<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a2%d5%aa%d5%b7%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 05 Oct 2026 12:54:51 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20421</guid>

            <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 12:51:16 +0000</pubDate>

            <title>Բժշկության Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է նեյրոնները լույսով կառավարելու մեթոդի համար</title>

            <description><![CDATA[<p>Ֆիզիոլոգիայի և բժշկության 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է Պետեր Հեգեմանին, Գեորգ Նագելին և Կարլ Դայսերոթին՝ օպտոգենետիկայի համար։ Մեթոդը թույլ է տալիս լույսով կառավարել նյարդային բջիջների ակտիվությունը և ուսումնասիրել ուղեղի աշխատանքը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-nobel-20261005.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բժշկության Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է նեյրոնները լույսով կառավարելու մեթոդի համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Կարոլինսկայի ինստիտուտը հոկտեմբերի 5-ին հայտնել է, որ դափնեկիրների աշխատանքները նոր հնարավորություններ են բացել հիշողության, զգացմունքների և վարքի հիմքում ընկած նյարդային շղթաները հետազոտելու համար։



Հեգեմանն ու Նագելը միաբջիջ ջրիմուռում հայտնաբերել են լուսազգայուն սպիտակուց՝ կանալռոդոպսին։ Կապույտ լույսի ազդեցությամբ դրանում բացվում է անցուղի, որով բջիջ են ներթափանցում լիցքավորված իոններ։



Դայսերոթը այդ սպիտակուցի գենը ներմուծել է առնետի նյարդային բջիջների մեջ։ Բջիջները կապույտ լույսով լուսավորելով՝ նա կարողացել է նյարդային ազդակ առաջացնել։ Արդյունքը հրապարակվել է 2005 թվականին։



Երկու տարի անց մեթոդն աշխատել է նաև կենդանի մկների ուղեղում։ Հետազոտողները հնարավորություն են ստացել փոխել ընտրված նեյրոնների ակտիվությունը և հետևել, թե դրանից ինչպես են փոխվում օրգանիզմի արձագանքները։



Այս մոտեցումն օգնում է ստուգել նյարդային շղթաների և վարքի պատճառահետևանքային կապերը։ Օպտոգենետիկան կլինիկական հետազոտություններում փորձարկվում է նաև տեսողությունը վերականգնելու համար։

]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/nobel-medicine-2026-optogenetics</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>