<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d5%ae%d5%ad%d5%a1%d5%ae%d5%ab%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 15 Nov 2026 18:04:59 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20771</guid>

            <pubDate>Sat, 31 Oct 2026 14:13:51 +0000</pubDate>

            <title>Ֆիզիկոսները ստացել են մետաղի պես հոսանք հաղորդող ածխածնային նանոժապավեններ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները ստացել են ածխածնային նանոժապավեն, որը մոտ 0,9 նանոմետր լայնության դեպքում ցուցաբերում է մետաղական հաղորդականություն։ Լաբորատոր չափումներում դրա հաղորդականությունը մոտեցել է մեկ հաղորդականության քվանտի՝ էլեկտրոնների գրեթե բալիստիկ փոխադրման նշաններով։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/carbon-ribbons-complete.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ֆիզիկոսները ստացել են մետաղի պես հոսանք հաղորդող ածխածնային նանոժապավեններ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չինաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանի հետազոտողները գործընկերների հետ ածխածնի ատոմներից կառուցել են պենտահեպտիտային նանոժապավենների երկու տեսակ։ Արդյունքները Nature-ում հոկտեմբերի 28-ին հրապարակվել են, իսկ համալսարանը դրանց մանրամասները ներկայացրել է հոկտեմբերի 29-ին։



Նոր կառուցվածքները կազմված են ածխածնի հնգանդամ և յոթանդամ օղակներից՝ գրաֆենին բնորոշ վեցանդամ օղակների փոխարեն։ Երկու տարբերակում էլ տարրական կազմը նույնն է, սակայն ատոմների միացման ձևը փոխում է էլեկտրոնային հատկությունները․ CPHN 1-ը մետաղական հաղորդիչ է, իսկ CPHN 2-ը՝ նեղ արգելված գոտի ունեցող կիսահաղորդիչ։



Սինթեզի համար գիտնականներն արծաթի մակերևույթին շղթաներ են կազմել ութանդամ ածխածնային օղակներ պարունակող մոլեկուլներից։ Տաքացնելիս օղակները վերադասավորվել են՝ առաջացնելով իրար միացած հնգանդամ օղակներ։ Հետագա տաքացումը հարևան շղթաները միացրել է կողքերից՝ դրանց միջև ձևավորելով յոթանդամ օղակներ։



Հաղորդականությունը չափելու համար սկանավորող թունելային մանրադիտակի ասեղով բարձրացրել են նանոժապավենի մի ծայրը՝ հոսանքի ուղի ստեղծելով ասեղի և արծաթի մակերևույթի միջև։ Համալսարանի տվյալներով՝ ցածր ջերմաստիճանում և 10 միլիվոլտ լարման դեպքում CPHN 1-ի հաղորդականությունը հասել է հաղորդականության քվանտի մոտ 0,9-ին։ Բարձրացված հատվածի երկարությունը մոտ չորս նանոմետրի հասցնելիս այն գրեթե չի փոխվել։



Հաղորդականության քվանտը մեկ իդեալական էլեկտրոնային անցուղու հաղորդականության բնութագրական չափն է։ Դրան մոտ արդյունքը և չափված կարճ հատվածում հաղորդականության թույլ փոփոխությունը վկայում են, որ էլեկտրոնները քիչ են ցրվում։ Հեղինակներն այդ վարքն անվանում են գրեթե բալիստիկ փոխադրում։ Սա չի նշանակում զրոյական դիմադրություն կամ գերհաղորդականություն։



Մոտ 0,9 նանոմետր լայնությամբ մետաղական նանոժապավենը կարող է հիմք դառնալ ատոմային մասշտաբի հաղորդիչների հետազոտման համար։ Սակայն աշխատանքը դեռ չի ցուցադրում պատրաստի չիպ կամ արդյունաբերական հաղորդալար։ Հեղինակները շեշտում են, որ սարքերում նյութը կիրառելու համար սինթեզի հետագա կատարելագործում է անհրաժեշտ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/carbon-metal-nanoribbons</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20615</guid>

            <pubDate>Mon, 26 Oct 2026 08:23:42 +0000</pubDate>

            <title>Ջրի մոլեկուլների ցանցով դանդաղեցրել են ածխածնային էլեկտրոդների քայքայումը</title>

