<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d5%a9%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%ab/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 09 Nov 2026 18:02:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20677</guid>

            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 16:09:48 +0000</pubDate>

            <title>Իսպանիայում երկու արագընթաց գնացքների բախումից առնվազն 68 մարդ է զոհվել</title>

            <description><![CDATA[<p>Իսպանիայի Տոլեդո նահանգում հոկտեմբերի 28-ին երկու արագընթաց գնացքների բախման հետևանքով առնվազն 68 մարդ է զոհվել։ Reuters-ն այդ թիվը հաղորդել է՝ վկայակոչելով Կաստիլիա Լա Մանչայի ղեկավարին․ փրկարարական աշխատանքները շարունակվում են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-spain-train-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Իսպանիայում երկու արագընթաց գնացքների բախումից առնվազն 68 մարդ է զոհվել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Renfe երկաթուղային ընկերությունը հայտնել է, որ իր AVE գնացքը բախվել է Iryo ընկերության գնացքին՝ Լոս Եբենես և Ուրդա բնակավայրերի միջև։ Renfe-ի գնացքը Մադրիդի Պուերտա դե Ատոչա կայարանից մեկնել էր ժամը 08։00-ին և Սևիլյայի Սանտա Խուստա կայարան պետք է հասներ 10։39-ին։ Վթարից հետո դադարեցվել է Մադրիդ–Սյուդադ Ռեալ–Անդալուսիա ուղղությամբ երթևեկությունը։



Ընկերությունն ակտիվացրել է ճգնաժամային կենտրոնը և երկաթուղային վթարներից տուժածներին ու նրանց ընտանիքներին աջակցելու ծրագիրը։ Renfe-ի՝ տուժածներին աջակցող մասնագետները համագործակցում են արտակարգ ծառայությունների, ենթակառուցվածքները կառավարող Adif ընկերության և տրանսպորտի նախարարության հետ։ Ընկերությունը հաստատել է նաև, որ բախման հետևանքով կան վիրավորներ։



Մադրիդի տարածաշրջանային կառավարությունը տեղեկացրել է, որ Տոլեդո է ուղարկել 27 հրշեջի և SUMMA 112 շտապօգնության ծառայության 50 բուժաշխատողի։ Օգնության աշխատանքներում ներգրավվել են բժշկական ուղղաթիռ, վերակենդանացման շարժական խմբեր և շտապօգնության մեքենաներ։ Տարածաշրջանի ծառայություններն աշխատում են ինչպես վթարի գոտում, այնպես էլ Մադրիդում։



Ատոչա կայարանում բացվել է ուղևորների հարազատների հետ կապի կենտրոն։ Ընտանիքներին աջակցող խմբում ընդգրկվել են նաև հոգեբաններ, բժիշկ և բուժքույրեր։ Մադրիդի իշխանությունները միջքաղաքային ավտոբուսներ են առաջարկել տրանսպորտի նախարարությանն ու Կաստիլիա Լա Մանչայի կառավարությանը՝ անհրաժեշտ փոխադրումները կազմակերպելու համար։ Լրացուցիչ միջոցների ներգրավումը համաձայնեցվում է արտակարգ ծառայությունների միջև։



Իսպանիայի տրանսպորտի նախարար Օսկար Պուենտեն, ինչպես հաղորդել է Reuters-ը, հայտարարել է, որ համակարգչային կապի խափանումից հետո Renfe-ի գնացքին թույլատրվել է շարունակել ընթացքը՝ չնայած կարմիր ազդանշանին։ Նա երթևեկությունը վերսկսելու որոշումը որակել է սխալ և ընթացակարգի խախտում։ Սա նախարարի ներկայացրած նախնական բացատրությունն է․ պատահարի ճշգրիտ հաջորդականությունն ու հանգամանքները պետք է պարզվեն քննությամբ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/spain-train-collision</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20556</guid>

            <pubDate>Mon, 19 Oct 2026 14:17:44 +0000</pubDate>

            <title>Շարժվող գնացքները կարող են էլեկտրացանցի համար էներգիայի կուտակիչ դառնալ</title>

