<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b4%d5%ab%d5%af%d6%80%d5%b8%d5%a2%d5%ab%d5%b8%d5%b4/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 18:05:35 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21379</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 16:05:41 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները մարդու աղիքներում նախկինում անհայտ ԴՆԹ-վիրուսներ են հայտնաբերել</title>

            <description><![CDATA[<p>Միջազգային հետազոտական խումբը մարդկանց և կենդանիների մարսողական համակարգում հայտնաբերել է խոշոր ԴՆԹ-գենոմներով վիրուսների նախկինում անհայտ խումբ՝ էգովիրուսները։ Դրանք բնական ծաղկի հարուցիչն ընդգրկող պոքսվիրուսների ամենամոտ հայտնի ազգակիցներն են, սակայն մարդու առողջության վրա դրանց ազդեցությունը դեռ պարզված չէ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/egovirus-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները մարդու աղիքներում նախկինում անհայտ ԴՆԹ-վիրուսներ են հայտնաբերել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ֆրանսիայի CEA-ի և Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի՝ CNRS-ի մասնակցությամբ կատարված աշխատանքի մասին CEA-ն նոյեմբերի 19-ին հայտնել է պաշտոնական հաղորդագրությամբ։ Nature ամսագրում հետազոտությունը հրապարակվել է նոյեմբերի 18-ին։



Գիտնականները վերլուծել են շրջակա միջավայրի և կենդանի օրգանիզմների հետ կապված 85 123 մետագենոմային հավաքակազմ։ Այս մեթոդը թույլ է տալիս ուսումնասիրել նմուշում առկա տարբեր օրգանիզմների գենետիկական նյութը՝ առանց դրանց նախապես առանձին աճեցնելու։ Վիրուսային բնորոշ գեների որոնմամբ թիմը տարբերակել է մի խումբ, որն առաջարկում է դասակարգել Egovirales անունով նոր կարգում։



Հեղինակները նկարագրել են 12 ամբողջական գենոմ՝ մարդկանց, գոմեշների, այծերի, հավերի, եղջերուների և խոզերի մարսողական համակարգերից։ Էգովիրուսների հետագա որոնմամբ վերականգնված գենոմներից ամենախոշորները հասնում էին մոտ 467 հազար հիմքային զույգի։



Մարդու աղիքային միկրոբիոմի ուսումնասիրված նմուշների մոտ 2,3 տոկոսում հայտնաբերվել են էգովիրուսների բնորոշ գեներ։ Սա հետազոտված նմուշների ցուցանիշն է, ոչ թե ամբողջ մարդկության ուղղակի հաշվառում։ Հայտնաբերված տարբերակները տարածված էին տարբեր մայրցամաքներում, իսկ կենդանիների որոշ խմբերում դրանք ավելի հաճախ էին հանդիպում։



Գենետիկական համեմատությունները հուշում են, որ էգովիրուսների հավանական տերերը մարսողական համակարգում ապրող միաբջիջ էուկարիոտներն են՝ բջջակորիզ ունեցող միկրոօրգանիզմները։ Մարդու նմուշում վիրուսային ԴՆԹ-ի առկայությունն ինքնին չի ապացուցում, որ այդ վիրուսը վարակում է մարդու բջիջները։



Թիմն առաջարկում է նաև պոքսվիրուսների ծագման սցենար։ Ըստ այդ վարկածի՝ էգովիրուսների և պոքսվիրուսների ընդհանուր նախնին մոտ 700 միլիոն տարի առաջ կարող էր վարակել վաղ կենդանիների աղիքներում բնակվող միաբջիջներին։ Հետագայում վիրուսային մի ճյուղ կարող էր ձեռք բերել անմիջապես կենդանական բջիջներում բազմանալու կարողություն։ Սա գենոմների համեմատության վրա հիմնված էվոլյուցիոն վարկած է։



Հետազոտության ղեկավար Թոմ Դելմոնի պարզաբանմամբ՝ էգովիրուսներից ոչ մեկը դեռ չի դիտվել մանրադիտակով կամ աճեցվել լաբորատորիայում։ Դրանց կառուցվածքի, բջջային տերերի և մարդու ու կենդանիների առողջության հետ հնարավոր կապերի ստուգումը պահանջում է հետագա փորձեր։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/gut-egoviruses-discovery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20838</guid>

