<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%ad%d5%b8%d5%ac%d5%a5%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d6%80%d5%ab%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 07:10:13 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20868</guid>

            <pubDate>Tue, 03 Nov 2026 12:15:37 +0000</pubDate>

            <title>Քաղցկեղային բջիջներից cGAS-ի հեռացումը մկների մոտ արագացրել է ուռուցքների աճը</title>

            <description><![CDATA[<p>Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cgas-cover-wide.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քաղցկեղային բջիջներից cGAS-ի հեռացումը մկների մոտ արագացրել է ուռուցքների աճը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի Լայնբերգերի քաղցկեղի կենտրոնի հետազոտողները արդյունքները նոյեմբերի 2-ին հրապարակել են Journal of Clinical Investigation ամսագրում։ Խումբն ուսումնասիրել է մարդու բջջային գծեր և մկների մեջ փոխպատվաստված ուռուցքներ՝ պարզելու, թե cGAS-ն ինչպես է ազդում բջիջների նյութափոխանակության վրա։



cGAS-ը հայտնի է որպես բջջի ներսում հայտնված անսովոր ԴՆԹ-ն ճանաչող սպիտակուց։ Այն մասնակցում է վարակների դեմ իմունային պատասխանի գործարկմանը։ Նոր աշխատանքում գիտնականները կենտրոնացել են բջջակորիզում գտնվող cGAS-ի վրա, որի դերը դուրս է այդ դասական պաշտպանական մեխանիզմի սահմաններից։



Գենոմային և կենսաքիմիական վերլուծություններով խումբը ցույց է տվել, որ cGAS-ը նպաստում է LGALS3 գենի ակտիվությանը։ Դրա արտադրած գալեկտին-3 սպիտակուցը ճնշում է ACAA2 ֆերմենտի աշխատանքը՝ սահմանափակելով ճարպաթթուների քայքայումից ացետիլ-CoA-ի ստացումը։ Այս միացությունը նաև խոլեստերինի սինթեզի հումք է։



Երբ cGAS-ը հեռացրել են բջիջներից, խոլեստերինի քանակն աճել է։ Դրան զուգահեռ ուժեղացել է բջջի աճն ու գոյատևումը խթանող mTORC2/Akt ազդանշանային ուղու ակտիվությունը։ Արդյունքները ցույց են տալիս կապ գեների կարգավորման, ճարպային փոխանակության և ուռուցքային վարքի միջև։



Մկների մեջ փոխպատվաստված կրծքագեղձի և արգանդի վզիկի քաղցկեղային բջիջներից ձևավորված ուռուցքներն ավելի արագ են աճել cGAS-ի բացակայության դեպքում։ LGALS3-ի վերականգնումը զգալիորեն թուլացրել է այդ արագացված աճն ու ճարպերի կուտակումը։



Բջջային փորձերում cGAS-ի հեռացումը նաև նվազեցրել է դոքսոռուբիցինի և էտոպոզիդի նկատմամբ զգայունությունը։ Սովորական cGAS-ի կամ LGALS3-ի վերականգնումից հետո զգայունությունը վերադարձել է։ Հեղինակները դեռ չեն պարզել՝ արդյոք այս մեխանիզմը նույն կերպ է գործում բոլոր քիմիաթերապևտիկ միջոցների կամ ուռուցքների դեպքում։



Համալսարանը հայտնում է, որ հետազոտողները դեռ չունեն այս ուղին թիրախավորող դեղորայքային միջամտություն։ Հաջորդ քայլը համապատասխան միացությունների որոնումն ու կենդանական մոդելներում ստուգումն է։ Մարդկանց մոտ բուժման արդյունավետությունն այս աշխատանքում չի փորձարկվել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/cgas-cholesterol-tumor-growth</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20488</guid>

            <pubDate>Wed, 14 Oct 2026 11:08:08 +0000</pubDate>

            <title>Դաշտանադադարը կապել են օրգանիզմի տասնյակ ցուցանիշների կտրուկ փոփոխության հետ</title>

            <description><![CDATA[<p>ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-menopause-researchers.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Դաշտանադադարը կապել են օրգանիզմի տասնյակ ցուցանիշների կտրուկ փոփոխության հետ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Վեյցմանի գիտության ինստիտուտի հետազոտողները հայտնել են, որ դաշտանադադարի հետ կապված փոփոխությունները կարող են ընդգրկել օրգանիզմի տարբեր համակարգեր և միշտ չէ, որ ընթանում են աստիճանաբար։ Ուրի Ալոնի ղեկավարած խմբի աշխատանքը հոկտեմբերի 12-ին հրապարակվել է Nature Medicine ամսագրում։
Գլեն Փրիդհեմը, Յոավ Հայուտը և նրանց գործընկերները համադրել են ԱՄՆ-ի NHANES առողջապահական հետազոտության ու Իսրայելի Clalit առողջապահական կազմակերպության տվյալները։ Ընդհանուր առմամբ վերլուծվել է ավելի քան 300 միլիոն լաբորատոր արդյունք։ Դրանք երկար տարիների ընթացքում կուտակված բժշկական տվյալներ են, ոչ թե նոր կլինիկական փորձարկման արդյունքներ։
Հետազոտված 90 տեսակի լաբորատոր քննություններից 52-ի ցուցանիշներում թիմը հայտնաբերել է դաշտանադադարի շրջանում կտրուկ փոփոխություններ։ Դրանք առնչվել են նաև ոսկրային փոխանակությանը, լյարդի ու երիկամների գործառույթին և արյան լիպիդներին, այդ թվում՝ խոլեստերինին։ Նման տարիքի տղամարդկանց մոտ նույնպիսի կտրուկ անցումներ չեն դիտվել։
Այսպիսի մեծ տվյալաշարերում հաճախ նշված չէ կնոջ վերջին դաշտանի տարիքը։ Այդ բացը լրացնելու համար գիտնականները մշակել են հաշվարկային մեթոդ, որը հաշվի է առնում տարբեր մարդկանց մոտ դաշտանադադարի տարբեր ժամանակները։ Այն թույլ է տվել տարիքային միջին ցուցանիշների մեջ թաքնված փոփոխությունները վերակառուցել՝ վերջին դաշտանի նկատմամբ ժամանակագրությամբ։
Վերակառուցված պատկերը ցույց է տվել նաև, որ սեռական հորմոնների փոփոխություններն արագանում են դաշտանադադարից ավելի քան մեկ տասնամյակ առաջ։ Սա խմբային տվյալների հիման վրա ստացված օրինաչափություն է․ այն չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր կնոջ օրգանիզմում բոլոր փոփոխությունները տեղի են ունենում նույն պահին կամ նույն ուժգնությամբ։
Դաշտանադադարի հորմոնային թերապիա ստացող կանանց մոտ մի շարք փոփոխություններ ավելի թույլ են եղել։ Սակայն աշխատանքը բուժման պատահականացված փորձարկում չէ, և այդ տարբերությունն ինքնին չի հաստատում թերապիայի պատճառական ազդեցությունն ու չի որոշում, թե ում համար այն նպատակահարմար կլինի։ Հեղինակների կարծիքով՝ արդյունքները կարող են օգնել ավելի լավ ուսումնասիրել դաշտանադադարի ամբողջական ֆիզիոլոգիական պատկերը։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/menopause-body-wide-changes</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>