<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/altermagnet-spin-current/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 18:05:35 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/altermagnet-spin-current</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20739</guid>

            <pubDate>Fri, 30 Oct 2026 09:08:26 +0000</pubDate>

            <title>Ֆիզիկոսներն ալտերմագնիսից մագնիսական տեղեկություն են փոխանցել 300 նանոմետր հեռավորության վրա</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները նանոսարքի միջոցով կարդացել են ալտերմագնիսի ներքին մագնիսական վիճակը՝ այն վերածելով էլեկտրական ազդանշանի։ Փորձը ցույց է տվել, որ զրոյական ընդհանուր մագնիսացմամբ նյութից հնարավոր է ստանալ տեղեկություն կրող սպինային հոսանք։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-altermagnet-20261030.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ֆիզիկոսներն ալտերմագնիսից մագնիսական տեղեկություն են փոխանցել 300 նանոմետր հեռավորության վրա]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Իսպանիայի CIC nanoGUNE կենտրոնի և միջազգային գործընկերների հետազոտությունը հոկտեմբերի 28-ին հրապարակվել է Nature ամսագրում։ Թիմն ուսումնասիրել է մանգանից ու սիլիցիումից կազմված Mn₅Si₃ նյութի բարակ թաղանթը՝ այն ներառելով առանձին աղբյուր և ընդունիչ ունեցող նանոսարքի մեջ։


Սովորական մագնիսներում ատոմների մագնիսական մոմենտները հիմնականում ուղղված են նույն կողմը և գումարվելով ստեղծում են ընդհանուր մագնիսացում։ Ալտերմագնիսներում հակադիր մոմենտները փոխհատուցում են միմյանց։ Սակայն նյութի ներսում պահպանվող մագնիսական կարգավորվածությունն ազդում է էլեկտրոնների շարժման վրա, ուստի դրանում պահված տեղեկությունը կարելի է կարդալ էլեկտրական եղանակով։


Այստեղ կարևոր է էլեկտրոնի սպինը՝ նրա քվանտային հատկությունը, որի հետ կապված է մագնիսական մոմենտը։ Սպինտրոնիկան տեղեկությունը մշակելու և պահպանելու համար օգտագործում է այդ հատկությունը՝ էլեկտրոնի լիցքի հետ մեկտեղ։ Նոր փորձի նպատակն էր ցույց տալ, որ սպինային տեղեկությունը կարող է դուրս գալ փոխհատուցված մագնիսական նյութից և հասնել առանձին ընդունիչի։


Ինչպես CIC nanoGUNE-ն բացատրում է, աղբյուրն ու ընդունիչը բաժանված էին ընդամենը 300 նանոմետրով։ Mn₅Si₃-ի միջով անցկացված էլեկտրական հոսանքը առաջացրել է սպինային հոսանք, որը պղնձե հաղորդիչով տարածվել է դեպի ընդունիչը։ Այնտեղ հետազոտողները գրանցել են էլեկտրական ազդանշան։


Թիմն այնուհետև ուժեղ մագնիսական դաշտով փոխել է նյութի ներքին մագնիսական վիճակը։ Դրա հետ փոխվել է նաև ընդունիչում գրանցվող ազդանշանի նշանը։ Այս կապը ցույց է տալիս, որ ազդանշանը կապված է աղբյուրի մագնիսական կարգավորվածության հետ։ Արդյունքը դիտվել է էլեկտրական հոսանքի միացման երկու տարբեր սխեմաներում։


Փորձարարական տվյալները համեմատվել են համաչափության վերլուծության, էլեկտրոնային կառուցվածքի հաշվարկների և սպինային տեղափոխման մոդելի հետ։ Ըստ հեղինակների՝ արդյունքները համահունչ են Mn₅Si₃-ի ալտերմագնիսական կարգավորվածությանը։ Յուվյասկյուլյայի համալսարանը, որի ներկայացուցիչները մասնակցել են տեսական աշխատանքին, նշում է, որ այդ մոդելն օգնում է կապել չափված ազդանշանները տեղափոխման մեխանիզմների հետ։


Սա դեռ պատրաստի հիշողության սարք չէ։ Հետազոտողների հաջորդ խնդիրներն են մագնիսական վիճակը փոխել փոքր էներգիայով էլեկտրական իմպուլսներով և սարքն աշխատեցնել սենյակային ջերմաստիճանում։ Ավելի արագ ու խիտ հիշողության հնարավորությունը թիմը դիտարկում է որպես ապագա կիրառության ուղղություն։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/altermagnet-spin-current</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>