<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b4%d5%ab%d5%a3%d6%80%d5%a1%d6%81%d5%ab%d5%a1/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 08 Nov 2026 14:04:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20646</guid>

            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 15:08:38 +0000</pubDate>

            <title>Եվրահանձնաժողովն առաջարկում է ընդլայնել Frontex-ի լիազորությունները՝ նաև ԵՄ-ից դուրս</title>

            <description><![CDATA[<p>Եվրահանձնաժողովն առաջարկել է Frontex-ին հնարավորություն տալ կազմակերպելու միգրանտների վերադարձը նաև Եվրամիության անդամ չհանդիսացող մի երկրից մյուսը։ Նախաձեռնությունը նախատեսում է սահմանապահ կորպուսի աստիճանական ընդլայնում մինչև 30 հազար ծառայողի, սակայն դեռ պետք է համաձայնեցվի Եվրոպական խորհրդարանի և ԵՄ խորհրդի հետ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-frontex-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Եվրահանձնաժողովն առաջարկում է ընդլայնել Frontex-ի լիազորությունները՝ նաև ԵՄ-ից դուրս]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Եվրահանձնաժողովի՝ հոկտեմբերի 26-ով թվագրված հաղորդագրությունը նախատեսում է Frontex-ի ավելի մեծ դեր ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեցող անձանց վերադարձի կազմակերպման գործում։ Հոկտեմբերի 27-ին Բրյուսելում ներկայացված առաջարկների մասին հաղորդել է նաև Reuters-ը։



Առաջարկվող նոր լիազորությամբ գործակալությունը կկարողանա տեխնիկական և գործնական աջակցություն ցուցաբերել ԵՄ-ից դուրս մի երկրից մյուսը վերադարձների կազմակերպմանը։ Դրա համար անհրաժեշտ կլինի ԵՄ մակարդակով հատուկ համաձայնագիր։ Հանձնաժողովի պարզաբանմամբ՝ պետք է պահպանվեն հիմնարար իրավունքներն ու վտանգի ենթարկող երկիր անձին չվերադարձնելու սկզբունքը։



Կորպուսի ընդլայնման առանցքային մասը 17 հազար ծառայողից բաղկացած նոր պահուստն է։ Այդ ծառայողները կշարունակեն աշխատել ազգային կառույցներում և անհրաժեշտության դեպքում կներգրավվեն Frontex-ի գործողություններին։ Գործակալության սեփական անձնակազմը նույնպես նախատեսվում է աստիճանաբար մեծացնել։



Արագ արձագանքման ուժը անդամ պետության խնդրանքով կկարողանա շտապ տեղակայվել սահմանային ճգնաժամի վայրում։ Ներքին գործերի և միգրացիայի հարցերով եվրահանձնակատար Մագնուս Բրունների խոսքով՝ նպատակը մինչև 24 ժամում արձագանքելու հնարավորությունն է։



Նախատեսվում է ստեղծել վերադարձների համակարգման կենտրոն, որը կմիավորի տեղեկությունները և կօգնի ծրագրել գործողությունները։ Առանձին կենտրոնը կհետևի սոցիալական ցանցերի հրապարակային բովանդակությանը՝ սահմանների կառավարման համար կարևոր զարգացումները վաղ հայտնաբերելու նպատակով։



Reuters-ը նաև նշում է վերահսկողության վերաբերյալ մտահոգությունները. առաջարկը կընդլայնի գործակալության դերը, բայց կսահմանափակի նրա ներքին իրավապաշտպան վերահսկիչի գործունեության շրջանակը՝ բողոքների քննությունն ուղղորդելով ազգային մարմիններին։ Եվրապատգամավոր Թինեկե Ստրիկը քննադատել է նախաձեռնությունը՝ պնդելով, որ սահմանների կառավարումը պետք է հիմնվի մարդու իրավունքների պաշտպանության վրա։



Հանձնաժողովը զուգահեռ առաջարկել է թվայնացնել վերադարձի, հետընդունման և վերաինտեգրման գործերի վարումը։ Այս երկու առաջարկներն առայժմ ուժի մեջ մտած նոր կանոններ չեն. դրանց շուրջ պետք է համաձայնության հասնեն ԵՄ համաօրենսդիրները։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/frontex-mandate-proposal</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20543</guid>

