<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%af%d5%b8%d6%81%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 13:08:19 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21223</guid>

            <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 04:02:39 +0000</pubDate>

            <title>Քիմիկոսները նոր էլեկտրոլիտ են մշակել ցինկ-յոդային մարտկոցների համար</title>

            <description><![CDATA[<p>Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի գլխավորած խումբը ջրային էլեկտրոլիտ է մշակել, որը թույլ է տալիս յոդային էլեկտրոդում ավելի շատ լիցք կուտակել։ Այդ էլեկտրոլիտով փորձնական ցինկ-յոդային բջիջները լիցքավորման և լիցքաթափման 1000 ցիկլից հետո պահպանել են սկզբնական տարողության 96 տոկոսը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/ucl-coin-cells-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քիմիկոսները նոր էլեկտրոլիտ են մշակել ցինկ-յոդային մարտկոցների համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հետազոտողները նոյեմբերի 11-ին Nature-ում նկարագրել են, թե ինչպես է նոր էլեկտրոլիտը փոխում յոդի մասնակցությամբ ռեակցիան։ Լիցքավորման ու լիցքաթափման ընթացքում յոդի մեկ մոլեկուլին բաժին ընկնող էլեկտրոնների թիվը երկուսից հասնում է չորսի։ Այդպես նույն քանակի յոդը կարող է ավելի շատ լիցք կուտակել։



Դրա համար պետք է կայունացնել յոդի այն ձևը, որն արագ փոխազդում է ջրի հետ։ Նախորդ փորձերում գիտնականներն այդ նպատակով կիրառել էին հալոգեններ պարունակող խիտ, կոռոզիա առաջացնող լուծույթներ։ Նոր էլեկտրոլիտում մի բաղադրիչը նվազեցնում է ջրի հասանելիությունը էլեկտրոդի մակերևույթին, իսկ մյուսը կապվում է յոդի անկայուն ձևին։



Մեկ այլ փորձի ժամանակ, որն անցկացվել է ավելի մեծ հոսանքով, ցինկ-յոդային բջիջները 2000 ցիկլից հետո պահպանել են սկզբնական տարողության 94 տոկոսը։ Հետազոտողները էլեկտրոլիտը փորձարկել են նաև հարթ, ճկուն պատյանով բջիջներում։



Լիցքավորման և լիցքաթափման ընթացքում յոդի մի մասը դուրս է մնում հիմնական ռեակցիայից։ Հեղինակները նկատել են, որ յոդի անվերադարձ կորուստն ավելի արտահայտված է, երբ էլեկտրոդի մակերեսի միավորին ընկնող յոդի քանակն ավելի մեծ է։ Սա սահմանափակում է, թե որքանով կարելի է ավելացնել տարողությունը՝ էլեկտրոդին ավելի շատ յոդ ավելացնելով։



Ջրային մարտկոցները դիտարկվում են որպես արևային և քամու էլեկտրակայանների արտադրած էներգիան կուտակելու միջոց։ Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը նոյեմբերի 13-ին հայտնել է, որ հաջորդ քայլը տեխնոլոգիան ավելի մեծ մասշտաբով և իրական շահագործմանը մոտ պայմաններում փորձարկելն է։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/aqueous-zinc-iodine-battery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20822</guid>

            <pubDate>Mon, 02 Nov 2026 05:05:37 +0000</pubDate>

            <title>Էլեկտրացանցերի մեկրոպեանոց տատանումները կապել են մարտկոցների ինքնաստուգումների հետ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները էլեկտրացանցերում յուրաքանչյուր 60 վայրկյանը մեկ կրկնվող փոքր տատանումները կապել են մարտկոցային համակարգերի համաժամանակյա ինքնաստուգումների հետ։ Յուլիխի հետազոտական կենտրոնի խումբը ցույց է տվել, թե ինչպես են սարքերի կառավարման ծրագրերը պարբերական պիկեր առաջացնում էլեկտրաէներգիայի պահանջարկում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-grid-cover-20261102.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Էլեկտրացանցերի մեկրոպեանոց տատանումները կապել են մարտկոցների ինքնաստուգումների հետ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Դիրկ Վիթհաութի ղեկավարած խումբը արդյունքները հրապարակել է հոկտեմբերի 30-ին՝ Nature Energy ամսագրում։ Հետազոտողները համեմատել են հինգ մայրցամաքների 12 էլեկտրացանցերի տվյալները և բոլորում հայտնաբերել ուղիղ մեկ րոպե պարբերությամբ կրկնվող ազդանշան։ Այդ ռիթմը պահպանվել է տարիներ շարունակ։



Ցանցի հաճախականությունը ցույց է տալիս արտադրության և սպառման հավասարակշռությունը․ երբ պահանջարկը գերազանցում է արտադրությունը, այն նվազում է։ Տարբեր երկրներում անվանական հաճախականությունը 50 կամ 60 հերց է։ Հետազոտված կարճատև շեղումները շատ փոքր են, սակայն դրանց ճշգրիտ պարբերականությունը հուշել է, որ աղբյուրը կարող է ժամացույցով կառավարվող գործընթաց լինել։



Պատճառը գտնելու համար գիտնականներն ուսումնասիրել են Յուլիխի հետազոտական կենտրոնի շենքերի և տրանսֆորմատորների չափումները։ Կենտրոնը հայտնել է, որ իր տարածքում չափումներ են արվել 80 կետում։ Հստակ մեկրոպեանոց ազդանշան արձանագրվել է չորս շենքում, որոնք ունեին մարտկոցներով անխափան սնուցման համակարգեր՝ UPS-ներ։



Դրանցից մեկում մարտկոցի կառավարման համակարգն ամեն րոպե ինքնաստուգում էր կատարում՝ առաջացնելով հոսանքի կարճ պիկեր։ Արտադրողը հաստատել է ստուգումների այդ գործառույթը։ Հետազոտողները ազդանշանի հետքը հայտնաբերել են նաև տրանսֆորմատորներից այն կողմ՝ մինչև հանրային 110 կիլովոլտանոց ցանցին միացման կետը։ Շատ սարքերի համաժամանակյա գործողությունները կարող են գումարվել և նկատելի դառնալ ամբողջ համակարգի մակարդակում։



Իռլանդիայում մեկրոպեանոց հաճախականության անկումը 2016–2021 թվականներին մոտ 3 միլիհերցից աճել է մինչև 12 միլիհերց։ Այդ ընթացքում ընդլայնվել են նաև տվյալների կենտրոնները, սակայն դրանց աճի և տատանումների ուժգնացման համընկնումն ինքնին ամբողջ պատճառահետևանքային կապը չի ապացուցում։ Ըստ հոդվածի՝ դիտված երևույթը դեռ չի հասել ցանցի անվտանգության համար կրիտիկական մակարդակի։



Կրկնվող շեղումները կարող են մեծացնել հաճախականությունը կարգավորող հիդրոտուրբինների մաշվածությունը։ Հեղինակներն առաջարկում են ինքնաստուգումները ժամանակի մեջ պատահականորեն բաշխել կամ փոխել կառավարման ծրագրերը, որպեսզի բազմաթիվ սարքեր նույն պահին չաշխատեն։ Նրանք նաև չեն բացառում, որ նման ռիթմ կարող են ստեղծել թվային կառավարմամբ այլ սարքեր․ դրանց ներդրումը դեռ պետք է պարզել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/grid-minute-oscillations</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>