<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/research/andznakan-tvyalner/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/research/andznakan-tvyalner</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2230</guid>

            <pubDate>Thu, 08 Aug 2019 21:02:37 +0000</pubDate>

            <title>Հայաստանի քաղաքացիների անձնական տվյալները բաց են. ինչո՞ւ որևէ քայլ չի ձեռնարկվում</title>

            <description><![CDATA[<p>Յուրաքանչյուր ոք կարող է մուտք գործել ԿԸՀ կայք և ըստ անուն-ազգանվան գտնել անձի հաշվառման հասցեն: Մասնագետներն առաջարկում են կարգավորել այս հարցը, հատկապես ընտրությունների նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխությունից հետո։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/08/itbn.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հայաստանի քաղաքացիների անձնական տվյալները բաց են. ինչո՞ւ որևէ քայլ չի ձեռնարկվում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՀՀ  Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշմամբ՝ ընտրողների սկանավորված ցուցակները տեղադրվում են ԿԸՀ կայքում՝ դրանցում ներառված տվյալները հասանելի դարձնելով բոլորին:



Որոշման համաձայն՝ սկանավորված ցուցակներում տեսանելի են լինում ընտրողի հերթական համարը, ազգանունը, անունը, հայրանունը, ծննդյան ամսաթիվը, հաշվառման վայրի հասցեն, ինչպես նաև ընտրողի ստորագրությունը:



Անձնական ի՞նչ տվյալներ և ինչպե՞ս են հրապարակվում



Ինչպես տեսանք, ԿԸՀ որոշմամբ՝ յուրաքանչյուր ոք կարող է տեսնել ընտրողի անձնական տվյալները՝ անուն-ազգանունը, հաշվառման հասցեն, ինչպես նաև ստորագրությունը:



Եղել են նաև դեպքեր, երբ տեսանելի են եղել ընտրողների անձնագրային տվյալները: Վերջիններս համարվում են կենսաչափական տվյալներ և հրապարակման ենթակա չեն:



ԿԸՀ կայք. Անուն-ազգանունը գրելով՝ մյուս տվյալները ներմուծում է ծրագիրը / ©elections.am



Օրինակ, 2017թ. ապրիլի 2-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալությունը ԿԸՀ-ից պահանջել էր կայքից հեռացնել 4000 ընտրողի անձնագրային տվյալները, քանի որ դրանց հրապարակումը խախտում էր Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին օրենքը:



Օրենքի համաձայն՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը կարող է հրապարակել անունը, ազգանունը և հաշվառման հասցեն: Այս տվյալները միշտ են հասանելի. ցանկացած ոք կարող է մուտք գործել ԿԸՀ պաշտոնական կայք և ըստ անուն-ազգանվան գտնել անձի հաշվառման հասցեն և ծննդյան ամսաթիվը:



Ինչո՞ւ են հրապարակվում մեր տվյալները



Այս հարցը բազմիցս բարձրացվել է քաղաքացիների, շահագրգիռ մարմինների և կազմակերպությունների կողմից, սակայն ընտրություններից առաջ և ընտրական ողջ գործընթացում անձնական տվյալների (ընտրողի անուն, ազգանուն, հայրանուն, ծննդյան ամսաթիվ և հաշվառման հասցե) հրապարակումը համարվում է ընտրությունների սահմանադրական գործընթացի երաշխավորման, կեղծարարության կանխման անհրաժեշտ միջոց:



Քվեարկությանը մասնակցած ընտրողների ցուցակ / ©panorama.am



Ընտրությունների ավարտից հետո հաջորդ օրը ժամը 12:00-ից քվեարկությանը մասնակցած ընտրողների ցուցակների սկանավորվում են: Դրանք ամենաուշը 24 ժամ հետո հրապարակվում են: Այստեղ արդեն, բացի վերոնշյալ տվյալներից, տեսանելի է նաև ընտրողի ստորագրությունը: Սահմանված կարգի հիմնավորումն այն է, որ ընտրական գործընթացում ընտրողի տվյալների հրապարակման միջոցով հնարավոր է դառնում շտկել անճշտությունները, բացառել ուրիշի փոխարեն քվեարկելու հնարավորությունը և իրականացնել վերահսկողական մի շարք գործառույթներ:



Բազմաթիվ մասնագետների կարծիքով՝ տեղեկությունների հասանելիությունը թեև խախտում է անձնական տվյալների գաղտնիությունը, ինչ-որ առումով հակասում համապատասխան օրենքին, սակայն Հայաստանում ընտրական գործընթացի նկատմամբ վստահություն նախկինում չկար, ուստի անձնական տվյալների հրապարակումն ինչ-որ չափով վերահսկողական մեխանիզմ էր։ 



Վտանգներ, մասնագիտական կարծիքներ



Դեռևս 2017թ. ԱԺ ընտրություններից հետո Մարդու իրավունքների պաշտպանի կողմից Արդարադատության նախարարությանը գրություն էր հասցեագրվել ԿԸՀ կողմից անձնական տվյալների հրապարակման կարգի խախտման վերաբերյալ:



Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալությունը ՄԻՊ-ի գրության հիման վրա կայացրել էր որոշում՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովից պահանջելով 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում փակել ընտրություններին մասնակցած քաղաքացիների անձնագրային տվյալները:




https://www.facebook.com/PersonalDataArmenia/photos/a.561930463975711/792723210896434/?type=3




