<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%bf%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 13:02:36 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21400</guid>

            <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 13:02:34 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները գաղտնագրության ալգորիթմով նոր պուլսար են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Միջազգային խումբը «Ֆերմի» տիեզերական աստղադիտակի 15 տարվա տվյալներում գտել է նախկինում չհայտնաբերված գամմա-պուլսար։ PSR J1622−7204 կոչվող նեյտրոնային աստղը վայրկյանում մոտ 261 պտույտ է կատարում, իսկ այն գտնելու համար կիրառվել են գաղտնագրության հետազոտություններից վերցված հաշվարկային գործիքներ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/pulsar-lattice-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները գաղտնագրության ալգորիթմով նոր պուլսար են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արդյունքները նոյեմբերի 19-ին հրապարակվել են Physical Review Letters-ում։ Հետազոտությունն իրականացրել են Մաքս Պլանկի գրավիտացիոն ֆիզիկայի ինստիտուտի, Վեյցմանի գիտության ինստիտուտի և Չալմերսի տեխնոլոգիական համալսարանի մասնագետները։



Պուլսարները արագ պտտվող նեյտրոնային աստղեր են, որոնց ճառագայթման փնջերը պարբերաբար ուղղվում են դեպի Երկիր։ Սակայն գամմա-տվյալներում դրանց ռիթմը դժվար է ճանաչել․ աստղադիտակը կարող է մեկ ֆոտոն գրանցել աստղի մոտ հարյուր միլիոն պտույտի ընթացքում։ Այդ սակավ ազդանշանները խառնվում են այլ աղբյուրների ճառագայթմանը։



Սովորական որոնումը պահանջում է փորձարկել աստղի դիրքի, պտտման հաճախության և դրա դանդաղման բազմաթիվ համակցություններ։ Նոր մոտեցումը խնդիրը վերածում է երկրաչափական ցանցում կարճ վեկտորներ գտնելու խնդրի։ Դրա համար օգտագործվող արդյունավետ ալգորիթմները մշակվել են նաև գաղտնագրության հետազոտություններում։



Վեյցմանի ինստիտուտը հայտնում է, որ առաջին հաջող որոնումը տևել է շուրջ 100 րոպե։ Խումբը կատարել է 20 փորձ՝ յուրաքանչյուրում օգտագործելով 80 ֆոտոնի փոքր-ինչ տարբեր հավաքածու։ Դրանցից մեկը տվել է ճիշտ լուծումը, սակայն հեղինակները նշում են, որ այդ անգամ իրենց բախտը բերել է։



Հոդվածում ավելի հուսալի՝ 95 տոկոս հաջողության հավանականությամբ որոնման համար գնահատվում է մոտ 10 պրոցեսորային ժամ։ Նախորդ մեթոդը նույն պուլսարը չէր գտել՝ ծախսելով մեկ պրոցեսորային միջուկի մոտ 600 տարվա աշխատանքին համարժեք ռեսուրս։ Խոսքը հաշվարկային ծախսի համեմատության մասին է, ոչ թե իրականում անցած հարյուրավոր տարիների։



Թեկնածուն գտնելուց հետո հետազոտողները նրա պարամետրերը ճշտել են 15 տարվա դիտարկումներից ընտրված 15 905 ֆոտոնի տվյալներով։ Պտտման պարբերությունը կազմել է մոտ 3,83 միլիվայրկյան։ Հայտնաբերված օբյեկտը մեկուսացված պուլսար է։



Հաջորդ նպատակը մեթոդը կրկնակի համակարգերի պուլսարների որոնմանը հարմարեցնելն է։ Այնտեղ պետք է հաշվի առնել նաև ուղեծրային շարժումը, որը փոխում է ազդանշանների ժամանման ժամանակները։ Թիմը նախատեսում է այդ ավելի ծանր հաշվարկներում ներգրավել Einstein@Home կամավորական հաշվողական ցանցը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/pulsar-lattice-discovery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>