունները՝ շեշտելով նախկին խոստումների իրագործումը։ Reuters-ը հաղորդում է, որ բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի նախարար Քրիս Բոուենը հայտարարել է՝ կողմերը փորձում են գտնել հնարավոր ամենահավակնոտ արդյունքը, որը կարող է ընդհանուր համաձայնություն ստանալ։



Համաժողովի աշխատանքը նախատեսված է ավարտել նոյեմբերի 20-ին։ Նոր նախագծի հրապարակումը որոշման ընդունում չի նշանակում․ դրույթները դեռ պետք է համաձայնեցվեն մոտ 200 մասնակից երկրների միջև։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-fossil-fuel-draft</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21383</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 18:05:34 +0000</pubDate>

            <title>ԱՄՆ-ը, Չինաստանն ու Ռուսաստանը պայմանավորվել են քննարկել միջուկային ռիսկերի նվազեցումը</title>

            <description><![CDATA[<p>Դոնալդ Թրամփը, Սի Ծինփինն ու Վլադիմիր Պուտինը նոյեմբերի 19-ին Շենժենում կայացած եռակողմ հանդիպումից հետո ընդունել են խաղաղության մասին համատեղ հռչակագիր։ Երեք երկրները հայտարարել են միջուկային ռիսկերի նվազեցման և միջուկային զենքի տարածումը կանխելու շուրջ երկխոսություն վարելու մտադրության մասին։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/summit-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԱՄՆ-ը, Չինաստանն ու Ռուսաստանը պայմանավորվել են քննարկել միջուկային ռիսկերի նվազեցումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Սպիտակ տունը հրապարակել է չորս կետից բաղկացած փաստաթղթի ամբողջական տեքստը։ Դրանում առաջնորդները վերահաստատել են, որ միջուկային պատերազմում հնարավոր չէ հաղթել, և այն երբեք չպետք է սկսվի։



Հռչակագիրը չի սահմանում միջուկային զինանոցների կրճատման կոնկրետ պարտավորություններ կամ բանակցությունների մեկնարկի ժամկետ։ Այն նախատեսում է երկխոսություն ռիսկերի նվազեցման և զենքի չտարածման շուրջ՝ առանց զենքի վերահսկման նոր պայմանագիր ներկայացնելու։



Էներգետիկ ոլորտում ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանն ու Չինաստանը հայտնել են նավթամթերքի արտադրությունն ու մատակարարումներն ավելացնելու ծրագրի մասին։ Կողմերը կարևորել են էներգակիրների կայուն հոսքերը, սակայն փաստաթղթում չեն նշել մատակարարումների հավելյալ ծավալներ կամ դրանց ապահովման ժամկետներ։



ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի երեք մշտական անդամները նաև արտահայտել են ՄԱԿ-ը բարեփոխելու հանձնառություն՝ համաշխարհային մարտահրավերներին ավելի արդյունավետ արձագանքելու համար։ Հռչակագրում բարեփոխումների կոնկրետ կառուցվածքն ու իրականացման քայլերը չեն մանրամասնվում։



Առանձին կետով առաջնորդները կարևորել են պետությունների համաձայնության սկզբունքն ու պետական պաշտոնյաների անձեռնմխելիության հարգումը։ Նրանք համատեղ դիրքորոշում են հայտնել, որ Միջազգային քրեական դատարանը և նման կառույցները չպետք է չարաշահեն իրենց իրավազորությունը։



Associated Press-ը հաղորդում է, որ սա երեք երկրների առաջնորդների առաջին եռակողմ հանդիպումն էր։ Այն տեղի է ունեցել Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության՝ APEC-ի գագաթնաժողովի շրջանակում։ Գործակալությունը նշում է, որ հրապարակված հռչակագիրը չի հիշատակում Ուկրաինայում Ռուսաստանի պատերազմը կամ Իրանի շուրջ պատերազմը և այդ հակամարտությունների կարգավորման կոնկրետ համաձայնություններ չի ներկայացնում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/trump-xi-putin-peace-declaration</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21376</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:09:56 +0000</pubDate>

