<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%af%d5%a5%d5%b6%d5%bd%d5%a1%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 31 Oct 2026 16:02:20 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20664</guid>

            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 10:12:07 +0000</pubDate>

            <title>Ցատկող սարդի մոտ քնի երկու տարբեր վիճակ են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Ավստրալական ցատկող սարդի վարքը ցույց է տվել, որ նրա քունը ներառում է երկու տարբեր վիճակ։ Գիշերային հանգիստը խանգարելուց հետո հաջորդ գիշեր ավելացել են աչքերի շարժումներով ու մկանային կծկումներով ուղեկցվող դրվագները։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-spider-sleep-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ցատկող սարդի մոտ քնի երկու տարբեր վիճակ են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բոննի համալսարանը հոկտեմբերի 27-ին հայտնել է միջազգային խմբի հետազոտության մասին, որը հոկտեմբերի 26-ին հրապարակվել է PNAS ամսագրում։ Հեղինակներն ուսումնասիրել են Ավստրալիայում տարածված Portia fimbriata տեսակի ցատկող սարդին, որը որսում է այլ սարդերի։



Լաբորատորիայում կենդանիներին մի քանի օր հետևել են ինֆրակարմիր տեսախցիկներով՝ փոխելով լուսավորությունը։ Հանգստանալիս սարդերը գլխիվայր կախվել են իրենց հյուսած մետաքսե հարթակի տակ։ Շուրջօրյա ակտիվության ռիթմը պահպանվել է նաև առանց լույսի ու մթության հերթագայության՝ վկայելով ներքին կենսաբանական կարգավորման մասին։



Երկար անշարժ շրջաններն ընդհատվել են աչքի ցանցաթաղանթների շարժումներով, մկանային կծկումներով ու ոտքերի ծալումներով։ Տասը սարդի դիտարկումներում նման դրվագը միջինում տևել է մոտ 83 վայրկյան։ Հեղինակներն այն համեմատում են ողնաշարավորների՝ աչքերի արագ շարժումներով ուղեկցվող REM քնի հետ։



Քունը տարբերակելու համար ստուգել են նաև ձայնին արձագանքը։ Արթուն սարդերի համեմատ՝ հանգստացողներն ավելի դանդաղ են արձագանքել։ REM-ին նման վիճակում գտնվող տասը սարդից չորսն ընդհանրապես չեն արձագանքել տասը վայրկյան տևող ազդակին, մինչդեռ արթուն վիճակում արձագանքել են։



Մեկ այլ փորձով գիշերային հանգիստը խանգարել են պտղաճանճերի օգնությամբ։ Տասներեք սարդի վերլուծելի տեսագրությունները ցույց են տվել, որ հաջորդ գիշեր REM-ին նման դրվագների թիվը միջինում աճել է մոտ 65 տոկոսով։ Սա համապատասխանում է կորցրած քունը հետագայում լրացնելու երևույթին։



Հետազոտողները, սակայն, չեն գրանցել ուղեղի էլեկտրական ակտիվությունը։ Արդյունքը հիմնված է վարքային նշանների վրա և չի ապացուցում, որ սարդերը երազներ են տեսնում կամ նրանց քնի մեխանիզմը նույնն է, ինչ մարդունը։ Տվյալները ստացվել են մեկ տեսակից՝ լաբորատոր պայմաններում։



Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս քնի փուլերն ուսումնասիրել նաև ողնաշարավորներից շատ հեռու գտնվող կենդանիների մոտ։ Հետագա հետազոտությունները պետք է պարզեն այդ վիճակների նյարդային հիմքը և ցույց տան, թե որքանով են լաբորատոր դիտարկումները համապատասխանում բնության մեջ սարդերի քնին։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/spider-sleep-stages</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20624</guid>

            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 05:08:58 +0000</pubDate>

            <title>Ռեյշիի հետ շփոթվող սնկի համար գիտնականները նոր հղումային նմուշ են սահմանել</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-false-lingzhi-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ռեյշիի հետ շփոթվող սնկի համար գիտնականները նոր հղումային նմուշ են սահմանել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Քյուի թագավորական բուսաբանական այգիների և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները սահմանել են Ganoderma lucidum-ի էպիտիպ՝ լրացուցիչ հղումային նմուշ, որը հստակեցնում է գիտական անվան կիրառությունը։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 26-ին հրապարակվել է Plants, People, Planet ամսագրում։



