<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%b6%d5%a1/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 14:10:52 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20888</guid>

            <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 09:00:06 +0000</pubDate>

            <title>Ինկերի զոհաբերած երեխաների մազերում կոկայի և ալկոհոլի հետքեր են գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Պերուի և Արգենտինայի լեռներում հայտնաբերված ութ մումիաների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ զոհաբերված երեխաներն ու պատանիները տարբեր նյութեր են օգտագործել։ Մազերի բոլոր վեց նմուշներում կոկայի հետքեր են գտել, իսկ ալկոհոլի օգտագործման նշաններ՝ Արգենտինայում հայտնաբերված մումիաների մազերի նմուշներում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/inca-figurines-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինկերի զոհաբերած երեխաների մազերում կոկայի և ալկոհոլի հետքեր են գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վարշավայի համալսարանի հետազոտող Դագմարա Սոխան և նրա գործընկերները արդյունքները նոյեմբերի 3-ին հրապարակել են «Antiquity» ամսագրում։ Նրանք հետազոտել են հինգ հրաբուխների մերձակայքում թաղված մարդկանց մազերի վեց և եղունգների երկու նմուշ։ Սառնությունը պահպանել էր աճյունները՝ հնարավորություն տալով դրանցում փնտրել օրգանիզմ ներթափանցած նյութերի հետքեր։



Մազերի բոլոր նմուշներում գիտնականները հայտնաբերել են կոկաին՝ կոկայի տերևների բնական բաղադրիչը, և դրա քայքայման արգասիք բենզոիլէկգոնինը։ Այդ նյութերը գտել են նաև Չուսչայի և Սարա Սարայի մումիաների մազերում, որոնց ավելի վաղ փորձաքննությունները բացասական արդյունք էին տվել։



Արգենտինայից վերցված մազերի նմուշներում հայտնաբերվել է նաև կոկաէթիլեն։ Այն առաջանում է, երբ օրգանիզմում միաժամանակ առկա են կոկաին և ալկոհոլ։ Չուսչայում թաղված երեխայի մազերում այդ միացությունը գտել են միայն գլխամաշկին ամենամոտ հատվածում, որն աճել է կյանքի մոտավորապես վերջին ամսվա ընթացքում։



Ամպատո լեռան վրա հայտնաբերված Խուանիտա անունով հայտնի աղջկա եղունգում հետազոտողները քիչ քանակությամբ հարմին են գտել։ Այդ ալկալոիդը պարունակվում է նաև այաուասկա ըմպելիքի պատրաստման համար օգտագործվող բույսերում։ Նմուշում չեն հայտնաբերվել ըմպելիքի որոշ բաղադրատոմսերին բնորոշ այլ միացություններ, ուստի միայն հարմինի առկայությամբ հնարավոր չէ պարզել, թե աղջիկն ինչ է խմել։



«Կապակոչա» կոչվող ծեսի ժամանակ ինկերը երեխաների ու պատանիների էին զոհաբերում լեռների աստվածություններին։ Ինչպես ամսագիրը նշում է հետազոտության ամփոփագրում, պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է եգիպտացորենից պատրաստված չիչա ըմպելիքը, որը, ըստ այդ վկայությունների, երեխաներին տալիս էին ծեսի վերջին փուլում։ Քիմիական հետքերը չեն բացահայտում՝ կոնկրետ ինչ ըմպելիք է օգտագործվել յուրաքանչյուր դեպքում։



Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ կոկայի հետքերը տարբեր վայրերում կրկնվում են, իսկ մյուս նյութերի պատկերը միատեսակ չէ։ Դա կարող է արտացոլել ծեսի տեղական տարբերությունները։ Եղունգների նմուշների աղտոտվածությունն ու նյութերի անհավասար պահպանումը սահմանափակում են համեմատությունը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/inca-mummies-coca-alcohol</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20220</guid>

            <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 08:43:10 +0000</pubDate>

            <title>Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը չորրորդ անընդմեջ հաղթանակը տարավ շախմատի օլիմպիադայում</title>

            <description><![CDATA[<p>Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը Սամարղանդում ընթացող շախմատի համաշխարհային 46-րդ օլիմպիադայի չորրորդ խաղափուլում 2,5։1,5 հաշվով հաղթել է Արգենտինային։ Թիմային մրցամարտի միակ հաղթանակը տարել է Շանթ Սարգսյանը, իսկ մյուս երեք պարտիաներն ավարտվել են ոչ-ոքի։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/09/armenia-chess-cover.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը չորրորդ անընդմեջ հաղթանակը տարավ շախմատի օլիմպիադայում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Չորրորդ խաղափուլի արդյունքի մասին սեպտեմբերի 19-ին հայտնել է «Արմենպրեսը»։ Հայաստանի տղամարդկանց ընտրանին Արգենտինայի նկատմամբ առավելության է հասել 2,5։1,5 հաշվով։

Մրցամարտի վճռորոշ արդյունքը գրանցվել է Շանթ Սարգսյանի և Սանդրո Մարեկոյի պարտիայում։ Հայ գրոսմայստերը հաղթել է արգենտինացի մրցակցին և թիմին բերել ամբողջական միավոր։

Հայկ Մարտիրոսյանը, Ռոբերտ Հովհաննիսյանը և Գաբրիել Սարգսյանն իրենց պարտիաներն ավարտել են ոչ-ոքի։ Այս երեք արդյունքներն ու Շանթ Սարգսյանի հաղթանակը միասին ձևավորել են թիմային վերջնական հաշիվը։

Նախորդ երեք խաղափուլերում Հայաստանի հավաքականը հաղթել էր Բարբադոսին՝ 4։0, Շոտլանդիային՝ 3,5։0,5, և Շվեդիային՝ 2,5։1,5 հաշվով։ Երրորդ խաղափուլից հետո հրապարակված արդյունքները հաստատում են, որ Արգենտինայի դեմ հաջողությունը թիմի չորրորդ անընդմեջ հաղթանակն էր։

Կանանց Հայաստանի հավաքականը նույն խաղափուլում 1։3 հաշվով պարտվել է Ղազախստանին։ Տղամարդկանց և կանանց մրցաշարերն անցկացվում են առանձին հաշվարկով։

Օլիմպիադան բաղկացած է 11 խաղափուլից և անցկացվում է շվեյցարական մրցակարգով։ Մրցաշարը շարունակվում է Սամարղանդում, իսկ գործող չեմպիոնը Հնդկաստանի տղամարդկանց հավաքականն է։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/sport/armenia-argentina-chess-olympiad-round-4</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>