            <title>Միջազգային դատարանը Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել ռոհինջաների ցեղասպանության համար</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանը նոյեմբերի 19-ին Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել 2017 թվականին Ռաքհայն նահանգի հյուսիսում ռոհինջաների նկատմամբ ցեղասպանություն իրականացնելու համար։ Դատարանը պետությանը պարտավորեցրել է փոխհատուցել պատճառված վնասը և ապահովել տեղահանվածների անվտանգ ու կամավոր վերադարձը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/icj-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Միջազգային դատարանը Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել ռոհինջաների ցեղասպանության համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մյանմայի հարցով ՄԱԿ-ի Անկախ հետաքննչական մեխանիզմը հայտնել է, որ դատարանը նաև արձանագրել է ցեղասպանությունը կանխելու և դրա համար պատժելու պարտավորությունների խախտումներ։ Դրանք սահմանված են Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին 1948 թվականի կոնվենցիայով։



Դատարանի հաստատած հանգամանքների թվում են ռոհինջաների սպանությունները, նրանց ծանր ֆիզիկական կամ հոգեկան վնաս պատճառելը և ծնունդները կանխելուն ուղղված միջոցները։ Ըստ վճռի՝ այդ գործողությունները կատարվել են Ռաքհայնի հյուսիսում ռոհինջա բնակչության զգալի մասը ոչնչացնելու մտադրությամբ։ ՄԱԿ-ի մեխանիզմը դատարանին տրամադրել էր վկաների ցուցմունքներ և վեց վերլուծական զեկույց։



Մյանման պետք է թույլատրի և դյուրացնի տեղահանված ռոհինջաների անվտանգ, կամավոր ու արժանապատիվ վերադարձը նախկին բնակության վայրեր և ընտանիքների վերամիավորումը։ Նախատեսված են նաև գույքի վերադարձ և համարժեք փոխհատուցում։ Պետությունը պարտավոր է հետաքննել հանցագործությունները և պատասխանատուների նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնել։



Երկու տարվա ընթացքում Մյանման պետք է դատարանին զեկուցի գույքային և այլ իրավունքների վերականգնմանն ուղղված միջոցների, փոխհատուցման չափերի ու վճարման կարգի մասին։ Վճռով այդ ժամկետը սահմանվել է զեկույցի ներկայացման համար, իսկ փոխհատուցման վերջնական գումարները դեռ որոշված չեն։



Գամբիան գործը հարուցել էր 2019 թվականին։ Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, Մյանման հերքում է ցեղասպանության մեղադրանքը և պնդում, որ իր ուժերը օրինական պատասխան են տվել զինված խմբավորումների հարձակումներին։



ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը նշել է, որ Միջազգային դատարանն առաջին անգամ է պետությանը պատասխանատու ճանաչել ցեղասպանություն իրականացնելու համար։ Վճիռը պարտադիր է կատարման համար, վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ։



Միջազգային դատարանի վճիռը վերաբերում է Մյանմայի՝ որպես պետության պատասխանատվությանը։ Առանձին անձանց քրեական պատասխանատվությունը որոշելու համար անհրաժեշտ են առանձին քննություններ և դատավարություններ․ այս տարբերությունն ընդգծել է ՄԱԿ-ի Անկախ հետաքննչական մեխանիզմի ղեկավար Նիկոլաս Կումջյանը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/myanmar-rohingya-icj-judgment</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21365</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 10:10:43 +0000</pubDate>

            <title>Դանիայի խորհրդարանը վավերացրել է Գրենլանդիայի շուրջ ԱՄՆ-ի հետ համաձայնագիրը</title>

            <description><![CDATA[<p>Դանիայի խորհրդարանը նոյեմբերի 19-ին միաձայն հավանություն է տվել Գրենլանդիայի անվտանգության վերաբերյալ ԱՄՆ-ի հետ համաձայնագրին։ Փաստաթուղթն ընդլայնում է ամերիկյան ռազմական ներկայության հնարավորությունները՝ վերահաստատելով Դանիայի Թագավորության ինքնիշխանությունն ու գրենլանդացիների ինքնորոշման իրավունքը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/greenland-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Դանիայի խորհրդարանը վավերացրել է Գրենլանդիայի շուրջ ԱՄՆ-ի հետ համաձայնագիրը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ֆոլկետինգը համապատասխան որոշումը ընդունել է 109 կողմ ձայնով․ դեմ և ձեռնպահ քվեարկողներ չեն եղել։ Համաձայնագիրը սեպտեմբերի 22-ին Նյու Յորքում ստորագրել էին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը և Գրենլանդիայի վարչապետ Յենս-Ֆրեդերիկ Նիլսենը։