            <pubDate>Mon, 19 Oct 2026 05:11:45 +0000</pubDate>

            <title>Ճապոնիայի հնագույն ժայթքումից հետո որոշ շրջաններում բնակչությունն աճել է</title>

            <description><![CDATA[<p>Մոտ 7300 տարի առաջ Կիկայ-Ակահոյայի աղետալի ժայթքումից հետո Ճապոնիայի որոշ շրջաններում բնակչությունը կտրուկ նվազել է, իսկ մյուսներում աճը շարունակվել է։ Հնագիտական տվյալների նոր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ աղետի հետևանքները չեն տեղավորվում համատարած կործանման կամ անխափան շարունակականության պարզ պատկերում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/kikai-ash-cover-20261019.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ճապոնիայի հնագույն ժայթքումից հետո որոշ շրջաններում բնակչությունն աճել է]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Լունդի և Քեմբրիջի համալսարանների ու այլ հաստատությունների հետազոտողները արդյունքները հոկտեմբերի 14-ին հրապարակել են Science Advances ամսագրում։ Նրանք ուսումնասիրել են, թե ժայթքումից առաջ և հետո ինչպես են փոխվել Ջոմոն մշակույթի որսորդ-հավաքչական համայնքների բնակեցման միտումները։
Թիմը Ճապոնիայի չորս հիմնական կղզիները բաժանել է 61 տարածքային միավորի և համադրել հնագիտական գտածոների ռադիոածխածնային թվագրումները։ Դրանց հաճախականությունը բնակչության ուղղակի հաշվառում չէ, այլ անցյալում մարդկային գործունեության ծավալի անուղղակի ցուցիչ։ Բայեսյան մոդելներով հեղինակները գնահատել են տարածաշրջանային փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով նաև նմուշառման անհավասարությունը։
Կյուշուի հարավում բնակչության նվազումը սկսվել էր ժայթքումից շատ առաջ։ Աղետը հարվածել է արդեն սակավ բնակեցված տարածքներին, որտեղ շարժուն խմբերը պարբերաբար փոխում էին իրենց բնակության վայրը։ Հետազոտողները տարբերակում են այս նախնական նվազումը ժայթքմանը հաջորդած ծանր կորուստներից ու տարածքների դատարկումից։
Հյուսիսային Կյուշուում, ընդհակառակը, մինչաղետյան աճի միտումը պահպանվել է նաև դրանից հետո՝ չնայած էկոհամակարգերի զգալի վնասմանը։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ ամենից տուժած վայրերից մարդկանց տեղափոխությունը կարող էր նպաստել այդ աճին։ Սա հնարավոր բացատրություն է, ոչ թե միգրացիայի ուղղակի չափում։
Լունդի համալսարանը նշում է, որ վերապրածները, հավանաբար, կենտրոնացել են հյուսիսային ափերին։ Ծովային էկոհամակարգերն այնտեղ կարող էին ավելի արագ վերականգնվել, քան մոխրով ծածկված ցամաքային միջավայրերը։ Ձկնորսության և ծովային այլ պաշարների ավելի ինտենսիվ օգտագործումը ևս կարող էր աջակցել համայնքներին։
Ավելի հեռավոր որոշ շրջաններում նախկին աճը փոխարինվել է լճացմամբ կամ անկմամբ։ Հեղինակները քննարկում են ժայթքման առաջացրած կլիմայական կարճատև փոփոխությունների և սննդային պաշարների վնասման հնարավոր դերը, սակայն այդ մեխանիզմները դեռ առանձին ստուգման կարիք ունեն։
Արդյունքների մեկնաբանությունն ունի սահմանափակումներ․ որոշ վայրերից թվագրված նմուշները քիչ են, իսկ հաստ մոխրաշերտը կարող է դժվարացնել հնավայրերի հայտնաբերումը։ Վերլուծությունը չի հաստատում, որ բնակչության բոլոր տարբերությունները բացատրվում են միայն մոխրի հաստությամբ։ Այն ցույց է տալիս ավելի բազմազան պատկեր, որտեղ աղետի ազդեցությանը զուգահեռ կարևոր են նաև մինչաղետյան պայմաններն ու մարդկանց հարմարվելու հնարավորությունները։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/kikai-jomon-population</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>