Բուսաբան Ուիլյամ Քերթիսը սունկը նկարագրել էր 1781 թվականին՝ այն ժամանակ մեկ այլ լատիներեն անվամբ։ Սկզբնական նյութից պահպանվել է միայն պատկեր, ոչ թե կենսաբանական նմուշ։ Նման արտաքինով տարբեր սնկեր հետագայում հաճախ նույնացվել են G. lucidum անվան տակ։



Նոր հղումային նմուշը 2004 թվականի ապրիլի 4-ին հավաքվել է Անգլիայի Վինչեսթեր քաղաքի մերձակայքում՝ տխլենու փայտի վրա։ Քյուի սնկերի հավաքածուում այն պահվել էր այլ տեսակի՝ G. pfeifferi-ի պիտակով։ 2025-ի վերազննումը ցույց է տվել, որ նմուշը համապատասխանում է սկզբնական նկարագրությանը։



Թիմը նմուշից վերծանել է ԴՆԹ-ի ITS և RPB2 հատվածները և համադրել այլ սնկերի գենետիկական տվյալների հետ։ Էվոլյուցիոն մոդելի գնահատմամբ՝ G. lucidum-ի և ռեյշիի՝ G. lingzhi-ի գծերը բաժանվել են առնվազն 16 միլիոն տարի առաջ։ Նրանց տարբեր տեսակներ լինելը հայտնի էր նաև ավելի վաղ ուսումնասիրություններից։



Տվյալների շտեմարաններում շփոթը պահպանվել է։ Ուսումնասիրված՝ G. lucidum պիտակով յոթ գենոմային հավաքածուներն իրականում պատկանել են այլ տեսակների։ Դրանք ներառվել էին 2025-ի մայիսին հավաքված տվյալներում, ուստի արդյունքը նկարագրում է հենց այդ ընտրանքը։



Տեսակները վստահ տարբերակելու համար միայն ԴՆԹ-ի մեկ կարճ հատվածի նմանությունը բավարար չէ․ հեղինակներն առաջարկում են մի քանի գենետիկական հատվածները համադրել էվոլյուցիոն վերլուծության հետ։ Քյուի այգիները նաև հայտնել են, որ թիմն առաջարկում է G. lucidum-ի համար «կեղծ լինչժի» ընդհանուր անունը։



Ճշգրիտ նույնականացումը կարևոր է այս սնկերում եղած միացությունների հետազոտման և արտադրանքի որակի վերահսկման համար։ Սակայն այս աշխատանքը դասակարգաբանական և գենետիկական ուսումնասիրություն է․ այն մարդկանց մոտ բուժական արդյունավետություն կամ որևէ հավելման անվտանգություն չի հաստատում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/false-lingzhi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20612</guid>

            <pubDate>Mon, 26 Oct 2026 05:12:48 +0000</pubDate>

            <title>Մայր չղջիկների սրտազարկն արագացել է սեփական ձագերի կանչերից</title>

            <description><![CDATA[<p>Ճապոնական տնային չղջիկների մայրերը սեփական ձագերի ձայնագրություններին ավելի ուժեղ սրտային արձագանք են տվել, քան այլ ձագերի կանչերին։ Տարբերությունը պահպանվել է նաև մեծացած ձագերի արձակած էխոլոկացիոն ազդանշանները լսելիս։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/bat-maternal-heart-20261026.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մայր չղջիկների սրտազարկն արագացել է սեփական ձագերի կանչերից]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Դոշիշայի համալսարանի և Տոկիոյի գիտության ինստիտուտի հետազոտողները ուսումնասիրել են Pipistrellus abramus տեսակի չղջիկներին՝ պարզելու, թե ինչպես է մայրը ֆիզիոլոգիապես արձագանքում սեփական ձագի ձայնին։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 23-ին հրապարակվել է Frontiers in Ethology հանդեսում։ Նույն օրը արդյունքները ներկայացրել է նաև հանդեսի հրատարակիչը։



Փորձին մասնակցել են չորս մայր չղջիկներ։ Գիտնականները ձայնագրել են նրանց արու ձագերի՝ մորից առանձնանալիս արձակած կանչերը ծնվելուց երկու օր անց, իսկ 30 օրականում՝ էխոլոկացիոն ազդանշանները։ Մայրերի էլեկտրասրտագրությունները գրանցել են ծննդաբերությունից 38–45 օր անց, երբ ձագերն արդեն մեծացել էին։