Համաձայնագրով կողմերը լրացրել են 1951 թվականի պաշտպանական պայմանավորվածությունները։ Այն նախատեսում է Գրենլանդիայում ամերիկյան «Պիտուֆիկ» տիեզերական ռազմակայանի արդիականացում ու ընդլայնում, ինչպես նաև երկու նոր պաշտպանական տարածքի ստեղծում՝ Նարսարսուաքում և Մեստերսվիգում։ Դրանց օգտագործման տեխնիկական պայմանները պետք է համաձայնեցվեն կողմերի միջև։



Փաստաթուղթը ԱՄՆ-ին թույլ է տալիս Գրենլանդիայի տարածքն օգտագործել նաև «Ոսկե գմբեթ» հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի ստեղծման նպատակով։ Այդ դրույթը թույլտվություն է նախատեսում, սակայն ինքնին չի նշանակում, որ համակարգի տարրերն արդեն տեղակայվել են կղզում։ Կողմերը նաև պարտավորվում են ՆԱՏՕ-ի շրջանակում ուժեղացնել Արկտիկայի պաշտպանության պլանավորումը, ներկայությունն ու զորավարժությունները։



Առանձին դրույթներ վերաբերում են շրջակա միջավայրի պահպանությանը և օտարերկրյա ներդրումների անվտանգության ստուգմանը։ Վերջինս ներառում է ռազմավարական ենթակառուցվածքներն ու բնական պաշարների արդյունահանումը՝ այն դեպքերում, երբ ներդրումները կարող են ազդել համաձայնագրի նպատակների վրա։



Ուժի մեջ մտնելու համար համաձայնագիրը պահանջում է դիվանագիտական նոտա, որով ԱՄՆ-ին կտեղեկացվի Դանիայում և Գրենլանդիայում անհրաժեշտ խորհրդարանական ընթացակարգերի ավարտի մասին։ Հետևաբար խորհրդարանի քվեարկությունը և փաստաթղթի ուժի մեջ մտնելը տարբեր իրավական փուլեր են։



«Ռոյթերսի» փոխանցմամբ՝ Գրենլանդիայի խորհրդարանը համաձայնագիրն արդեն վավերացրել էր նոյեմբերի սկզբին։ Պայմանավորվածությունը ձեռք էր բերվել այն լարվածությունից հետո, որն առաջացրել էին կղզու նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու Թրամփի հայտարարությունները։ Գրենլանդիան ինքնակառավարվող տարածք է Դանիայի Թագավորության կազմում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/denmark-greenland-security-deal</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21359</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 08:02:41 +0000</pubDate>

            <title>ՄԷԳ․ Հորմուզի ճգնաժամը կարող է արագացնել նավթի պահանջարկի նվազումը</title>

            <description><![CDATA[<p>Հորմուզի նեղուցով մատակարարումների խափանումներին երկրների լրացուցիչ արձագանքը կարող է 2035-ին նավթի համաշխարհային պահանջարկը օրական 4,4 մլն բարելով նվազեցնել՝ արդեն հայտարարված քաղաքականությունների սցենարի համեմատ։ Այս հաշվարկը Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը ներկայացրել է նոյեմբերի 19-ին հրապարակված World Energy Outlook 2026 զեկույցում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/hormuz-iea-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՄԷԳ․ Հորմուզի ճգնաժամը կարող է արագացնել նավթի պահանջարկի նվազումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գործակալությունը ուսումնասիրել է մի քանի հնարավոր ուղի՝ կախված ճգնաժամի տևողությունից և կառավարությունների որոշումներից։ Դրանք սցենարներ են, ոչ կանխատեսումներ․ արդյունքները ցույց են տալիս, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ տարբեր քաղաքականությունների դեպքում։



Լրացուցիչ արձագանքի՝ ARC տարբերակը դիտարկում է այն քայլերի իրականացումը, որոնք կառավարությունները քննարկում են, բայց դեռ չեն դարձրել պաշտոնական առաջարկներ։ Խոսքը մատակարարումների ու երթուղիների բազմազանեցման, տեղական էներգառեսուրսների օգտագործման և էլեկտրաֆիկացման արագացման մասին է։



