<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b6%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d5%aa%d5%a1%d5%ba%d5%a1%d5%be%d5%a5%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 31 Oct 2026 16:02:20 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20771</guid>

            <pubDate>Sat, 31 Oct 2026 14:13:51 +0000</pubDate>

            <title>Ֆիզիկոսները ստացել են մետաղի պես հոսանք հաղորդող ածխածնային նանոժապավեններ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները ստացել են ածխածնային նանոժապավեն, որը մոտ 0,9 նանոմետր լայնության դեպքում ցուցաբերում է մետաղական հաղորդականություն։ Լաբորատոր չափումներում դրա հաղորդականությունը մոտեցել է մեկ հաղորդականության քվանտի՝ էլեկտրոնների գրեթե բալիստիկ փոխադրման նշաններով։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/carbon-ribbons-complete.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ֆիզիկոսները ստացել են մետաղի պես հոսանք հաղորդող ածխածնային նանոժապավեններ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չինաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանի հետազոտողները գործընկերների հետ ածխածնի ատոմներից կառուցել են պենտահեպտիտային նանոժապավենների երկու տեսակ։ Արդյունքները Nature-ում հոկտեմբերի 28-ին հրապարակվել են, իսկ համալսարանը դրանց մանրամասները ներկայացրել է հոկտեմբերի 29-ին։



Նոր կառուցվածքները կազմված են ածխածնի հնգանդամ և յոթանդամ օղակներից՝ գրաֆենին բնորոշ վեցանդամ օղակների փոխարեն։ Երկու տարբերակում էլ տարրական կազմը նույնն է, սակայն ատոմների միացման ձևը փոխում է էլեկտրոնային հատկությունները․ CPHN 1-ը մետաղական հաղորդիչ է, իսկ CPHN 2-ը՝ նեղ արգելված գոտի ունեցող կիսահաղորդիչ։



Սինթեզի համար գիտնականներն արծաթի մակերևույթին շղթաներ են կազմել ութանդամ ածխածնային օղակներ պարունակող մոլեկուլներից։ Տաքացնելիս օղակները վերադասավորվել են՝ առաջացնելով իրար միացած հնգանդամ օղակներ։ Հետագա տաքացումը հարևան շղթաները միացրել է կողքերից՝ դրանց միջև ձևավորելով յոթանդամ օղակներ։



Հաղորդականությունը չափելու համար սկանավորող թունելային մանրադիտակի ասեղով բարձրացրել են նանոժապավենի մի ծայրը՝ հոսանքի ուղի ստեղծելով ասեղի և արծաթի մակերևույթի միջև։ Համալսարանի տվյալներով՝ ցածր ջերմաստիճանում և 10 միլիվոլտ լարման դեպքում CPHN 1-ի հաղորդականությունը հասել է հաղորդականության քվանտի մոտ 0,9-ին։ Բարձրացված հատվածի երկարությունը մոտ չորս նանոմետրի հասցնելիս այն գրեթե չի փոխվել։



Հաղորդականության քվանտը մեկ իդեալական էլեկտրոնային անցուղու հաղորդականության բնութագրական չափն է։ Դրան մոտ արդյունքը և չափված կարճ հատվածում հաղորդականության թույլ փոփոխությունը վկայում են, որ էլեկտրոնները քիչ են ցրվում։ Հեղինակներն այդ վարքն անվանում են գրեթե բալիստիկ փոխադրում։ Սա չի նշանակում զրոյական դիմադրություն կամ գերհաղորդականություն։



Մոտ 0,9 նանոմետր լայնությամբ մետաղական նանոժապավենը կարող է հիմք դառնալ ատոմային մասշտաբի հաղորդիչների հետազոտման համար։ Սակայն աշխատանքը դեռ չի ցուցադրում պատրաստի չիպ կամ արդյունաբերական հաղորդալար։ Հեղինակները շեշտում են, որ սարքերում նյութը կիրառելու համար սինթեզի հետագա կատարելագործում է անհրաժեշտ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/carbon-metal-nanoribbons</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>