<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a1%d6%80%d6%87%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d6%84%d5%a1%d5%b4%d5%ab/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 07:10:13 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20747</guid>

            <pubDate>Fri, 30 Oct 2026 12:11:18 +0000</pubDate>

            <title>NASA-ն ներկայացրել է Երկրի մագնիսոլորտն ուսումնասիրող TRACERS-ի առաջին արդյունքները</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ի TRACERS զույգ արբանյակների առաջին արդյունքները հուշում են, որ Երկրի մագնիսոլորտի սահմանին մագնիսական վերամիացման տարածական տարբերությունները գերակշռում են ժամանակային փոփոխություններին։ 207 համատեղ դիտարկումների վրա հիմնված եզրակացությունը դեռ պետք է ստուգվի ավելի մեծ տվյալաշարով։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/tracers-orbit-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[NASA-ն ներկայացրել է Երկրի մագնիսոլորտն ուսումնասիրող TRACERS-ի առաջին արդյունքները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
NASA-ն հոկտեմբերի 29-ին ներկայացրել է TRACERS առաքելության առաջին գիտական արդյունքները։ Նույն օրը հետազոտությունը հրապարակվել է Journal of Geophysical Research: Space Physics ամսագրում։ Գիտնականները փորձել են տարբերակել մագնիսական վերամիացման տարածական և ժամանակային փոփոխությունները՝ հասկանալու համար, թե դրանցից որն է գերակշռում Երկրի մագնիսոլորտի սահմանին։



Մագնիսական վերամիացման ժամանակ արևային քամու և Երկրի մագնիսական ուժագծերը վերադասավորվում են՝ հնարավորություն տալով մասնիկներին ու էներգիային անցնել մագնիսոլորտի սահմանով։ Այդ գործընթացը կարևոր դեր ունի տիեզերական եղանակի ձևավորման մեջ։ Դրա հետևանքները կարող են առնչվել արբանյակների աշխատանքին, կապին ու էլեկտրացանցերին։



Երկու TRACERS արբանյակները նույն ուղեծրով թռչում են մեկը մյուսի հետևից։ Նրանք անցնում են բևեռային ձագարաձև շրջաններով, որտեղ արևային քամու մասնիկները մագնիսական դաշտի երկայնքով ուղղվում են դեպի վերին մթնոլորտ։ Նույն շրջանի հաջորդական չափումները թույլ են տալիս ստուգել՝ արդյոք դիտված կառուցվածքները փոխվել են երկու անցումների միջև ընկած ժամանակում։



Սթիվեն Ֆյուզելիեի գլխավորած խումբը վերլուծել է 2025-ի նոյեմբերից մինչև 2026-ի փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում հարավային բևեռային ձագարով 207 համատեղ անցումների տվյալները։ Օգտագործվել են երկու արբանյակների իոնային վերլուծիչների չափումները։ 129 դեպքում գերակշռել են տարածական տարբերությունները, 48-ում՝ ժամանակային փոփոխությունները, իսկ 30 դեպք միանշանակ դասակարգել չի հաջողվել։



Տարածական փոփոխությունների գերակշռությունը պահպանվել է միջմոլորակային մագնիսական դաշտի ուսումնասիրված բոլոր ուղղությունների և արևային քամու ճնշման բոլոր խմբերի համար։ Սա չի նշանակում, որ գործընթացը ժամանակի ընթացքում չի փոխվում. տարածական տարբերություններով բնութագրվող անցումներից գրեթե բոլորում հեղինակները հայտնաբերել են նաև ժամանակային փոփոխություններ։



Հեղինակներն արդյունքները նախնական են համարում։ Դիտարկումների քանակը մոտ տասն անգամ փոքր է առաքելության սկզբնական ծրագրով նախատեսվածից, իսկ որոշ դեպքերի դասակարգումը պարունակում է սուբյեկտիվության տարր։ Պատճառներից մեկը առաջին արբանյակի մարտկոցների խնդիրն է. այն ստիպված է աշխատել միայն ուղեծրի լուսավորված հատվածում։ Ավելի մեծ տվյալաշարը պետք է օգնի ստուգել հայտնաբերված օրինաչափությունը։