Զեկույցի հիմնական STEPS սցենարը ներառում է արդեն պաշտոնապես հայտարարված, թեև դեռ չընդունված միջոցառումները։ Դրա համեմատ ARC տարբերակում 2035-ի նավթի պահանջարկը կարող է կազմել օրական մոտ 97 մլն բարել՝ ավելի քան 101 մլն-ի փոխարեն։ Այս տարբերությունը Reuters-ը նույնպես ներկայացնում է՝ հղում անելով գործակալության հաշվարկներին։



ՄԷԳ-ի գնահատմամբ՝ Պարսից ծոցից մատակարարումների կուտակային կորուստները հասել են 2,8 մլրդ բարել նավթի և 60 մլրդ խորանարդ մետր գազի։ Գործակալությունը 2026-ի Հորմուզի խափանումը բնութագրում է որպես էներգամատակարարման ամենախոշոր ցնցում՝ նշելով, որ նոյեմբերի դրությամբ այն դեռ չի ավարտվել։



Նեղուցից կախվածությունը նվազեցնելը արագ լուծում չունի։ Զեկույցը դիտարկում է շուրջ օրական 7 մլն բարել թողունակությամբ նոր շրջանցիկ նավթատարների նախագծեր, որոնք կառուցվում են կամ քննարկվում։ Դրանց իրականացումը կպահանջի մոտ 40 մլրդ դոլար, իսկ տարածաշրջանի այլ երթուղիները նույնպես կարող են խոցելի մնալ անկայունության դեպքում։



Ճգնաժամի հանգուցալուծումը կարող է հակառակ ճնշում ստեղծել շուկայում՝ վերականգնելով նավթի ու գազի մատակարարումները և նվազեցնելով գները։ Այդ դեպքում սպառման վրա միաժամանակ կազդեն էժանացող վառելիքը և էլեկտրաֆիկացման հետևանքով պահանջարկի կառուցվածքային փոփոխությունները։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/iea-hormuz-energy-outlook</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21349</guid>

            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 18:07:43 +0000</pubDate>

            <title>ՄԱԿ․ Գազայում անձրևներից վնասվել կամ ավերվել է առնվազն 40 հազար կացարան</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի սկզբից Գազայի հատվածում հորդառատ անձրևները հեղեղել են տեղահանվածների ճամբարները։ ՄԱԿ-ի երկու գործակալություններ զգուշացնում են, որ սննդի ու կացարանների պակասը սրվում է, իսկ ֆինանսավորման պակասն ու մատակարարումների սահմանափակումները դժվարացնում են օգնության տրամադրումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/gaza-deir-al-balah-unrwa.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՄԱԿ․ Գազայում անձրևներից վնասվել կամ ավերվել է առնվազն 40 հազար կացարան]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ) և Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը (ՄՄԿ) նոյեմբերի 17-ին համատեղ հայտնել են, որ Գազայում 1,7 միլիոնից ավելի մարդ շարունակում է ապրել իր տնից հեռու, 1,4 միլիոնը սուր սովի է բախվում, իսկ շուրջ 1,98 միլիոնը կացարանի հարցում օգնության կարիք ունի։



Գազայի շուրջ 1700 ճամբարների ու տեղահանվածների բնակության մյուս վայրերի կեսից ավելին ջրհեղեղի վտանգի գոտում է։ Դրանց ավելի քան 40 տոկոսում ջրահեռացման և հողի ամրացման աշխատանքներ են անհրաժեշտ։ Ըստ գործակալությունների՝ նոյեմբերի սկզբից առնվազն 40 հազար կացարան է վնասվել կամ ավերվել։



Ժնևում լրագրողներին ներկայացրած տեղեկությունների հիման վրա ՄԱԿ-ը նոյեմբերի 18-ին հաղորդել է, որ հեղեղաջրերն ու կոյուղաջրերը փչացրել են վրաններում պահվող սնունդը։ Ընտանիքներից շատերը նաև գազ կամ վառելափայտ չունեն՝ կերակուր պատրաստելու համար։



