<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/spider-sleep-stages/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 16:02:43 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/spider-sleep-stages</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20664</guid>

            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 10:12:07 +0000</pubDate>

            <title>Ցատկող սարդի մոտ քնի երկու տարբեր վիճակ են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ավստրալական ցատկող սարդի վարքը ցույց է տվել, որ նրա քունը ներառում է երկու տարբեր վիճակ։ Գիշերային հանգիստը խանգարելուց հետո հաջորդ գիշեր ավելացել են աչքերի շարժումներով ու մկանային կծկումներով ուղեկցվող դրվագները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-spider-sleep-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ցատկող սարդի մոտ քնի երկու տարբեր վիճակ են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բոննի համալսարանը հոկտեմբերի 27-ին հայտնել է միջազգային խմբի հետազոտության մասին, որը հոկտեմբերի 26-ին հրապարակվել է PNAS ամսագրում։ Հեղինակներն ուսումնասիրել են Ավստրալիայում տարածված Portia fimbriata տեսակի ցատկող սարդին, որը որսում է այլ սարդերի։



Լաբորատորիայում կենդանիներին մի քանի օր հետևել են ինֆրակարմիր տեսախցիկներով՝ փոխելով լուսավորությունը։ Հանգստանալիս սարդերը գլխիվայր կախվել են իրենց հյուսած մետաքսե հարթակի տակ։ Շուրջօրյա ակտիվության ռիթմը պահպանվել է նաև առանց լույսի ու մթության հերթագայության՝ վկայելով ներքին կենսաբանական կարգավորման մասին։



Երկար անշարժ շրջաններն ընդհատվել են աչքի ցանցաթաղանթների շարժումներով, մկանային կծկումներով ու ոտքերի ծալումներով։ Տասը սարդի դիտարկումներում նման դրվագը միջինում տևել է մոտ 83 վայրկյան։ Հեղինակներն այն համեմատում են ողնաշարավորների՝ աչքերի արագ շարժումներով ուղեկցվող REM քնի հետ։



Քունը տարբերակելու համար ստուգել են նաև ձայնին արձագանքը։ Արթուն սարդերի համեմատ՝ հանգստացողներն ավելի դանդաղ են արձագանքել։ REM-ին նման վիճակում գտնվող տասը սարդից չորսն ընդհանրապես չեն արձագանքել տասը վայրկյան տևող ազդակին, մինչդեռ արթուն վիճակում արձագանքել են։



Մեկ այլ փորձով գիշերային հանգիստը խանգարել են պտղաճանճերի օգնությամբ։ Տասներեք սարդի վերլուծելի տեսագրությունները ցույց են տվել, որ հաջորդ գիշեր REM-ին նման դրվագների թիվը միջինում աճել է մոտ 65 տոկոսով։ Սա համապատասխանում է կորցրած քունը հետագայում լրացնելու երևույթին։



Հետազոտողները, սակայն, չեն գրանցել ուղեղի էլեկտրական ակտիվությունը։ Արդյունքը հիմնված է վարքային նշանների վրա և չի ապացուցում, որ սարդերը երազներ են տեսնում կամ նրանց քնի մեխանիզմը նույնն է, ինչ մարդունը։ Տվյալները ստացվել են մեկ տեսակից՝ լաբորատոր պայմաններում։



Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս քնի փուլերն ուսումնասիրել նաև ողնաշարավորներից շատ հեռու գտնվող կենդանիների մոտ։ Հետագա հետազոտությունները պետք է պարզեն այդ վիճակների նյարդային հիմքը և ցույց տան, թե որքանով են լաբորատոր դիտարկումները համապատասխանում բնության մեջ սարդերի քնին։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/spider-sleep-stages</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>