<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%ab%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 12 Nov 2026 10:02:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21136</guid>

            <pubDate>Thu, 12 Nov 2026 09:09:24 +0000</pubDate>

            <title>Կոմ Օմբոյում կոկորդիլոսներին դարեր շարունակ զմռսել են նույն բաղադրատոմսով</title>

            <description><![CDATA[<p>Բրիտանական թանգարանի հետազոտողները պարզել են, որ Հին Եգիպտոսում կոկորդիլոսների զմռսման համար տարբեր խառնուրդներ են օգտագործել։ Կոմ Օմբոյում, սակայն, նույն բաղադրատոմսը պահպանվել է մի քանի դար։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/egypt-crocodile-mummy.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Կոմ Օմբոյում կոկորդիլոսներին դարեր շարունակ զմռսել են նույն բաղադրատոմսով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բրիտանական թանգարանի գիտնականներն ուսումնասիրել են յոթ կոկորդիլոսի մումիա՝ Հին Եգիպտոսի ուշ շրջանից մինչև հունահռոմեական ժամանակաշրջան։ Արդյունքները նոյեմբերի 11-ին հրապարակվել են Scientific Reports ամսագրում։



Թիմը գազային քրոմատագրման և զանգվածային սպեկտրաչափության միջոցով առանձնացրել ու նույնականացրել է զմռսման նյութերի պահպանված միացությունները։ Հետազոտողները քիմիական տվյալները համադրել են մումիաների ծագման վայրերի և ռադիոածխածնային թվագրման արդյունքների հետ։



Նմուշներում հայտնաբերվել են մեղրամոմ, սոճու խեժ կամ ձյութ և մայրու ձյութ։ Այդ նյութերը տարբեր համակցություններով են հանդիպել։ Նոր վերլուծության և նախկինում հրապարակված տվյալների համադրումը ցույց է տվել, որ Կոմ Օմբոյում նույն բաղադրատոմսն օգտագործել են մի քանի դար շարունակ։



Կոկորդիլոսները Հին Եգիպտոսում կապվում էին Սոբեկ աստծու պաշտամունքի հետ։ Որոշ կենդանիների համարում էին աստծու կենդանի մարմնավորում և մումիացնում բնական մահից հետո։ Մյուսների մումիաները որպես ընծա էին թողնում հատուկ թաղման համալիրներում։



Բրիտանական թանգարանը կենդանիների մումիաների ավելի լայն ուսումնասիրության շրջանակում կիրառում է նաև ռենտգենյան հետազոտություն և համակարգչային շերտագրություն։ Իսկ այս աշխատանքի հեղինակների համար յոթ մումիաների քիմիական վերլուծությունն ու ավելի վաղ հրապարակված տվյալները հիմք են տեղական ավանդույթի մասին խոսելու Կոմ Օմբոյի օրինակով։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/kom-ombo-crocodile-mummies</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20888</guid>

            <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 09:00:06 +0000</pubDate>

            <title>Ինկերի զոհաբերած երեխաների մազերում կոկայի և ալկոհոլի հետքեր են գտել</title>

            <description><![CDATA[<p>Պերուի և Արգենտինայի լեռներում հայտնաբերված ութ մումիաների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ զոհաբերված երեխաներն ու պատանիները տարբեր նյութեր են օգտագործել։ Մազերի բոլոր վեց նմուշներում կոկայի հետքեր են գտել, իսկ ալկոհոլի օգտագործման նշաններ՝ Արգենտինայում հայտնաբերված մումիաների մազերի նմուշներում։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/inca-figurines-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինկերի զոհաբերած երեխաների մազերում կոկայի և ալկոհոլի հետքեր են գտել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Վարշավայի համալսարանի հետազոտող Դագմարա Սոխան և նրա գործընկերները արդյունքները նոյեմբերի 3-ին հրապարակել են «Antiquity» ամսագրում։ Նրանք հետազոտել են հինգ հրաբուխների մերձակայքում թաղված մարդկանց մազերի վեց և եղունգների երկու նմուշ։ Սառնությունը պահպանել էր աճյունները՝ հնարավորություն տալով դրանցում փնտրել օրգանիզմ ներթափանցած նյութերի հետքեր։



Մազերի բոլոր նմուշներում գիտնականները հայտնաբերել են կոկաին՝ կոկայի տերևների բնական բաղադրիչը, և դրա քայքայման արգասիք բենզոիլէկգոնինը։ Այդ նյութերը գտել են նաև Չուսչայի և Սարա Սարայի մումիաների մազերում, որոնց ավելի վաղ փորձաքննությունները բացասական արդյունք էին տվել։



Արգենտինայից վերցված մազերի նմուշներում հայտնաբերվել է նաև կոկաէթիլեն։ Այն առաջանում է, երբ օրգանիզմում միաժամանակ առկա են կոկաին և ալկոհոլ։ Չուսչայում թաղված երեխայի մազերում այդ միացությունը գտել են միայն գլխամաշկին ամենամոտ հատվածում, որն աճել է կյանքի մոտավորապես վերջին ամսվա ընթացքում։



Ամպատո լեռան վրա հայտնաբերված Խուանիտա անունով հայտնի աղջկա եղունգում հետազոտողները քիչ քանակությամբ հարմին են գտել։ Այդ ալկալոիդը պարունակվում է նաև այաուասկա ըմպելիքի պատրաստման համար օգտագործվող բույսերում։ Նմուշում չեն հայտնաբերվել ըմպելիքի որոշ բաղադրատոմսերին բնորոշ այլ միացություններ, ուստի միայն հարմինի առկայությամբ հնարավոր չէ պարզել, թե աղջիկն ինչ է խմել։



«Կապակոչա» կոչվող ծեսի ժամանակ ինկերը երեխաների ու պատանիների էին զոհաբերում լեռների աստվածություններին։ Ինչպես ամսագիրը նշում է հետազոտության ամփոփագրում, պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է եգիպտացորենից պատրաստված չիչա ըմպելիքը, որը, ըստ այդ վկայությունների, երեխաներին տալիս էին ծեսի վերջին փուլում։ Քիմիական հետքերը չեն բացահայտում՝ կոնկրետ ինչ ըմպելիք է օգտագործվել յուրաքանչյուր դեպքում։



Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ կոկայի հետքերը տարբեր վայրերում կրկնվում են, իսկ մյուս նյութերի պատկերը միատեսակ չէ։ Դա կարող է արտացոլել ծեսի տեղական տարբերությունները։ Եղունգների նմուշների աղտոտվածությունն ու նյութերի անհավասար պահպանումը սահմանափակում են համեմատությունը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/inca-mummies-coca-alcohol</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>