<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%af%d5%b8%d6%80%d5%b8%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d6%80%d5%ab%d5%b9/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 15 Nov 2026 13:00:13 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21239</guid>

            <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 12:01:27 +0000</pubDate>

            <title>NASA-ն տիեզերքում ճշգրտել է «Ռոման» աստղադիտակի գործիքների դիրքը</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ն ավարտել է «Նենսի Գրեյս Ռոման» տիեզերական աստղադիտակի գործիքների փոխադարձ դիրքի ճշգրտումը։ Փորձնական դիտումներով թիմը պարզել է, թե ինչպես պետք է ուղղել աստղադիտակը, որպեսզի այն դիտման ընթացքում կայուն պահի թիրախը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/roman-nasa-original.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[NASA-ն տիեզերքում ճշգրտել է «Ռոման» աստղադիտակի գործիքների դիրքը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նոյեմբերի 13-ին NASA-ն հայտնել է, որ թիմը փորձնական կադրերում համեմատել է աստղերի իրական և հաշվարկված դիրքերը։ Գործիքներն ու օպտիկան կարգաբերել էին դեռ Երկրի վրա, սակայն արձակման թրթռումները, ջերմաստիճանի փոփոխությունն ու անկշռությունը կարող էին փոքր տեղաշարժեր առաջացնել։ Նոր չափումներով մասնագետները թարմացրել են աստղադիտակի ներքին երկրաչափության քարտեզը։



Լայնադաշտ ինֆրակարմիր տեսախցիկի 18 դետեկտորները նաև օգնում են աստղադիտակին կողմնորոշվել։ Համակարգը հետևում է հենակետային աստղերին և դրանց դիրքի փոփոխությամբ որոշում, թե երբ է հարկավոր շտկել դիտման ուղղությունը։ Դրա համար անհրաժեշտ է նախապես ճշգրիտ իմանալ, թե յուրաքանչյուր աստղի պատկերը որ դետեկտորի որ հատվածում պետք է հայտնվի։



Տեսախցիկը կշարունակի հետևել հարևան աստղադաշտին նաև այն ժամանակ, երբ մյուս գործիքը՝ կորոնագրիչը, երկարատև դիտում կկատարի։ Կորոնագրիչը նախատեսված է աստղի պայծառ լույսը ճնշելու համար, որպեսզի դրա կողքին հնարավոր լինի նկատել ավելի թույլ աղբյուրներ, օրինակ՝ մոլորակից անդրադարձած լույսը։



Թիմը կարգավորել է աստղադիտակի երկրորդային հայելին, լույսը կորոնագրիչին փոխանցող հայելին և գործիքի ներսում տեղադրված դիմակներն ու օպտիկական տարրերը։ Դիմակները կլանում կամ շեղում են աստղի լույսի մի մասը, որը հակառակ դեպքում կտարածվեր պատկերի այն հատվածներում, որտեղ կարող է երևալ մոլորակը։



Կորոնագրիչի հաջորդ փորձարկման ժամանակ թիմը կստուգի հայելիների ձևը փոխող ավելի քան 3000 շարժական տարրերը։ Հայելիների ակտիվ կառավարումը պետք է լրացուցիչ ճնշի աստղի լույսը։ Այս կարողությունը ցուցադրել են լաբորատորիայում, իսկ տիեզերքում այն դեռ պետք է փորձարկել։



«Ռոմանի» լայնադաշտ տեսախցիկը 300 մեգապիքսելանոց է։ NASA-ն այն գործարկել էր սեպտեմբերին՝ նախնական ստուգումների համար։ Գործիքը նախատեսված է երկնքի լայնածավալ դիտումների, այդ թվում՝ մութ էներգիայի և Արեգակնային համակարգից դուրս մոլորակների ուսումնասիրության համար։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/roman-instrument-alignment</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>