<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%80%d5%b8%d5%ab%d5%a4%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 14:10:52 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21008</guid>

            <pubDate>Mon, 09 Nov 2026 04:10:27 +0000</pubDate>

            <title>«Հերա» տիեզերական սարքը մոտիկից լուսանկարել է Դիդիմոս աստերոիդը</title>

            <description><![CDATA[<p>Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հրապարակել է Դիդիմոս երկակի աստերոիդային համակարգի՝ «Հերայի» ստացած առաջին մոտիկից լուսանկարը։ Կադրում երևում է Դիդիմոսի այն կողմը, որը NASA-ի DART սարքը չէր տեսել 2022-ին հարևան Դիմորֆոսին բախվելուց առաջ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/hera-didymos-esa.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Հերա» տիեզերական սարքը մոտիկից լուսանկարել է Դիդիմոս աստերոիդը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA) նոյեմբերի 5-ին հրապարակել է «Հերայի» սևասպիտակ տեսախցիկով արված լուսանկարը։ Կադրում հստակ երևում է մոտ 780 մետր տրամագծով Դիդիմոսը։ Նրա շուրջ պտտվող, մոտ 150 մետր տրամագծով Դիմորֆոսը գրեթե ամբողջությամբ ստվերում է։



Դիդիմոսի հասարակածով ձգվող լեռնաշղթան երևում էր նաև ավելի վաղ արված կադրերում։ Նոր լուսանկարում առաքելության գիտական ղեկավար Պատրիկ Միշելը տեսնում է նաև խոշոր ժայռաբեկորներ, խառնարաններ և ակոսների կամ կատարների նմանվող գծեր։



NASA-ն 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ին դիտմամբ բախեցրել է DART սարքը Դիմորֆոսին՝ ստուգելու, թե հնարավոր է արդյոք հարվածով փոխել աստերոիդի շարժումը։ Դրանից հետո Դիմորֆոսը Դիդիմոսի շուրջ մեկ պտույտն ավարտում էր մոտ 33 րոպե ավելի շուտ։ Զույգը Երկրի համար վտանգ չէր ներկայացնում։



«Հերայի» գիտնական Միխայել Կյուպերսի խոսքով՝ բախումից արտանետված նյութի մի մասը կարող էր հաղթահարել երկու մարմինների միջև եղած մոտ մեկ կիլոմետրը և հասնել Դիդիմոսին։ Նոր կադրում երևացող որոշ գոյացություններ կարող են այդ տեղաշարժի հետևանք լինել, սակայն դրանց ծագումը դեռ պարզված չէ։



«Հերան» մոտ տարածությունից կուսումնասիրի երկու մարմիններն ու բախման հետևանքները։ Դիտարկումները կօգնեն հասկանալ, թե ինչից է կախված հարվածով աստերոիդի ուղեծիրը փոխելու արդյունքը։ ESA-ն երկու աստերոիդների մանրամասն պատկերները նախատեսում է հրապարակել նոյեմբերի 25-ին։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/hera-didymos-close-up</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20214</guid>

            <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 07:11:56 +0000</pubDate>

            <title>LRO-ի պատկերներում Լուսնի վրա 222 մետր տրամագծով նոր խառնարան են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ի LRO ուղեծրային սարքի պատկերներում գիտնականները հայտնաբերել են մոտ 222 մետր տրամագծով և 43 մետր խորությամբ Մաքգեթչին խառնարանը։ Այն առաջացել է 2024 թվականի գարնանը, իսկ նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հարվածը փոխել է նաև շրջակա գրունտի հատկությունները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/09/mcgetchin-cover.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[LRO-ի պատկերներում Լուսնի վրա 222 մետր տրամագծով նոր խառնարան են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Հայտնագործության մասին NASA-ն հայտնել է սեպտեմբերի 16-ին։ Պատկերների մշակման մասնագետ Ռոբերտ Վագները Լուսնի քարտեզների համեմատության ժամանակ նկատել էր արտասովոր պայծառ բիծ։ Այն խառնարանից դուրս նետված նյութի հետքն էր։

«Մինչև» և «հետո» պատկերներով հարվածի ժամանակը սահմանափակել են 2024 թվականի ապրիլի 11-ից մայիսի 22-ն ընկած միջակայքով։ Հետևաբար խոսքը այս օրերին տեղի ունեցած բախման մասին չէ։

Ձախում՝ LRO-ի 2025 թվականի ամռան պատկերները, աջում՝ նույն տարածքը 2011 թվականի գարնանը։ Շրջանագծով նշված լուսավոր բիծը հարվածից դուրս նետված նյութն է / © NASA Goddard, Intuitive Machines, Robert Wagner։

Խառնարանը նկատել են 2025 թվականի հոկտեմբերին, ապա այն ուսումնասիրել ավելի մանրամասն պատկերներով։ Այն անվանակոչվել է ամերիկացի երկրաբան և մոլորակագետ Թոմաս Մաքգեթչինի պատվին։

Diviner ջերմային սարքի չափումները բացահայտել են մոտ յոթ կիլոմետր լայնությամբ գոտի, որը գիշերը շրջակա տարածքից 8–9 աստիճան Ցելսիուսով ավելի սառն է։ Science Advances-ում հրապարակված ուսումնասիրությունը այդ տարբերությունը կապում է հարվածից հետո գրունտի վերին շերտերի փխրունացման հետ։

Ավելի նոսր գրունտը պակաս արդյունավետ է պահում ջերմությունը։ Այսպիսով, հարվածի ազդեցությունը չի սահմանափակվում տեսանելի փոսով՝ փոխվում է նաև շրջակա մակերևույթը, որի վրայով հետագայում կարող են շարժվել լուսնագնացները։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/moon-mcgetchin-crater-222-meters</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>