Սեփական ձագերի երկու տեսակի կանչերն էլ մայրերի մոտ սրտազարկի վիճակագրորեն նշանակալի արագացում են առաջացրել։ Ուրիշ մայրերի ձագերի կանչերը նման հաստատված փոփոխություն չեն տվել։ Չորս մայրերից յուրաքանչյուրի միջին արձագանքն ավելի ուժեղ է եղել սեփական ձագերինը լսելիս։



Ամենամեծ արագացումն արձանագրվել է սեփական՝ 30 օրական ձագերի էխոլոկացիոն կանչերին ի պատասխան։ Հեղինակների ենթադրությամբ՝ մայրերն ավելի լավ են հիշել վերջերս լսած ձայները։ Սակայն փորձը չի տարանջատում ձագի տարիքի, կանչի կառուցվածքի և հիշողության թարմության ազդեցությունները, ուստի այդ բացատրությունը դեռ ստուգման կարիք ունի։



Մայրերի սրտազարկն արագացել է նաև անծանոթ հասուն արուի կանչը լսելիս։ Սա ցույց է տալիս չափման կարևոր սահմանը. պուլսը կարող է արտացոլել թե՛ մայրական ակտիվացումը, թե՛ տագնապը կամ սթրեսը։ Միայն սրտի հաճախությունից հնարավոր չէ որոշել՝ կենդանին դրական, թե բացասական հույզ է ապրում։



Հետազոտությունը փոքր ընտրանքով լաբորատոր փորձ է, ոչ բոլոր չղջիկներին վերաբերող վերջնական եզրակացություն։ Այն լրացնում է ձագերի ճանաչման վարքային դիտարկումները՝ ցույց տալով նաև չափելի սրտային արձագանք։ Հեղինակները հետագա աշխատանքներում առաջարկում են համադրել վարքը, կանչերի փոփոխությունն ու սրտի ռիթմի ավելի մանրամասն ցուցանիշները։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bat-maternal-heart</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20593</guid>

            <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 11:10:00 +0000</pubDate>

            <title>Բույսերի գեների ակտիվությունը չափել են երկգույն լուսարձակմամբ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները բույսերում գեների ակտիվությանը հետևելու համար համադրել են կանաչ և կարմիր լույս արձակող համակարգեր։ Երկու գույների ուժգնությունների հարաբերությունը թույլ է տվել նվազեցնել նյութափոխանակության փոփոխություններից առաջացող շեղումները և ավելի հստակ տեսնել պաշտպանական արձագանքը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/plant-dual-colour-20261024.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բույսերի գեների ակտիվությունը չափել են երկգույն լուսարձակմամբ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Միջազգային հետազոտական խումբը գեների ակտիվությանը հետևելու համար համադրել է կանաչ և կարմիր լույս արձակող երկու սպիտակուց։ Լոնդոնի MRC բժշկական գիտությունների լաբորատորիայի և գործընկերների աշխատանքը Nature Plants ամսագիրը հոկտեմբերի 23-ին հրապարակել է։



Գենետիկորեն ներդրված լուսարձակող համակարգերը թույլ են տալիս տեսնել, թե երբ են բջիջներում ակտիվանում որոշ գեներ։ Սակայն լույսի պայծառությունը կախված է նաև նյութափոխանակությունից, ջերմաստիճանից և թթվածնի հասանելիությունից։ Այդ պատճառով միայն պայծառության փոփոխությունը կարող է մոլորեցնել․ գենը նույն կերպ է աշխատում, բայց բջիջն ավելի թույլ կամ ավելի ուժեղ է լուսարձակում։



Նոր համակարգում կանաչ լույս արձակող լյուցիֆերազ ֆերմենտի արտադրությունը կապել են ուսումնասիրվող կարգավորիչ հատվածի ակտիվության հետ, իսկ կարմիր տարբերակը ծառայել է որպես ներքին համեմատման չափանիշ։ Երկուսն էլ օգտագործում են նույն նյութը՝ լյուցիֆերինը, որը բջիջն ինքն է արտադրում։ Երկու գույների ուժգնությունների հարաբերությունը հաշվարկելով՝ հետազոտողները զգալիորեն նվազեցրել են նյութափոխանակության փոփոխություններից առաջացող շեղումները։



Թիմը սնկային լյուցիֆերազի նոր տարբերակներ է մշակել, որոնք ավելի երկարալիք լույս են արձակում։ Դրանց գունային տարբերությունները տեսանելի են եղել նույնիսկ սովորական տեսախցիկներով՝ ծխախոտի բջիջներում և պետունիայի ծաղկաթերթերում։ Չափումները կատարվել են մթության մեջ՝ առանց լուսարձակման համար անհրաժեշտ նյութը դրսից պարբերաբար ավելացնելու։