NASA-ի տվյալներով՝ երկու սարքերն այժմ հարավային բևեռային ձագարը պարբերաբար դիտարկում են օրական մի քանի անգամ, իսկ սեպտեմբերին առաքելությունը երկարաձգվել է մինչև 2027-ի գարուն։ Հետագա չափումները կարող են հստակեցնել՝ ինչպես են արևային քամու տարբեր պայմանները փոխում Երկրի մագնիսական միջավայրին էներգիայի փոխանցումը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/tracers-first-results</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20482</guid>

            <pubDate>Wed, 14 Oct 2026 05:35:52 +0000</pubDate>

            <title>Parker Solar Probe-ը արևային քամու մագնիսական դաշտում նոր օրինաչափություն է բացահայտել</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/parker-solar-wind-20261014.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Parker Solar Probe-ը արևային քամու մագնիսական դաշտում նոր օրինաչափություն է բացահայտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բրաունշվայգի տեխնիկական և Տոկիոյի համալսարանների մասնակցությամբ միջազգային խումբը արևային քամու մագնիսական դաշտում օրինաչափություն է հայտնաբերել։ Հոկտեմբերի 13-ին Տոկիոյի համալսարանը հայտնել է, որ արդյունքը ստացվել է Parker Solar Probe-ի՝ մագնիսական դաշտի և մասնիկների բարձր ճշգրտության չափումների վերլուծությամբ։



Արևային քամին Արեգակից տարածվող լիցքավորված մասնիկների հոսք է։ Այս միջավայրում նյութը պլազմայի վիճակում է, իսկ դրա շարժումը սերտորեն կապված է էլեկտրամագնիսական դաշտերի հետ։ Մասնիկների նոսրության պատճառով նրանց բախումները հազվադեպ են, ուստի այստեղ տուրբուլենտությունը տարբերվում է սովորական հեղուկներում դիտվող երևույթից։



Ավելի մեծ մասշտաբներում պլազման հեղուկի նման վարք է դրսևորում։ Եթե դիտենք Արեգակից դուրս ուղղված ճառագայթային ուղղությամբ, մագնիսական տատանումներն առավել հաճախ պտտվում են ժամացույցի սլաքին հակառակ։ Փոքր մասշտաբներում գերակշռող ուղղությունը փոխվում է՝ դառնալով ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։



Այդ փոփոխությունն առաջանում է այն սահմանին, որտեղ պլազմայի վարքը հեղուկային նկարագրությունից անցնում է առանձին մասնիկների շարժմամբ որոշվող ռեժիմի։ Հետազոտողները նաև պարզել են, որ Արեգակից հեռանալիս երևույթը զարգանում և տեղաշարժվում է դեպի ավելի երկար ալիքներ։ Այսպիսով՝ թվացյալ անկանոն տատանումների մեջ որոշակի կառուցվածք է պահպանվում։



Բրաունշվայգի տեխնիկական համալսարանը նշում է, որ պլազմայի տուրբուլենտությունը կարևոր է նաև Երկրի մագնիսոլորտում և միջմոլորակային տարածությունում ընթացող գործընթացների համար։ Այն ազդում է Արեգակի ժայթքումների առաջացրած հարվածային ալիքների ու մագնիսական ամպերի վրա, որոնք առնչվում են գեոմագնիսական փոթորիկներին։



Աշխատանքը նոր տվյալներ է տալիս այդ գործընթացների ֆիզիկան նկարագրելու համար։ Այն չի ներկայացնում առաջիկա մագնիսական փոթորկի կանխատեսում։ Հետազոտությունը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters ամսագրում՝ «Nonlocal Evolution of Magnetic Helicity across the Magnetohydrodynamic–Kinetic Interface» վերնագրով։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/parker-solar-wind-magnetic-rotation</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>