<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/brain-neuron-genome-selection/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 18:07:44 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/brain-neuron-genome-selection</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20698</guid>

            <pubDate>Thu, 29 Oct 2026 09:12:21 +0000</pubDate>

            <title>Գենետիկ խոշոր խախտումներով նեյրոնների բաժինը ծննդից հետո կտրուկ նվազում է</title>

            <description><![CDATA[<p>Մինչև ծնունդը մարդու գլխուղեղի կեղևի նեյրոնների զգալի մասը կարող է կրել ԴՆԹ-ի խոշոր փոփոխություններ, սակայն ծննդի շրջանում այդպիսի բջիջների բաժինը կտրուկ նվազում է։ Նոր հետազոտությունը հուշում է, որ զարգացող ուղեղը կարող է ընտրողաբար հեռացնել գենետիկ ծանր խախտումներով նեյրոնները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-neuron-cover-20261029.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գենետիկ խոշոր խախտումներով նեյրոնների բաժինը ծննդից հետո կտրուկ նվազում է]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հարվարդի բժշկական դպրոցի և Բոստոնի մանկական հիվանդանոցի հետազոտողները համեմատել են մարդու գլխուղեղի կեղևի առանձին նեյրոնների գենոմները՝ պտղային շրջանից մինչև ծերություն։ Հոկտեմբերի 28-ին Nature-ում հրապարակված աշխատանքը հիմնված է մահացած դոնորներից ստացված հյուսվածքային նմուշների վրա․ նույն մարդու ուղեղի փոփոխություններին ժամանակի ընթացքում չեն հետևել։



Թիմն ուսումնասիրել է 2357 նեյրոն՝ գենոմի ընթերցման երկու տարբեր եղանակով։ Դրանցից մեկով վերլուծվել է 16 անհատի 1526 բջիջ, մյուսով՝ 12 անհատի 831 բջիջ։ Երկու մոտեցումներն էլ ցույց են տվել նույն ընդհանուր պատկերը՝ ծննդից առաջ տարածված գենետիկ խոշոր փոփոխություններ և այդպիսի փոփոխություններ կրող բջիջների բաժնի զգալի նվազում հետագայում։



Խոսքը ԴՆԹ-ի հատվածների պատճենների թվի փոփոխությունների մասին է՝ CNV-ների։ Այդպիսի փոփոխության դեպքում գենոմի որոշ հատվածներ կրկնապատկվում կամ կորչում են։ Պտղային կեղևի նեյրոնների միջինում 25,9 տոկոսում հեղինակները հայտնաբերել են բազմաթիվ քրոմոսոմներ ընդգրկող խախտումներ, իսկ ծննդից հետո այդպիսի բջիջների բաժինը նվազել է ավելի քան չորս անգամ։



Հարվարդի բժշկական դպրոցը բացատրել է, որ արդյունքները կարող են մատնանշել ուղեղի զարգացման բնական «որակի հսկողություն»։ Շատ փոփոխություններով նեյրոններում խաթարված է եղել նաև սինապսների՝ բջիջների միջև կապերի ձևավորմանը մասնակցող գեների աշխատանքը։ Հեղինակների վարկածով՝ այդ բջիջները դժվարությամբ են կապեր ստեղծում և չեն գոյատևում մյուս նեյրոնների հետ մրցակցության մեջ։



Այս բացատրությունը դեռ ամբողջությամբ հաստատված մեխանիզմ չէ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս տարբեր տարիքի նմուշների միջև տարբերությունն ու հնարավոր մոլեկուլային կապերը, բայց ուղղակիորեն չի դիտարկում յուրաքանչյուր գենետիկորեն փոփոխված նեյրոնի մահը։ Ավելի փոքր ծավալի փոփոխություններ ունեցող բջիջների բաժինը նվազել է ավելի դանդաղ՝ նաև հետծննդյան տարիներին։



Հետազոտողները ցանկանում են պարզել՝ արդյոք այդ ընտրության խանգարումները դեր ունեն աուտիզմի և նյարդային զարգացման այլ վիճակների դեպքում։ Ներկայիս աշխատանքը չի հաստատում դրանց առաջացման մեկ ընդհանուր պատճառ և դեռ չի առաջարկում ախտորոշման կամ բուժման նոր մեթոդ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/brain-neuron-genome-selection</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>