<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%a7%d5%be%d5%b8%d5%ac%d5%b5%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%ab%d5%b8%d5%b6-%d5%ae%d5%a1%d5%bc/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 09 Nov 2026 16:02:12 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21026</guid>

            <pubDate>Mon, 09 Nov 2026 12:09:44 +0000</pubDate>

            <title>Մակաբույծ կրետները տիրոջը կաթվածահար անելուց հրաժարվել են առնվազն 23 անգամ</title>

            <description><![CDATA[<p>Ichneumonidae ընտանիքի որոշ կրետների թրթուրներ սնվում են կենդանի տիրոջ հաշվին, որը շարունակում է աճել։ 697 տեսակի գենետիկական տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ կենսակերպը բազմիցս առաջացել է անկախ ճյուղերում, իսկ նախկին կենսակերպին վերադարձի հետքեր չեն գտնվել։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/rhyssa-persuasoria.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մակաբույծ կրետները տիրոջը կաթվածահար անելուց հրաժարվել են առնվազն 23 անգամ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բեռլինի բնության պատմության թանգարանի գլխավորած խումբը գենետիկական տվյալներով վերակառուցել է Ichneumonidae ընտանիքի էվոլյուցիոն ծառը։ Նոյեմբերի 6-ին Current Biology ամսագրում հեղինակները հրապարակել են ուսումնասիրությունը, որն ընդգրկում է ընտանիքի բոլոր 43 ժամանակակից ենթաընտանիքները։



Այս կրետները ձվադրում են տիրոջ մարմնի վրա կամ ներսում։ Որոշ տեսակներ նախ ընդմիշտ կաթվածահար են անում տիրոջը։ Մյուսների դեպքում տերը ձվադրումից հետո շարունակում է սնվել ու զարգանալ, մինչ կրետի թրթուրը սնվում է նրա հաշվին։ Ի վերջո թրթուրը սպանում է տիրոջը։



Բեռլինի թանգարանը հայտնել է, որ տիրոջ զարգացումը չկասեցնող կենսակերպը, ըստ վերակառուցված ծառի, անկախ առաջացել է առնվազն 23 անգամ։ Ուսումնասիրված ճյուղերում հեղինակները մշտական կաթվածահարության վերադարձի ապացույց չեն գտել։



Գիտնականները նաև համեմատել են, թե որտեղ է զարգանում թրթուրը՝ տիրոջ մարմնի մակերեսի՞ն, թե՞ ներսում։ Մարմնի ներսում զարգացման անցումը նույնպես բազմիցս է տեղի ունեցել, իսկ հակառակ անցումները հազվադեպ են եղել։



Փոխվել են նաև տեր կենդանիները։ Ըստ վերլուծության՝ ընտանիքի նախնիները հավանաբար մակաբուծել են թիթեռների կարգին պատկանող միջատների վրա։ Հետագայում տարբեր ճյուղեր անցել են այլ տերերի։ Նման անցումներն ավելի հաճախ են եղել այն կրետների ճյուղերում, որոնք մշտապես կաթվածահար են անում տիրոջը։



Այս անցումները գիտնականները վերականգնել են ներկայիս տեսակների ազգակցական կապերից ու կենսակերպից։ Հակառակ անցման հետք չգտնելը դեռ չի նշանակում, որ այն անհնար է։ Արդյունքը ցույց է տալիս, թե ուսումնասիրված ընտանիքում որ ուղղությամբ են փոփոխություններն ավելի հաճախ տեղի ունեցել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/darwin-wasps-evolution</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>