Սակայն ներկայումս ցանկացած պահի հնարավոր է այդ կայքից, իմանալով միայն անուն-ազգանունը, տեղեկանալ քաղաքացու հաշվառման հասցեի և ծննդյան ամսաթվի տվյալներին:



Անձնական տեղեկությունները խոցելի են դարձնում քաղաքացուն, հատկապես քիչ հանդիպող անուն-ազգանունով անձին: Կենսաչափական տվյալները, մասնագետների կարծիքով, հեշտությամբ կարող են այլ նպատակներով օգտագործվել պոտենցիալ հանցագործների, անձնական հաշվեհարդար ունեցողների, հաքերների և ընդհանրապես տվյալների հրապարակայնությունը շահադիտական նպատակներով կիրառել ցանկացողների կողմից: 



Այս թեմային անդրադարձել է նաև տեղեկատվության անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը: Նա առաջարկել է ընտրությունների ժամանակ ընտրողների անձնական տվյալները պարունակող ցուցակները տրամադրել կուսակցություններին, կամ հասանելիության համար սահմանել որոշակի ժամանակահատված, ընդ որում՝ միայն հայկական IP-ների համար։ 




https://www.facebook.com/samvel/posts/10156975694193781




Նույն կարծիքին է նաև Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի հիմնադիր Շուշան Դոյդոյանը: Նրա խոսքով՝ ԿԸՀ կայքում տվյալների հրապարակումը անձնական տվյալների պաշտպանության խախտում է՝ հատկապես երկարաժամկետ տեղադրման դեպքում, երբ կարելի է ներբեռնել, պահպանել դրանք:



Սակայն այլ կարծիքի են լրագրողները: Նրանց համար այդ տվյալները համարվում են տեղեկատվության բաց աղբյուր: Այդ տեղեկությունների միջոցով են լրագրողները հաճախ ճշտում պաշտոնյաների, նրանց հարազատների հասցեները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ:



Նոր իշխանությունները և Հեղափոխությունից հետո տեղի ունեցած ընտրությունները որոշակի հույս են արթնացրել թեմայով մտահոգ շրջանակների մոտ: Վերջիններս արդեն բարձրաձայնում են այս ոլորտում համապատասխան փոփոխությունների անհրաժեշտությունը՝ լրագրողների համար առաջարկելով օրենսդրական այլ լուծումներ գտնել:



Անձնական տվյալների պահպանման միջազգային փորձը



Եվրոպական երկրներում, օրինակ, անձնական տվյալների պաշտպանությունը բավականին բարձր մակարդակի վրա է: Այնտեղ տվյալների արտահոսքը կարող է խնդիրներ լուրջ առաջացնել։



Եվրոպայում անձնական տվյալների գաղտնիությանը մեծ նշանակություն են տալիս հատկապես երիտասարդները: Նախընտրական քարոզչության ընթացքում եվրոպացի պաշտոնյաներն իրենց խոստումներում շեշտում են անձնական տվյալների պաշտպանության ուղղությամբ նախատեսվող աշխատանքներին, իսկ ընտրողները մեծ կարևորություն են տալիս այդ հարցում ամենախիստ դիրքորոշումներին:



Եվրամիությունը 2018թ. մայիսին խստացրել է ընտրություններից առաջ կուսակցությունների և ֆոնդերի կողմից ընտրողների անձնական տվյալների հավաքագրման համար նախատեսված պատժաչափը՝ դրանով կանխարգելելով նաև տվյալների հավաքագրումը: 



Դիտարկել ենք, օրինակ, Ուկրաինայում և Ռուսաստանում ընտրական գործընթացների հետ կապված անձնական տվյալների հրապարակայնությունը: Երկու երկրներում էլ Ընտրական հանձնաժողովների կայքերում յուրաքանչյուր ընտրողի համար առանձին բաժին է հատկացված, որտեղ տվյալները կարող է տեսնել միայն այդ տվյալների սեփականատերը: Ի տարբերություն ՀՀ ԿԸՀ կայքի, այդ երկրներում օգտատերն ինքն է մուտքագրում իր բոլոր տվյալները, որից հետո միայն սահմանափակ ժամանակով կարող է տեսնել ընտրության հետ կապված տեղեկություններ՝ իր համարը, ընտրատեղամասը:



Իսկ օրինակ ԱՄՆ-ում քաղաքական գործիչները հաճախ են դիմում ընտրողների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման միջոցով ձայներ ստանալու տարբերակին: Այս առումով հիշենք ամերիկացիների մեղադրանքները ռուսական ծառայություններին՝ ընտրություններին միջամտելու համար:



Հետաքրքրական է Օբամայի երկրորդ ժամկետի ընտրությունը, երբ հատուկ ծրագրի միջոցով մի քանի ամսում յուրաքանչյուր ընտրողի վերաբերյալ հավաքվել է 800 միավոր տեղեկություն, որոնք Օբամայի վարչակազմի կողմից կրկին հաղթելու լավ միջոց են հանդիսացել: Այս երևույթն ԱՄՆ-ում արդեն լուրջ սպառնալիք է դարձել, և իշխանությունները որոշել են պայքարել քաղաքացիների անձնական տվյալների պաշտպանության համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/research/andznakan-tvyalner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>