<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%be%d5%ab%d5%bf%d5%a1%d6%81%d5%ab%d5%b8%d5%b6-%d5%b8%d5%bd%d5%ba%d5%b6%d5%b5%d5%a1%d5%af%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 13 Nov 2026 04:05:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21157</guid>

            <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 04:05:28 +0000</pubDate>

            <title>«Էվկլիդ» աստղադիտակի հրապարակած տվյալներն ընդգրկում են ավելի քան 900 միլիոն գալակտիկա</title>

            <description><![CDATA[<p>Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/euclid-abell-3128.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[«Էվկլիդ» աստղադիտակի հրապարակած տվյալներն ընդգրկում են ավելի քան 900 միլիոն գալակտիկա]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հայտնել է, որ DR1-Foundation անունով հավաքածուն «Էվկլիդի» դիտումների առաջին խոշոր հրապարակումն է։ Երկնքի լայնածավալ դիտարկումներն ընդգրկել են մոտ 1900 քառակուսի աստիճան՝ մոտավորապես լիալուսնի տեսանելի մակերեսից 9500 անգամ մեծ տարածք։



Հավաքածուն ներառում է ավելի քան 900 միլիոն գալակտիկայի տվյալներ, ինչպես նաև ավելի քան 160 միլիոն աղբյուրի լուսային սպեկտրներ։ Թիմն առանձնացրել է ավելի քան 60 միլիոն հնարավոր քվազար՝ հեռավոր գալակտիկաների պայծառ միջուկներ, որոնց նույնականացումը դեռ պետք է ստուգվի։



Կատալոգում ներառվել է նաև ուժեղ գրավիտացիոն ոսպնյակման շուրջ 15 հազար հավանական դեպք։ Այդ երևույթը նկատվում է, երբ ավելի մոտ գտնվող զանգվածեղ մարմնի ձգողականությունը շեղում է հեռավոր գալակտիկայից եկող լույսը, և երկնքում դրա պատկերը կարող է երևալ աղեղի կամ օղակի տեսքով։ Աստղագետները պատկերի աղավաղումից կարող են գնահատել առջևում գտնվող մարմնի զանգվածը՝ ներառյալ չերևացող մութ նյութը։



Նոր պատկերներից մեկում երևում է Abell 3128 գալակտիկաների կուտակումը, որը մեզնից մոտ 800 միլիոն լուսատարի հեռավորության վրա է։ Կադրի կենտրոնում երևում է ուժեղ գրավիտացիոն ոսպնյակ՝ կապույտ աղեղներով։ Նույն տեսադաշտում երևում է նաև մեկ այլ կուտակում, թեև իրականում երկուսի միջև շուրջ հինգ միլիարդ լուսատարի կա։



«Էվկլիդը» տիեզերք է արձակվել 2023 թվականի հուլիսին, իսկ կանոնավոր գիտական դիտումները սկսել է 2024 թվականի փետրվարին։ Տվյալների ամերիկյան գիտական արխիվը նշում է, որ այս հավաքածուն ամբողջ թողարկման առաջին փուլն է։ Երկրորդը սպասվում է 2027 թվականի կեսին և կներառի նաև գալակտիկաների տարածական խմբավորումն ու թույլ գրավիտացիոն ոսպնյակումը վերլուծելու համար մշակված տվյալներ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/euclid-dr1-galaxies</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>