<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%bd/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 14 Oct 2026 15:17:18 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20491</guid>

            <pubDate>Wed, 14 Oct 2026 15:17:18 +0000</pubDate>

            <title>Էլեկտրոնների «ուշացումը» կարող է բացահայտել լույսի քվանտային հատկությունները</title>

            <description><![CDATA[<p>Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/quantum-light-attosecond-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Էլեկտրոնների «ուշացումը» կարող է բացահայտել լույսի քվանտային հատկությունները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Չինաստանի Հուաչժունի գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանի Յուեմին Չժոուի և նրա գործընկերների աշխատանքը հոկտեմբերի 13-ին հրապարակվել է Physical Review Letters ամսագրում։ Հեղինակներն ուսումնասիրել են՝ արդյոք էլեկտրոնների օգնությամբ հնարավոր է կարդալ քվանտային լույսի այն հատկությունները, որոնք սովորական չափումներում հեշտ չէ տարբերակել։
Աշխատանքի հիմքում RABBIT անվամբ հայտնի ատտովայրկյանային մեթոդն է։ Ծայրահեղ ուլտրամանուշակագույն կարճ իմպուլսները իոնացնում են ատոմները՝ դրանցից էլեկտրոններ արձակելով, իսկ որոշակի ուշացումով տրվող ինֆրակարմիր իմպուլսը զոնդում է այդ էլեկտրոններին։ Մեկ ատտովայրկյանը վայրկյանի մեկ միլիարդերորդի մեկ միլիարդերորդ մասն է։
Նույն վերջնական էներգիային էլեկտրոնը կարող է հասնել երկու տարբեր ուղիներով՝ կլանելով կամ արձակելով ինֆրակարմիր ֆոտոն։ Այդ ուղիների ինտերֆերենցիան՝ քվանտային «համադրումը», էլեկտրոնների էներգիական սպեկտրում պարբերական տատանումներ է առաջացնում։ Դրանց փուլից սովորաբար գնահատում են էլեկտրոնի արձակման ժամանակային ուշացումը։
Ինչպես Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության Physics պարբերականը բացատրում է, հետազոտողները հաշվարկել են, թե ինչ կլինի, եթե զոնդող լույսը պատրաստվի «սեղմված վակուում» կոչվող քվանտային վիճակում։ Այդ վիճակին բնորոշ ուժգնության մեծ տատանումները փոխում են էլեկտրոնների սպեկտրային տատանումների փուլը։
Փուլի փոփոխությունը սովորական մեկնաբանությամբ կարող է ընկալվել որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում։ Սակայն այստեղ ազդանշանը կապված է նաև լույսի ֆոտոնային վիճակագրության հետ։ Այսինքն՝ նման չափումը կարող է տեղեկություն տալ ոչ միայն էլեկտրոնի շարժման, այլև այն հետազոտող լույսի քվանտային հատկությունների մասին։
Սա տեսական արդյունք է, ոչ թե արդեն կատարված փորձի նկարագրություն։ Հեղինակները մեթոդը դիտարկում են որպես ատտովայրկյանային ճշգրտությամբ քվանտային չափումների հնարավոր ուղղություն։ Հաջորդ կարևոր հարցն այն է, թե կանխատեսված ազդանշանը ինչպես կդրսևորվի փորձարարական պայմաններում։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/quantum-light-attosecond-delay</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>