<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d5%b6%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a1%d6%81%d5%b4%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%a3/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 12 Nov 2026 16:07:45 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21151</guid>

            <pubDate>Thu, 12 Nov 2026 16:07:44 +0000</pubDate>

            <title>Ուժեղ երաշտները կարող են կտրուկ կրճատել կակտուսների համար պիտանի տարածքները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մինչև 2100 թվականն ուսումնասիրված 993 տեսակի կակտուսների ավելի քան մեկ քառորդը կարող է կորցնել իր համար կլիմայապես պիտանի տարածքի առնվազն 80 տոկոսը։ Նոր գնահատականը զգալիորեն ավելի մտահոգիչ է, քանի որ հետազոտողները միջին ջերմաստիճանից ու տեղումներից բացի հաշվի են առել նաև ուժեղ երաշտները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/saguaro-forest.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ուժեղ երաշտները կարող են կտրուկ կրճատել կակտուսների համար պիտանի տարածքները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հարավային Ֆլորիդայի և Արիզոնայի համալսարանների ղեկավարած միջազգային թիմը նոյեմբերի 11-ին արդյունքները հրապարակել է Nature ամսագրում։ Գիտնականները համադրել են Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում կակտուսների հանդիպման վայրերի շուրջ 648 հազար գրառում և ուժեղ երաշտների կանխատեսումներ։ Տվյալների մի մասը հավաքվել է դաշտային դիտարկումներից ու iNaturalist հարթակից։



Հետազոտողները նախ գնահատել են, թե ապագայում ինչ տարածքներ կարող են կլիմայապես պիտանի մնալ յուրաքանչյուր տեսակի համար՝ ելնելով կլիմայի երկարաժամկետ միջին ցուցանիշներից։ Հետո հաշվարկը կրկնել են՝ ներառելով ուժեղ երաշտները։ Ուսումնասիրված տեսակների 91 տոկոսի դեպքում երաշտը հաշվի առնող մոդելներն ավելի լավ են համապատասխանել դիտարկումների տվյալներին։



Ջերմոցային գազերի արտանետումների տարբեր սցենարներում մոդելը ենթադրել է, որ տեսակները կարող են տարածվել մինչև 100 կիլոմետր։ Այդ դեպքում պիտանի տարածքի առնվազն մի մասի կորուստ է կանխատեսվել տեսակների 69–72 տոկոսի համար, իսկ առանց ուժեղ երաշտները հաշվի առնելու՝ 58–61 տոկոսի համար։ Եթե տեսակները չկարողանան տարածվել նոր վայրերում, երաշտը ներառող հաշվարկում այդ ցուցանիշը հասնում է 84–85 տոկոսի։



Տեսակների բազմազանության հատկապես մեծ անկում է սպասվում Չիլիի, Պերուի և Բրազիլիայի հյուսիսարևելքի որոշ շրջաններում։ Մոդելները ցույց են տալիս, թե որտեղ կարող է կլիման այլևս չհամապատասխանել տվյալ տեսակին։ Դրանցից հնարավոր չէ որոշել, թե կոնկրետ որ պոպուլյացիաները կվերանան կամ երբ դա տեղի կունենա։



Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանը նշում է, որ կակտուսները տարածված են ոչ միայն անապատներում, այլև Ամերիկայի բազմաթիվ այլ էկոհամակարգերում։ Հեղինակները դեռ պետք է պարզեն, թե ուժեղ երաշտն ինչպես է ազդում բույսերի վրա զարգացման տարբեր փուլերում, և որքանով կարող են դրանք հարմարվել փոփոխվող պայմաններին։



Բնության պահպանության միջազգային միությունը հայտնել է, որ արդյունքները կօգտագործվեն Կարմիր ցուցակում կակտուսների անհետացման վտանգը վերագնահատելու համար։ Միության տվյալներով՝ կակտուսների տեսակների ավելի քան 30 տոկոսն արդեն անհետացման վտանգի տակ է, հիմնականում՝ ապրելավայրերի ոչնչացման և ապօրինի հավաքի պատճառով։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/cacti-severe-drought</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>