Մոտեցումը փորձարկել են նաև բակտերիաներից ստացված լուսարձակման համակարգով։ Բուսական բջիջների այդ փորձերում երկու գույների հարաբերությամբ ստացված ցուցանիշը որոշ պայմաններում մինչև 16 անգամ ավելի կայուն է եղել, քան միայն լույսի ուժգնության չափումը։ Սա կոնկրետ փորձարարական համեմատության արդյունք է, ոչ բոլոր չափումների ճշգրտության համընդհանուր աճ։



Այնուհետև գիտնականները ստեղծել են գենետիկորեն փոփոխված Arabidopsis thaliana բույսեր՝ պաշտպանական և հորմոնային ազդանշանները դիտարկելու համար։ Երեք օր տևած նկարահանումներում համեմատական ցուցանիշը կայուն է մնացել, երբ պաշտպանական արձագանք հրահրող ազդեցություն չի եղել։ Pseudomonas savastanoi բակտերիայով վարակման փորձերում մեթոդը նաև առանձնացրել է վարակի օջախի շուրջ տեղային արձագանքը՝ տերևի տարբեր մասերի խիստ տարբեր պայծառության ֆոնին։



Հեղինակները սահմանափակում էլ են նշում․ համեմատման համար ընտրված կարգավորիչ հատվածի աշխատանքը կարող է փոխվել՝ կախված հյուսվածքից և գենոմում ներդրման վայրից։ Ուստի լուսարձակման տվյալներից ստացված եզրակացությունները խորհուրդ են տալիս հաստատել նաև անկախ մեթոդներով։



MRC լաբորատորիան հայտնում է, որ մոտեցումը կարող է օգնել երկար ժամանակ հետևել բույսերի արձագանքին հիվանդությունների և միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ։ Կենդանական հյուսվածքներում ու հիվանդությունների մոդելներում նման կիրառությունները դեռ հետագա աշխատանքի նպատակ են․ այս հետազոտության հիմնական փորձերը կատարվել են բուսական բջիջներում և բույսերում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/plants-dual-colour</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20474</guid>

            <pubDate>Sun, 11 Oct 2026 20:18:25 +0000</pubDate>

            <title>Ամազոնիայում հայտնաբերել են սնկով վարակված սարդի նմանվող նոր տեսակ</title>

            <description><![CDATA[<p>Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/taczanowskia-waska.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ամազոնիայում հայտնաբերել են սնկով վարակված սարդի նմանվող նոր տեսակ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տեսակի նկարագրությունը 2026 թվականի փետրվարի 26-ին հրապարակվել է Zootaxa գիտական ամսագրում։ Հետազոտության հեղինակներն են Դեյվիդ Ռ. Դիաս-Գևարան, Ալեքսանդր Գրիֆին Բենթլին և Նադին Դյուպերեն։



Սարդին հայտնաբերել են Էկվադորի Պաստասա նահանգի Մերա շրջանում՝ Waska Amazonía կազմակերպության տարածքում։ Տերևի ստորին կողմում անշարժ նստած կենդանուն սկզբում համարել են մակաբույծ սնկով վարակված և մահացած սարդ։ Սակայն հպումից հետո այն շարժվել է։



Պարզվել է, որ բաց գույնն ու երկարավուն ելուստները սարդի մարմնի առանձնահատկություններն են։ Դրանք նման են Gibellula ցեղի սնկերի առաջացրած գոյացություններին։ Այդ սնկերը վարակում են սարդերին, իսկ նոր տեսակի արտաքին տեսքը վարակման հետևանք չէ։



Լայբնիցի Կենսաբազմազանության փոփոխությունների վերլուծության ինստիտուտը՝ LIB-ը, հայտնել է, որ գիտնականները նմանության համար երկու հնարավոր բացատրություն են առաջարկում։ Այն կարող է պաշտպանել սարդին, եթե գիշատիչները խուսափում են վարակված կենդանու նմանվող որսից։ Հնարավոր է նաև, որ այդ կերպ սարդն աննկատ է մնում իր զոհերի համար։



Հետազոտության հեղինակների գնահատմամբ՝ սա սարդերին վարակող սնկին նմանակելու առաջին նկարագրված դեպքն է սարդերի շրջանում։ Սակայն նման քողարկման պաշտպանական և որսին նպաստող գործառույթները դեռ վարկածներ են։



