<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/tiezerakan-trichqneri-vtangner/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 08 Oct 2026 19:27:24 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/tiezerakan-trichqneri-vtangner</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2529</guid>

            <pubDate>Tue, 06 Aug 2019 18:58:43 +0000</pubDate>

            <title>Մկների վրա արված փորձերը տիեզերական թռիչքների նոր վտանգներ են բացահայտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Տիեզերքի ուսումնասիրության հիմնական խոչընդոտը ճառագայթումն է: Տիեզերանավի անձնակազմի մոտ այն նվազեցնում է իմացական հնարավորությունները, խիստ անհանգստություն առաջացնում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/08/sm.BBTs62s.750.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մկների վրա արված փորձերը տիեզերական թռիչքների նոր վտանգներ են բացահայտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տիեզերական ճառագայթումը շարունակում է մնալ երկարատև գիտարշավ-թռիչքների իրականացման գլխավոր խոչընդոտը: Շատ տիեզերագնացներ Միջազգային տիեզերակայանում (ՄՏԿ) տևական ժամանակ են անցկացնում, սակայն այնտեղ նրանք մերձերկրային ուղեծրում են, մեր մոլորակի գլոբալ մագնիսական դաշտի պաշտպանության ներքո: Դեպի այլ մոլորակները թռչելու դեպքում սպառնացող ազդեցություններն առավել ուժգին են: Այդ սպառնալիքներից մեկն ուսումնասիրել են Իրվայնի Կալիֆորնիական համալսարանի հետազոտողները: 



Տիեզերական ճառագայթումը, որի տևական ազդեցությանը ենթարկվում են միջմոլորակային տեզերանավերի անձնակազմերը, բերում է իմացական հնարավորությունների նվազմանը և անհանգստության ահագնացմանը:



Չարլզ Լիմոլին և նրա գործընկերները փորձարկումներ են իրականացրել լաբորատոր մկների վրա` շուրջ կես տարի նրանց ենթարկելով թույլ ճառագայթման: Արդյունքում կենդանիների մոտ ի հայտ են եկել հիշողության և վարժվելու ունակության խնդիրներ, խրոնիկ սթրեսի նախանշաններ և խիստ անհանգստություն: Մկները զգուշավորությամբ են ուսումնասիրել մութ անկյունները և ստվերները, նոր շարժառիթները դժվարությամբ են հիշել, քիչ են պայքարել ակվարիումում:



Գիտնականներն ընդգծում են, որ ճառագայթման ազդեցությունը բարձր չի եղել, մոտավորապես այնքան, ինչքան կարող է տարածվել տիեզերագնացների վրա: Ճառագայթման բաղադրությունն ընդգրկել է բոլոր տարրերը, այդ թվում և՝ գամմա ճառագայթները և ծանր նեյտրոնները: Դրանց ազդեցությանը ենթարկվել են 40 մկներ, ևս 40-ը սովորական պայմաններում են պահվել՝ ստուգման համար: Կենդանիների վիճակն ու իմացական հնարավորությունները ստուգվել են փորձարկումից առաջ և հետո:



Այնուհետև, փորձարկումներից էլ կես տարի անց հետազոտողներն ուսումնասիրել են մկների ուղեղի հյուսվածքները և նրանց մոտ դիտարկված վնասվածքների վերականգման հնարավորությունները: Ցավոք, հույսերը չեն արդարացել. ճառագայթման ենթակված կրծողների նեյրոններն էական տարբերություններ են արձանագրել:



Ընդհանուր առմամբ, գիտնականները նշում են, որ կենդանիները միևնույն կերպ չեն արձագանքել ճառագայթմանը: Մի մասի մոտ բացասական տարբերություններն ակնհայտ են եղել, որոշների մոտ էական փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել: Հնարավոր է՝ ապագայում այս հանգամանքը տիեզերական երկարատև առաքելություններ իրականացնող անձնակազմի ընտրության կարևոր բաղադրիչ դառնա:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/tiezerakan-trichqneri-vtangner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>