            <description><![CDATA[<p>Էլեկտրոդի մակերևույթի մոտ ջրի մոլեկուլների կապերը կարգավորելով՝ հետազոտողները լաբորատոր փորձերում նվազեցրել են ածխածնի կոռոզիան։ Պոլիմերային խառը ծածկույթը նաև օգնել է քլոր ստանալու փորձարարական համակարգին պահպանել իր ակտիվությունը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/carbon-water-20261026.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ջրի մոլեկուլների ցանցով դանդաղեցրել են ածխածնային էլեկտրոդների քայքայումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Օսակայի համալսարանի և գործընկեր հաստատությունների գիտնականները ցույց են տվել, որ ածխածնային էլեկտրոդների կայունությունը կախված է նաև դրանց անմիջապես հարող ջրի կառուցվածքից։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 24-ին հրապարակվել է Angewandte Chemie International Edition հանդեսում, իսկ համալսարանն արդյունքների մասին հոկտեմբերի 26-ին հաղորդել է Asia Research News հարթակում։



Ածխածինը մատչելի է և լավ է հաղորդում էլեկտրական հոսանքը, ուստի այն օգտագործվում է էլեկտրաքիմիական սարքերում՝ նաև որպես կատալիզատորների հենարան։ Սակայն ուժեղ օքսիդացնող պայմաններում այն աստիճանաբար վերածվում է ածխաթթու գազի։ Այդ քայքայումը խաթարում է էլեկտրական կապերը և կարող է հանգեցնել ակտիվ կատալիտիկ կենտրոնների կորստի։



Հետազոտողները միաժամանակ հետևել են արտազատվող ածխաթթու գազին և մակերևույթի մոտ ջրի ինֆրակարմիր ազդանշաններին։ Երբ ջրի մոլեկուլները միմյանց կապող ջրածնային կապերի ցանցն ավելի անկանոն է դարձել, կոռոզիան ուժեղացել է։ Էլեկտրոլիտին աղ ավելացնելով՝ խումբը միտումնավոր խաթարել է այդ ցանցը և կրկին գրանցել քայքայման աճ։



Հաջորդ քայլում գիտնականները փոխել են էլեկտրոդի անմիջական միջավայրը՝ կիրառելով իոններ հաղորդող պոլիմերային ծածկույթներ՝ իոնոմերներ։ Sustainion ծածկույթը պահպանել է ջրի ավելի կապակցված ցանց։ Ածխածնային մրի փորձերում կոռոզիայից առաջացած ածխաթթու գազի արտազատումը մոտ 51%-ով պակաս է եղել, քան Nafion ծածկույթի դեպքում։



Սակայն ավելի լավ պաշտպանությունն ունեցել է գին։ Ածխածնային նանոխողովակների վրա առանձին պլատինային ատոմներով կատալիզատորը քլորի ստացման փորձերում Sustainion-ի հետ սկզբում պակաս ակտիվ է եղել։ Ուստի հեղինակները համադրել են երկու պոլիմերները՝ ընտրելով 65% Nafion և 35% Sustainion պարունակող խառնուրդ։



Խառը ծածկույթով էլեկտրոդը պահպանել է բարձր սկզբնական ակտիվությունը։ Լարման փոփոխման 500 արագացված փորձարկման ցիկլից հետո չափված հոսանքի խտությունը նվազել է 19%-ով՝ միայն Nafion-ի դեպքում գրանցված 61%-ի դիմաց։ Այս թվերը վերաբերում են կոնկրետ լաբորատոր համակարգին, ոչ սարքի շահագործման ժամկետի նույն համամասնությամբ աճին։



Արդյունքը ջրի էլեկտրոլիզի, քլորի արտադրության և այլ էլեկտրաքիմիական տեխնոլոգիաների համար նոր նախագծային մոտեցում է առաջարկում։ Դրա գործնական կիրառումը դեռ պահանջում է հետագա մշակում. ջրի տեղային կառուցվածքը կարգավորելիս պետք է միաժամանակ պահպանել թե՛ էլեկտրոդի կայունությունը, թե՛ անհրաժեշտ ռեակցիայի արագությունը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/carbon-water-corrosion</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>