<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 09:07:33 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21425</guid>

            <pubDate>Sat, 21 Nov 2026 09:07:32 +0000</pubDate>

            <title>Միսուրի գետի ձկներից մեկի տարիքը գնահատել են 131 տարի</title>

            <description><![CDATA[<p>ԱՄՆ Մոնտանա նահանգում Միսուրի գետի Cycleptus elongatus տեսակի ձկների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դրանք կարող են ապրել ավելի քան մեկ դար։ Սակայն նույն տվյալները նաև մտահոգիչ պատկեր են բացահայտել․ հետազոտված պոպուլյացիայում երիտասարդ առանձնյակները հազվադեպ են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/blue-sucker-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Միսուրի գետի ձկներից մեկի տարիքը գնահատել են 131 տարի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Դուլութի Մինեսոտայի համալսարանի և գործընկերների հետազոտությունը նոյեմբերի 18-ին հրապարակվել է Communications Biology ամսագրում։ Գիտնականներն ուսումնասիրել են Միսուրիի վերին հոսանքից 2023–2024 թվականներին հավաքված 42 ձկան տարիքը, իսկ համալսարանն արդյունքների մասին հայտնել է նոյեմբերի 20-ին։



Ամենատարեց առանձնյակի տարիքը գնահատվել է 131 տարի։ Սա 70 տարով գերազանցում է նույն տեսակի համար նախկինում գիտական հոդվածում հաղորդված առավելագույնը՝ 61 տարին։ Հեղինակները շեշտում են, որ նոր արդյունքը ստացվել է համեմատաբար փոքր ընտրանքում և բացահայտում է տեսակի երկարակեցության մինչ այժմ թերագնահատված ներուժը։



Տարիքը որոշելու համար հետազոտողները բարակ կտրվածքներ են պատրաստել օտոլիթներից՝ ձկան ներքին ականջում գտնվող փոքր հանքային գոյացություններից։ Դրանք աճում են կենդանու կյանքի ընթացքում՝ առաջացնելով տարեկան շերտեր։ Մանրադիտակով այդ շերտերի հաշվարկը թույլ է տալիս վերականգնել տարիքը, սակայն հատկապես ծեր ձկների դեպքում պահանջվում է անկախ ստուգում։



Այդ ստուգման համար թիմն օգտագործել է անցյալ դարի միջուկային փորձարկումների թողած ռադիոածխածնային հետքը։ 1950-ականների վերջին և 1960-ականների սկզբին մթնոլորտում ածխածին-14-ի քանակի կտրուկ աճն արտացոլվել է նաև կենդանի օրգանիզմներում։ Օտոլիթների տարբեր հատվածներում իզոտոպի պարունակությունը համեմատելով հայտնի ժամանակագրության հետ՝ գիտնականները ստուգել են աճի շերտերով ստացված տարիքային գնահատականները։



Երկարակեցությունը, սակայն, չի նշանակում, որ այս պոպուլյացիան ապահով ապագա ունի։ Հետազոտված ձկների ավելի քան 60 տոկոսը 90 տարեկանից մեծ էր։ Շուրջ երեք տասնամյակի մոնիթորինգում փոքր առանձնյակների պակասն ու միջին չափերի աճը հուշում են, որ նոր սերունդները դժվարությամբ են համալրում պոպուլյացիան։



Հեղինակների վերլուծությամբ՝ երիտասարդ ձկների հաջող համալրումն ավելի հազվադեպ է դարձել խոշոր ամբարտակների կառուցումից հետո, իսկ բարձր գարնանային հոսքի տարիներին դրա վկայություններն ավելի հաճախ են հանդիպել։ Սա հնարավոր կապ է գետի փոփոխված ռեժիմի հետ, ոչ թե ապացույց, որ միայն ամբարտակներն են պատճառը։ Համալսարանը նշում է, որ տեսակի պահպանության վիճակը մտահոգություն է առաջացնում ԱՄՆ այն 23 նահանգներից 22-ում, որտեղ այն հանդիպում է։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/blue-sucker-131-years</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>