<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d6%86%d5%a5%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 13 Nov 2026 13:03:04 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21175</guid>

            <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 12:05:13 +0000</pubDate>

            <title>Փոքր անկյան տակ պտտված երկշերտ գրաֆենի դիմադրությունը կտրուկ փոխվել է ձգելիս և սեղմելիս</title>

            <description><![CDATA[<p>Ֆիզիկոսները պարզել են, որ իրար նկատմամբ մոտ 1,1 աստիճանով պտտված գրաֆենի երկու շերտի էլեկտրական դիմադրությունը կտրուկ փոխվում է, երբ նյութը ձգում կամ սեղմում են։ Դեֆորմացիայի նկատմամբ այդ զգայունությունը փորձի որոշ պայմաններում սովորական մետաղների ցուցանիշը գերազանցել է ավելի քան 100 անգամ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-moire-graphene.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Փոքր անկյան տակ պտտված երկշերտ գրաֆենի դիմադրությունը կտրուկ փոխվել է ձգելիս և սեղմելիս]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վաշինգտոնի համալսարանի ֆիզիկոսների մասնակցությամբ կատարված ուսումնասիրությունը նոյեմբերի 12-ին հրապարակվել է Science ամսագրում։ Հետազոտողները համեմատել են իրար նկատմամբ պտտված գրաֆենի շերտերը սովորական դասավորությամբ երկշերտ գրաֆենի հետ։



Գրաֆենի մեկ շերտը մեկ ատոմ հաստությամբ ածխածնային ցանց է։ Երբ երկու այդպիսի շերտերը դնում են իրար վրա և մեկը փոքր անկյունով պտտում, ցանցերի վերադրումը ստեղծում է ավելի խոշոր կրկնվող պատկեր՝ մուարե կառուցվածք։ Մոտ 1,1 աստիճանի դեպքում, որը ֆիզիկոսներն անվանում են «կախարդական անկյուն», երկշերտ գրաֆենը որոշ պայմաններում կարող է դառնալ գերհաղորդիչ։



Նմուշները ձգելու և սեղմելու համար թիմն օգտագործել է պիեզոէլեկտրական սարք, որի չափերը փոխվում են կիրառված լարումից։ Դա հնարավորություն է տվել չափման ընթացքում սահուն փոխել նույն նմուշի դեֆորմացիան մեկ ուղղությամբ, ինչպես հայտնում է համալսարանը։



Հեղինակների ներկայացրած տվյալներով՝ 1,1 աստիճանով պտտված նմուշի դիմադրությունը նկատելիորեն փոխվել է անգամ այն դեպքում, երբ դեֆորմացիայի միջակայքը կազմել է ընդամենը 0,09 տոկոս։ Սովորական դասավորությամբ երկշերտ գրաֆենում փոփոխություն չեն գրանցել նույնիսկ 0,16 տոկոսանոց միջակայքում՝ չափման ճշտության սահմաններում։



Արձագանքի ուժգնությունը կախված էր լիցքակիրների խտությունից և ջերմաստիճանից։ Որոշ պայմաններում այն ուժեղացել է նմուշը սառեցնելիս։ Մեթոդը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես է բյուրեղային ցանցի ձևափոխությունն ազդում էլեկտրոնների վարքի վրա, սակայն փորձը դեռ չի պարզել ուժեղ արձագանքի ճշգրիտ մեխանիզմը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/graphene-strain-resistance</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>