            <description><![CDATA[<p>Էլեկտրագնացքների արագացումն ու արգելակումը համակարգելով՝ հնարավոր է դրանց շարժման էներգիան օգտագործել էլեկտրացանցի հավասարակշռման համար։ Նոր հաշվարկի համաձայն՝ դա կարող է նվազեցնել նոր էներգակուտակիչների անհրաժեշտությունը, սակայն գործնական փորձարկումները դեռ առջևում են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/rail-eres-cover-20261019.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Շարժվող գնացքները կարող են էլեկտրացանցի համար էներգիայի կուտակիչ դառնալ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Չինաստանի, Մեծ Բրիտանիայի և Շվեդիայի հետազոտողների աշխատանքը հոկտեմբերի 19-ին հրապարակվել է Nature Communications ամսագրում։ Չժեցզյանի համալսարանի Կան Վանի և գործընկերների թիմը գնահատել է, թե սովորական երթևեկության ընթացքում որքան ճկունություն կարող են էլեկտրագնացքները տրամադրել էներգահամակարգին։ Աշխատանքը մոդելավորում է, ոչ թե արդեն գործարկված համակարգի հաշվետվություն։
Արագանալիս գնացքն էլեկտրաէներգիան վերածում է շարժման՝ կինետիկ էներգիայի։ Ռեկուպերատիվ արգելակման ժամանակ դրա մի մասը կարող է վերադարձվել էլեկտրական ցանց։ Հեղինակներն առաջարկում են համակարգված փոխել գնացքների շարժման ռեժիմը․ անհրաժեշտ պահին դրանք կարող են սովորականից ավելի շատ էներգիա կլանել, իսկ մեկ այլ պահին՝ նվազեցնել ցանցից սպառումը կամ էներգիա վերադարձնել։
Այս մոտեցման համար առանձին մարտկոց չեն առաջարկում․ կուտակիչի դեր է ստանում շարժվող գնացքը։ Սակայն առաջնահերթությունը մնում է փոխադրումը։ Մոդելում կարգավորումը սահմանափակված է չվացուցակով, թույլատրելի արագությամբ և քարշի ու արգելակման հզորությամբ։ Այն չպետք է խախտի գնացքների ժամանման ժամանակը կամ անվտանգության պահանջները։
Հաշվարկի հիմքում Չինաստանի երկաթուղիների 2688 տարածաշրջանային չվացուցակներից ստացված 326 034 միջկանգառային երթեր են։ Դրանցից ստացված կապերը հեղինակներն ընդլայնել են այլ տարածաշրջանների վրա՝ հաշվի առնելով գնացքների կազմը և սնուցման համակարգը։ Դիտարկվել են էլեկտրիֆիկացված հիմնական երկաթուղիները, ոչ թե մետրոն ու թեթև ռելսային տրանսպորտը։ Օգտագործված տվյալները թիմը հրապարակել է Zenodo շտեմարանում։
2025 թվականի երկաթուղային համակարգի համար հեղինակները համաշխարհային ներուժը գնահատել են 190 գիգավատ, իսկ 2050-ի համար՝ 315–579 գիգավատ՝ կախված երկաթուղիների զարգացման սցենարից։ Սրանք ցանցին տրամադրվող հզորության գնահատականներ են, ոչ թե արդեն տեղադրված կուտակիչներ կամ կուտակված էներգիայի քանակ։ Մոտեցումը հատկապես կարող է օգտակար լինել կարճատև հավասարակշռման համար։
Չինաստանի, Եվրոպայի և Հնդկաստանի էներգահամակարգերի մոդելներում այս ռեսուրսը կուտակիչների ներդրումային ու սպասարկման ծախսերը նվազեցրել է 11,9–20,0%-ով՝ ծախսերի կրճատումն առաջնահերթ համարող սցենարներում։ Ամբողջ էներգահամակարգի ծախսերի նկատմամբ խնայողությունը շատ ավելի փոքր է՝ 1,02–1,95%։ Այս արդյունքները պայմանավորված են մոդելի ենթադրություններով և չեն նշանակում, որ նույն խնայողությունն արդեն գրանցվել է իրական երկաթուղում։
Գործնական կիրառման համար դեռ պետք է փորձարկել երկաթուղու և էլեկտրացանցի օպերատորների համատեղ կառավարումը։ Հաշվարկները չեն ներառում տեղային լարման բոլոր սահմանափակումները, հարմոնիկ աղավաղումները կամ չնախատեսված խափանումների ժամանակ իրական կառավարումը։ Ուստի հեղինակներն առաջարկում են նախ անցնել փորձնական գծերի և մանրամասն ինժեներական ստուգումների․ գնացքները կարող են լրացնել սովորական կուտակիչներին, բայց չեն փոխարինում դրանց բոլոր գործառույթներին։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/trains-energy-storage</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>