            <pubDate>Mon, 02 Nov 2026 12:11:43 +0000</pubDate>

            <title>Բացահայտել են՝ ինչպես են բիֆիդոբակտերիաները կրծքի կաթից շաքարներ ստանում</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները նկարագրել են PNGaseA ֆերմենտը, որով նորածինների աղիքներում հանդիպող Bifidobacterium bifidum բակտերիաները կարող են շաքարներն անջատել կարճ սպիտակուցային շղթաներից։ Աշխատանքը բացահայտում է կրծքի կաթի բաղադրիչների օգտագործման մի մեխանիզմ, որը կարող է օգնել ավելի լավ հասկանալ աղիքային միկրոբիոմի ձևավորումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/pngasea-bifidum-cdc.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բացահայտել են՝ ինչպես են բիֆիդոբակտերիաները կրծքի կաթից շաքարներ ստանում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բիրմինգհեմի և Սարագոսայի համալսարանների ու գործընկեր կենտրոնների հետազոտողների աշխատանքը նոյեմբերի 2-ին հրապարակվել է Nature Communications ամսագրում։ Արդյունքների մասին հայտնել է Բիրմինգհեմի համալսարանը՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը նորածինների աղիքային մանրէների սնուցումը հասկանալու համար։



Կրծքի կաթը պարունակում է ոչ միայն ազատ շաքարային միացություններ, այլև սպիտակուցներին կապված շաքարային շղթաներ՝ N-գլիկաններ։ Բիֆիդոբակտերիաների որոշ տեսակներ կարողանում են օգտվել նաև այս աղբյուրից, սակայն այդ շաքարներն ազատելու սկզբնական քայլերը մինչև այժմ լիովին պարզ չէին։



Խումբը գենոմների ուսումնասիրությամբ հայտնաբերել է PNGaseA ընտանիքի ֆերմենտը և լաբորատորիայում ստուգել դրա աշխատանքը B. bifidum-ի LMG13195 շտամի համար։ Ֆերմենտը կարողացել է անջատել տարբեր կառուցվածք ունեցող N-գլիկաններ՝ նախապատվություն տալով կարճ սպիտակուցային բեկորներին կապվածներին։ Ամբողջական կամ ջերմությամբ կառուցվածքը կորցրած սպիտակուցների դեպքում այն նույն արդյունավետությունը չի ցուցաբերել։



Բյուրեղագրական պատկերներն ու համակարգչային մոդելավորումը ցույց են տվել, թե ինչպես է ֆերմենտը ճանաչում իր թիրախը։ Դրա մի հատվածը շաքար կրող սպիտակուցային բեկորի շուրջ փակվում է՝ վերջինս տեղավորելով ռեակցիայի համար անհրաժեշտ դիրքում։ Այս կառուցվածքը բացատրում է, թե ինչու է կարևոր ոչ միայն շաքարի տեսակը, այլև այն կրող բեկորի չափն ու կառուցվածքը։



Սա կենսաքիմիական և կառուցվածքային հետազոտություն է։ Այն չի ստուգել նոր սննդային խառնուրդի ազդեցությունը երեխաների վրա և չի ապացուցել, որ այդպիսի բաղադրիչ ավելացնելը կբարելավի առողջությունը։ Բակտերիաների սնուցման մեխանիզմից մինչև մանկական սննդի կիրառություն դեռ անհրաժեշտ են առանձին փորձարկումներ։



Աշխատանքը ղեկավարած Լյուսի Քրաուչի գնահատմամբ՝ կրծքի կաթի քիչ ուսումնասիրված բաղադրիչների դերի բացահայտումը հետագայում կարող է օգնել մշակել բակտերիաների աճին նպաստող նոր բաղադրիչներ։ Հնարավոր կիրառություններից մեկը մանկական սննդային խառնուրդների կատարելագործումն է այն երեխաների համար, որոնք մարդկային կաթ չեն ստանում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bifidobacteria-milk-sugars</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>