<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/stugel-en-dzkneri-vra/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/stugel-en-dzkneri-vra</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13065</guid>

            <pubDate>Sat, 11 Jul 2020 19:26:29 +0000</pubDate>

            <title>Օրգանիզմի վրա 4G-ի և 5G-ի ազդեցությունը ստուգել են ձկների վրա</title>

            <description><![CDATA[<p>Կենսաբանները պարզել են, թե ինչպիսի ազդեցություն են ունենում ռադիոալիքները ձկների սաղմերի վրա: Պարզվել է, որ դրանք էական ազդեցություն չեն ունենում մահացության, կազմաբանության և լույսին արձագանքելու վրա, սակայն որոշակիորեն ճնշում են զգայաշարժողական գործառույթները: Թե ինչպես դրանք կանդրադառնան հասուն առանձնյակների վրա, դեռ պետք է պարզել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/rybki-danio-1280x720-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Օրգանիզմի վրա 4G-ի և 5G-ի ազդեցությունը ստուգել են ձկների վրա]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Փորձարկման համար Օրեգոնի համալսարանի գիտնականների խումբը Ֆարադեյի վանդակից պատրաստված խցիկում տեղադրել են դանիո-ռերիո՝ ակվարիումային հայտնի ձկան ձկնկիթները: Խցիկին միացրել են ալեհավաք և հաղորդիչ, որը ճառագայթել է 3.5 ԳՀց հաճախականությամբ (4G և 5G կապի աշխատանքի համար կիրառվող) ռադիոալիքներ: Որպեսզի լաբորատոր պայմանները չազդեն սաղմերի զարգացման վրա, գիտնականները հետևել են ջերմաստիճանին (28-29 աստիճան Ցելսիուս) և ջրի մակարդակին (ձկնկիթների նկատմամբ առնվազն 5 մմ բարձրություն):



Արգասավորումից հետո 6-րդ ժամից սկսած նմուշները 42 ժամվա ընթացքում ենթարկվել են ալիքների ազդեցությանը: Եվս 3 օր ճառագայթել են հնարավոր փոփոխությունների օրինակով: Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մահացության և կազմաբանության (մորֆոլոգիա) վրա էական ազդեցություն տեղի չի ունեցել: Ճառագայթումը չի ազդել նմուշների՝ պայծառ և խավար լույսին արձագանքելու ունակության վրա: Սակայն հայտնաբերվել է վախի արձագանքման որոշակի արգելակում, ինչը խոսում է մի քանի զգայաշարժողական (սենսոմոտորային) խանգարումների մասին: Հեղինակների կարծիքով՝ դա կարող է նյարդամկանային համակարգի խանգարման վաղ ցուցիչ հանդիսանալ, որն ի հայտ է գալիս հասուն առանձնյակների մոտ:



Սաղմերի խցիկ: (A) հաղորդիչն արտադրում է 3.5 ԳՀց հաճախականությամբ ազդանշան, որն ալեհավաքի միջոցով փոխանցվում է Ֆարադեյի վանդակի մեջ: Խցիկի 6 շերտերն ապահովում են ջերմաստիճանը: Սլաքները ցույց են տալիս ուղղությունը՝ B) շերտի տեսքը վերևից (ձախ) և յուրաքանչյուր բացվածքի խոշորացված տեսքը կողքից (աջ): Յուրաքանչյուր բացվածք պարունակում է մոտ 3 մլ սաղմնային նյութ և 50 սաղմ: C) փորձնական տեխնոլոգիական սխեմա, որը ցույց է տալիս ներգործության սկիզբը, ավարտը և տվյալների հավաքագրման ժամանակը / © PLOS ONE



Արդյունքներն էականորեն տարբերվում են նախորդ հետազոտության տվյալներից: Նրա համաձայն՝ ակվարիումային ձկների սաղմի վրա 100 ՄՀց հաճախականությամբ ռադիոալիքների ազդեցությունը հանգեցնում է զարգացման հապաղման: Այսպիսի տարբերությունը կարելի է բացատրել փորձի մեկնարկի ժամանակից (նախորդ փորձում ալիքներով ազդեցությունը սկսել են անմիջապես արգասավորումից հետո, իսկ վերջինում՝ 6 ժամ հետո), մինչդեռ զարգացման վաղ փուլերում սաղմերն առավել զգայուն են, իսկ 100 ՄՀց հաճախականությունը, հնարավոր է, կենսաբանորեն առավել ակտիվ է եղել, քան 3,5 ԳՀՑ-ը:



Խումբն օգտագործել է ազդանշանի՝ արհեստականորեն բարձրացված մակարդակ, որպեսզի մեծ հավանականությամբ հայտնաբերի ճառագայթման հետևանքները: 8,27 Վտ/կգ ռադիոհաճախականությամբ ազդեցությունը շուրջ 200 անգամ ավելին է, քան այն, որը մարդը ստանում է բջջային հեռախոսից, և 100 անգամ ավելի շատ, քան մենք կարող ենք ստանալ՝ բնակչության ընդհանուր ճառագայթման դեպքում: Ազդանշանի նույնիսկ այդպիսի բարձր մակարդակի դեպքում խոշոր հետևանքների բացակայությունը ցույց է տալիս, որ մարդկանց համար 3,5 ԳՀց հաճախականությամբ ազդեցությունն, ամենայն հավանականությամբ, լավորակ կլինի:



Գիտնականները նշում են, որ իրենց եզրակացությունները դեռ ամբողջական չեն: Հեղինակների խոսքով՝ հնարավոր է, որ ռադիոճառագայթման՝ հետազոտությունում հայտնաբերված արդյունքները լինեն անցողիկ, և սաղմերը կարողանան վերականգնվել կամ համակերպվեն կայուն ազդանշանին՝ ազդեցության ավարտի (արգասավորումից 48 ժամ հետո) և փորձարարական չափումների միջև (արգասավորումից 120 ժամ հետո): Առաջիկա հետազոտություններում նրանք մտադիր են կիրառել բջջային կապի ազդանշանները՝ առավել տևական ազդեցությամբ և ալիքների հաճախականության արագ մոդուլավորմամբ: Բացի այդ, նախատեսվում է ուսումնասիրել սաղմնային կառուցվածքի վրա ռադիո և այլ տեսակի ճառագայթման կամ քիմիական սթրեսորների ազդեցությունները:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/stugel-en-dzkneri-vra</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>