Ֆինանսավորման պակասի պատճառով ՊՀԾ-ն վրանային ճամբարներում տաք սնունդ է տրամադրում երկու օրը մեկ՝ նախկինում ամեն օր տրամադրելու փոխարեն։ Կրճատվել են նաև սննդի փաթեթների բաշխումն ու դրամական աջակցությունը։ Գործակալությունները զգուշացնում են, որ սննդի հասանելիության վերջին բարելավումը մեծապես կախված է օգնությունից և կարող է չպահպանվել։



ՊՀԾ-ի և ՄՄԿ-ի տվյալներով՝ մարդասիրական ու առևտրային բեռների համար բաց միակ անցակետը Քերեմ Շալոմն է, որը հայտնի է նաև Քերեմ Աբու Սալեմ անունով։ Ջրի պոմպերի, ջեռուցիչների, վառելիքի և ծանր տեխնիկայի մուտքը սահմանափակվում կամ ուշանում է։ ՄՄԿ-ն կոչ է արել բացել լրացուցիչ անցակետեր։



ՄՄԿ-ի գնահատմամբ՝ վրաններ, ծածկոցներ, վերմակներ և կացարանների նորոգման նյութեր տրամադրելու համար անհրաժեշտ է 173 միլիոն դոլար։ Եվս 9 միլիոն դոլար է պահանջվում ճամբարների բարեկարգման համար՝ ջրահեռացման առուներից մինչև լուսավորություն և տաքանալու կետեր։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/gaza-winter-floods-aid</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21342</guid>

            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 15:05:43 +0000</pubDate>

            <title>Լոնդոնը հրապարակել է ԵՄ-ի հետ համաձայնագրերի փաթեթի մանրամասները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը նոյեմբերի 17-ին ներկայացրել է Եվրամիության հետ նախատեսվող համաձայնագրերի առանցքային դրույթները։ Փաթեթը վերաբերում է սննդամթերքի առևտրին, արտանետումների շուկաների կապակցմանը և երիտասարդների փոխանակմանը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-eu-uk-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Լոնդոնը հրապարակել է ԵՄ-ի հետ համաձայնագրերի փաթեթի մանրամասները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բրիտանական կառավարությունը ներկայացրել է փաթեթը նոյեմբերի 20-ի գագաթնաժողովից առաջ։ Սննդամթերքի ու խմիչքի առևտրի մասին համաձայնագրով Լոնդոնն ակնկալում է քիչ փաստաթղթեր պահանջել ընկերություններից և նվազեցնել առևտրային խոչընդոտները։ Բրիտանական կառավարության գնահատմամբ՝ դա երկրի տնտեսությանը տարեկան կարող է հավելել մինչև 5,1 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ։



Երկրորդ առաջարկը վերաբերում է ջերմոցային գազերի արտանետումների առևտրին։ Լոնդոնը ցանկանում է բրիտանական համակարգը կապել ԵՄ-ի համակարգին, որպեսզի, ի թիվս այլ նպատակների, պողպատ և ալյումին արտահանող ձեռնարկությունները չբախվեն ԵՄ-ի ածխածնային սահմանային վճարներին։ Կառավարությունն այդ քայլի հնարավոր տնտեսական օգուտը գնահատում է տարեկան մինչև 3,8 միլիարդ ֆունտ։



Երիտասարդների համար նախատեսվող ծրագիրը պետք է ընդլայնի ԵՄ երկրներում ժամանակավորապես ապրելու, սովորելու և ճանապարհորդելու հնարավորությունները։ Նոյեմբերի 17-ի փաստաթուղթը չի հստակեցնում, թե ովքեր կկարողանան օգտվել ծրագրից և որքան ժամանակով։



Reuters-ը հաղորդում է, որ վարչապետ Էնդի Բերնհեմը պաշտոնը ստանձնելուց հետո ձգտում է սերտացնել կապերը ԵՄ-ի հետ։ Բրիտանական կառավարությունը միաժամանակ բացառում է վերադարձը ԵՄ, մաքսային միություն և միասնական շուկա, ինչպես նաև մարդկանց ազատ տեղաշարժի վերականգնումը։



Եվրոպական խորհուրդը հայտնել է, որ Բրյուսելում Բերնհեմին կընդունեն Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոշտան և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը։ Սա կողմերի երկրորդ գագաթնաժողովն է Միացյալ Թագավորության՝ ԵՄ-ից դուրս գալուց հետո։ Առաջինը կայացել է 2025 թվականի մայիսին Լոնդոնում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/uk-eu-summit-package</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>