<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a7%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a3%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%a1%d5%b6%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%b4/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 13:08:19 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21461</guid>

            <pubDate>Sun, 22 Nov 2026 12:05:41 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները համեմատել են էներգետիկ անցման 24 սցենարի բնապահպանական հետևանքները</title>

            <description><![CDATA[<p>Ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատումը բարելավում է օդի որակը և նվազեցնում առողջությանն ու էկոհամակարգերին հասցվող վնասը, բայց միշտ չէ, որ թեթևացնում է ջրի, հողի և հանքային հումքի պահանջարկը։ Նոր հետազոտությամբ՝ նույնանման կլիմայական նպատակների հասնող էներգետիկ համակարգերը կարող են շատ տարբեր բնապահպանական բեռ ունենալ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/energy-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները համեմատել են էներգետիկ անցման 24 սցենարի բնապահպանական հետևանքները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Շվեյցարիայի Պաուլ Շերերի ինստիտուտի՝ PSI-ի ղեկավարած միջազգային թիմի աշխատանքը նոյեմբերի 20-ին հրապարակվել է Nature Energy ամսագրում։ Հեղինակները երեք համակցված գնահատման մոդելներից վերցված 24 սցենարով համեմատել են աշխարհի էներգամատակարարման հնարավոր փոփոխությունները 2020–2100 թվականներին։



Հաշվարկները չեն սահմանափակվել վառելիքի այրման ժամանակ առաջացող արտանետումներով։ Էներգետիկ համակարգերի սցենարները համադրվել են կյանքի ցիկլի գնահատման հետ՝ հաշվի առնելով նաև հումքի արդյունահանումը, նյութերի մշակումը և ենթակառուցվածքների ստեղծումը։ Այդ կապն ապահովելու համար կիրառվել է PSI-ում մշակված Premise բաց կոդով գործիքը։



Մոդելներում հանածո վառելիքից հրաժարումն օգուտ է բերում առողջությանն ու էկոհամակարգերին՝ հատկապես օդի աղտոտման նվազման շնորհիվ։ Սակայն հողի օգտագործումը մեծապես կախված է կենսազանգվածի կիրառման ծավալից։ Դարի վերջում տաքացումը 2 աստիճանից ցածր պահող սցենարներում էներգահամակարգի զբաղեցրած հողատարածքը, 2020-ի համեմատ, տատանվում է 13 տոկոսի նվազումից մինչև 354 տոկոսի աճի սահմաններում։



Քաղցրահամ ջրի օգտագործումն աճում է գրեթե բոլոր ուսումնասիրված սցենարներում։ Պատճառներից են հանքարդյունաբերության, նյութերի մշակման և էլեկտրաէներգիայի մատակարարման ընդլայնվող շղթաներում հովացման կարիքները։ Հետևաբար էլեկտրիֆիկացման ազդեցությունը միայն էլեկտրակայանի աշխատանքի փուլով գնահատելը չի նկարագրում ամբողջ բեռը։



Արագ էներգետիկ անցումն ավելի վաղ է մեծացնում որոշ մետաղների պահանջարկը։ Սակայն դա ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ դարի ընթացքում դրանց ընդհանուր արդյունահանումն ավելի մեծ կլինի, քան դանդաղ անցման դեպքում։ Ինչպես PSI-ն պարզաբանում է, պակաս հավակնոտ սցենարներում էներգիայի ավելի մեծ պահանջարկը երկարաժամկետ կտրվածքով կարող է բերել հումքի համադրելի սպառման։



Հեղինակները շեշտում են՝ սրանք տարբեր ենթադրությունների պայմաններում ստացվող արդյունքներ են, ոչ թե ապագայի կանխատեսումներ։ Գնահատումը չի կարող ընդգրկել չնախատեսված տեխնոլոգիական առաջընթացը, իսկ աշխարհագրական խոշորացված տվյալները սահմանափակում են տեղային ազդեցությունների ճշգրիտ գնահատումը։ Համեմատության մեջ էներգիայի ավելի փոքր պահանջարկը մեղմում է բնապահպանական ու նյութական ճնշումների մեծ մասը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/energy-transition-footprint</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>