<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/science/varakvaci-het-zrucely/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 14 Oct 2026 05:46:49 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link>https://shesht.am/science/varakvaci-het-zrucely</link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=11352</guid>

            <pubDate>Fri, 15 May 2020 10:19:23 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները հաշվարկել են, թե ինչքան վտանգավոր կարող է լինել կորոնավիրուսով վարակվածի հետ զրուցելը</title>

            <description><![CDATA[<p>Վարակված մարդը խոսելու ընթացքում շրջակա միջավայր է արտաբերում վիրուս պարունակող շուրջ հազար մասնիկ, որոնք օդում մնում են առնվազն ութ րոպե:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/05/Street_cafe_girl.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները հաշվարկել են, թե ինչքան վտանգավոր կարող է լինել կորոնավիրուսով վարակվածի հետ զրուցելը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Թուքի կաթիլները կարող են մեր բերանից թռչել ոչ միայն հազալիս կամ փռշտալիս, այլև պարզապես խոսելիս: ԱՄՆ-ի գիտնականները պարզել են, որ բարձր խոսելիս բերանից թռչող թուքն օդում կարող է մնալ ավելի քան 10 րոպե և նպաստել մարդուց մարդուն վիրուսի փոխանցմանը:



Պաթոգենների փոխանցումը թուքի միջոցով դինամիկ գործընթաց է: Խոսքի յուրաքանչյուր վայրկյանում մարդը գեներացնում է միջինում մի քանի հազար կաթիլ թուք՝ տարբեր չափերի՝ 1-500 միկրոմետր: Նման կաթիլների չորացման արագությունը կախված է բազմաթիվ հանգամանքներից. օդի ջերմաստիճանից ու խոնավությունից, սկզբնական չափերից, օդի շարժումից ու թուքի մեջ թռչող նյութերի պարունակությունից:



Օդակաթիլային ճանապահով կորոնավիրուսի փոխանցման հավանականության վրա ազդում են առաջին հերթին մասնիկները չափերը: Որքան շատ են կաթիլները, այնքան մեծ է դրանցում գոնե մեկ վիրուսի առկայությունը: Այսպես, օրինակ, 50 միկրոմետր տրամագծով թուքի կաթիլը 37% հավանականությամբ պարունակում է SARS-CoV-2-ի վիրուսային մասնիկ: Իսկ 10 միկրոմետրանոցում՝ հավանականությունը 100 անգամ քիչ է (0,37%):



Վիրուսով վարակված մարդու թուքի վտանգավորությունը հասկանալու համար հետազոտության հեղինակները փորձարկում են կատարել: Գիտնականներից մեկը 25 վայրկյան 60 սմ բարձրությամբ տուփի մեջ արտաբերել է «Stay healthy» (Առողջություն): Տուփի մեջ օդափոխիչ է եղել՝ ապահովելով օդի հավասարաչափ տեղաշարժը: Նրա մեջ է դրվել նաև լազերային հարթ ճառագայթ՝ 150 մմ բարձրությամբ և 1 մմ լայնությամբ:



Խոսքն ավարտելուց հետո 10 վայրկյան անց օդափոխիչն անջատվել է: Այնուհետև գիտնականներն 80 րոպե տևողությամբ գրանցել են տուփի ներսում առկա մասնիկների տեղաբաշխվածությունը: Ճառագայթի ներքո հայտնված կաթիլների քանակի հիման վրա հետազոտողները հաշվարկել են տուփի ներսում կաթիլների քանակությունը:



Դիտարկվող կաթիլների թվի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում. կարմիր՝ առավել վառ և խոշոր կաթիլներ, կանաչ՝ մյուս բոլորը / © Anfinrud, Stadnytskiy, C.E. Bax &amp; A. Bax, Proceedings of the National Academy of Sciences, 2020



Հաշվարկները ցույց են տվել, որ օդափոխիչ անջատման պահին տուփում առկա է եղել շուրջ 60 հազար մասնիկ: Դա նշանակել է, որ փորձարկողի բերանից թռչել է թուքի 2500 կաթիլ՝ վայրկյանում: Կաթիլների չորացման տևողությունը կազմել է մոտ 14 րոպե՝ կախված մեծությունից:



Թուքի մասնիկների սկզբնական միջին տրամագիծը տատանվել է 11-20 միկրոմետրի սահմաններում: Եթե ընդունվի, որ վարակված մարդու 1 միլիլիտր թուքի վիրուսային ծանրաբեռնվածությունը շուրջ 7 միլիոն վիրիոն է, ապա այդպիսի մարդը յուրաքանչյուր վայրկյան արտաբերում է վիրուս պարունակող շուրջ հազար կաթիլ, որոնք օդում են գտնվում առնվազն 8 րոպե:



Այս աշխատանքը ցույց է տալիս, թե ինչ վտանգի են մարդիկ իրենց ենթարկում՝ այլոց հետ շփվելով առանց սոցիալական հեռավորության պահպանման, ինչպես նաև առանց պաշտպանիչ միջոցների: Ամերիկացի գիտնականների աշխատությունը նաև ցույց է տալիս, թե ինչու է կարևոր մարդաշատ վայրերում դիմակ կրելը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/varakvaci-het-zrucely</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>