Գիտնականներն ուսումնասիրել են նաև պատմական հավաքածուները։ Գերմանական գիտական հավաքածուում նրանք գտել են նույն տեսակին պատկանող մի նմուշ, որը Բոլիվիայում հավաքվել էր դեռ 1903 թվականին։



Բացահայտման ելակետը iNaturalist հարթակում հրապարակված լուսանկարն էր։ Հարթակի օգտատերերը նկատել են, որ լուսանկարում սնկի փոխարեն սարդ է պատկերված, որից հետո գիտնականները սկսել են դրա ուսումնասիրությունը։ Հարթակի մյուս դիտարկումներն ու լուսանկարները նույնպես օգտագործվել են տեսակի տարածման և էկոլոգիայի վերաբերյալ տվյալները լրացնելու համար։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/ecuador-spider-fungus-mimicry</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20467</guid>

            <pubDate>Sun, 11 Oct 2026 17:17:48 +0000</pubDate>

            <title>Մոտ 194 տարեկան Ջոնաթան կրիայի ԴՆԹ-ում երկարակեցության հուշումներ են գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/jonathan-tortoise-kevstan.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մոտ 194 տարեկան Ջոնաթան կրիայի ԴՆԹ-ում երկարակեցության հուշումներ են գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Kallel հիմնադրամի ղեկավարած միջազգային խումբը հետազոտության արդյունքները հրապարակել է Science Advances ամսագրում։ Հեղինակների թվում է նաև Քեմբրիջի համալսարանի հետազոտող Ջասթին Գերլախը։



Ջոնաթանը պատկանում է Ալդաբրայի հսկա կրիաների տեսակին՝ Aldabrachelys gigantea։ Նա Սեյշելյան կղզիներից Սուրբ Հեղինե է բերվել 1882 թվականին՝ արդեն հասուն տարիքում։ Ինչպես հայտնում է Քեմբրիջի համալսարանը, ենթադրվում է, որ կրիան ծնվել է մոտ 1832 թվականին։ Նրա տարիքը ճշգրիտ հայտնի չէ։



ԴՆԹ-ն առանձնացվել է բերանի խոռոչի բջիջներից և թքից։ Արյան նմուշառում չի թույլատրվել՝ առողջությանը սպառնացող վտանգից խուսափելու համար։ Համեմատության հիմք է ծառայել ավելի երիտասարդ՝ Թենք անունով կրիայի գենոմը։



Այլ հսկա կրիաների գենոմների հետ համեմատությունը Ջոնաթանի 287 գենում բացահայտել է միայն նրա մոտ հայտնաբերված տարբերակներ։ Այդ գեների մի մասը մասնակցում է ԴՆԹ-ի վնասվածքների վերականգնմանը, քրոմոսոմների ծայրերի պահպանմանը և նյութափոխանակությանը։



Ուսումնասիրվել է նաև ԴՆԹ-ի մեթիլացումը՝ գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումների բաշխումը։ Ջոնաթանի տվյալները համեմատվել են ևս չորս կրիաների տվյալների հետ՝ հինգ և 12 տարեկան կենդանիներից մինչև երկու տարեց առանձնյակներ։



Ջոնաթանի մեթիլացման պատկերն ընդհանուր առմամբ ավելի անկանոն է եղել։ Սակայն 272 գենի կարգավորող հատվածներում նշումների բաշխումը երիտասարդ կրիաների նման կայուն է մնացել։ Այդ գեների թվում կան միտոքոնդրիաների աշխատանքի և ՌՆԹ-ի մշակման հետ կապված գեներ։



Հեղինակների վարկածով՝ նման կայունությունը կարող է նպաստել այդ գեների աշխատանքի ճշգրտությանը։ Միտոքոնդրիաներում արդյունավետ էներգաարտադրությունն իր հերթին կարող է աջակցել բջջի վերականգնման մեխանիզմներին։ Սա առաջարկված բացատրություն է, ոչ թե փորձով հաստատված պատճառահետևանքային կապ։



Մեթիլացման համեմատությունն ընդգրկել է ընդամենը հինգ կրիա։ Նմուշների սահմանափակումները նաև թույլ չեն տվել ուղղակիորեն ստուգել գեների ակտիվության և մեթիլացման անկանոնության կապը։ Արդյունքները պետք է ստուգվեն ավելի շատ կենդանիների վրա։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/jonathan-tortoise-genome-longevity</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>