<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%af%d5%a5%d5%bf%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%ab%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 10 Nov 2026 10:07:14 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21053</guid>

            <pubDate>Tue, 10 Nov 2026 09:08:21 +0000</pubDate>

            <title>Պերուում նկարագրել են արտասովոր անհամաչափ գանգով հնագույն կաշալոտի նոր տեսակ</title>

            <description><![CDATA[<p>Մոտ վեց միլիոն տարի առաջ Պերուի ներկայիս ափերի մոտ ապրել է գաճաճ կաշալոտ, որի գանգի երկու կեսերը կտրուկ տարբերվել են։ Գանգի և պարանոցի կառուցվածքից գիտնականները ենթադրում են, որ կենդանին կեր է փնտրել ծովի հատակին։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/scaphokogia-skull.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պերուում նկարագրել են արտասովոր անհամաչափ գանգով հնագույն կաշալոտի նոր տեսակ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հնէաբանները նոյեմբերի 9-ին Communications Biology ամսագրում նկարագրել են գաճաճ կաշալոտների ընտանիքի՝ գիտությանը նախկինում անհայտ մի տեսակ և այն անվանել Scaphokogia huachafo։ Տեսակը նկարագրել են Պերուի հարավում՝ Արեկիպայի մարզում գտնված գրեթե ամբողջական գանգի հիման վրա։



Այն շերտը, որում գտնվել է բրածոն, ձևավորվել է 6,3–5,6 միլիոն տարի առաջ՝ ուշ միոցենում։ Գանգը պատկանել է հասուն կենդանու, որի մարմնի երկարությունը, հեղինակների հաշվարկով, մոտ 2,7 մետր էր։



Ատամնավոր կետերի գանգերը հաճախ անհամաչափ են։ Ցյուրիխի համալսարանում բացատրում են, որ գանգի դիմային հատվածում տեղավորվում են ձայն առաջացնող և արձագանքատեղորոշմանը ծառայող օրգանները։ Պերուի նմուշում քթային երկու ոսկրային բացվածքներն էլ գանգի միջնագծից ձախ են, և ձախ բացվածքը զգալիորեն ավելի մեծ է։



Եռաչափ մոդելների համեմատությունը ցույց է տվել, որ Scaphokogia ցեղի ներկայացուցիչների գանգի դիմային հատվածն ամենաանհամաչափն էր ուսումնասիրված կետազգիների շրջանում։ Գիտնականները չեն բացառել, որ այն կարող է բացառիկ լինել նաև մյուս կաթնասունների համեմատ, սակայն այդ ավելի լայն պնդումը վերջնական չէ։



Կաշալոտի դունչը հաստ ոսկրից էր և ուղղված էր դեպի ներքև։ Նույն ցեղին պատկանող մեկ այլ նմուշի պարանոցային հոդի ուսումնասիրությունը հուշում է, որ այդ կաշալոտները կարող էին գլուխը զգալիորեն թեքել դեպի հատակը։ Հեղինակներն այս հատկանիշները համարում են ծանծաղ ծովի հատակին սնունդ փնտրելու հնարավոր հարմարանքներ։ Բրածոն չի ցույց տալիս, թե կենդանին կոնկրետ ինչով է սնվել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/peru-scaphokogia-asymmetric-skull</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>