<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%b6%d5%b8%d6%80-%d5%a3%d5%be%d5%ab%d5%b6%d5%a5%d5%a1/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 11:32:25 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21266</guid>

            <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:32:24 +0000</pubDate>

            <title>Պունչակ Ջայայի սառցադաշտերից մնացել են սառույցի փոքր հատվածներ</title>

            <description><![CDATA[<p>ՆԱՍԱ-ի հրապարակած արբանյակային նոր կադրում Ինդոնեզիայի Պունչակ Ջայա լեռան սառցադաշտերի տեղում երևում են սառույցի առանձին հատվածներ։ Դրանք այնքան են բարակել ու մասնատվել, որ այլևս չեն շարժվում սեփական ծանրության տակ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/puncak-jaya-landsat9.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Պունչակ Ջայայի սառցադաշտերից մնացել են սառույցի փոքր հատվածներ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՆԱՍԱ-ի Երկրի դիտարանը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Պունչակ Ջայայի երկու արբանյակային պատկեր՝ 1988 թվականի նոյեմբերի 3-ի և 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-ի։ Հին կադրում Սուդիրման լեռնաշղթայի մի քանի կատարներ ծածկված են սառույցով, իսկ նորում դրանց մեծ մասում մերկ ապար է երևում։ Պայմանական գույներով պատկերներում սառույցը բաց կապույտ է, ապարը՝ շագանակագույն։



Պունչակ Ջայան Նոր Գվինեա կղզու ինդոնեզական հատվածում է։ Հասարակածին մոտ այս լեռնաշղթայում սառույցը երկար ժամանակ պահպանվել է ամբողջ տարին։ Ինդոնեզիայի օդերևութաբանության, կլիմայագիտության և երկրաֆիզիկայի գործակալության մասնագետ Դոնալդի Պերմանայի տվյալներով՝ 1988-ին սառցադաշտերը զբաղեցնում էին մոտ 4,31 քառակուսի կիլոմետր։ 2025-ի սեպտեմբերին մնացել էր մոտ 0,09 քառակուսի կիլոմետր՝ նախկին մակերեսի մոտ երկու տոկոսը։



Սառույցը ոչ միայն նահանջել է, այլև բարակել։ Արևելյան Նորթուոլի հիմնական չափման կետում դրա հաստությունը 2010-ին 32 մետր էր, իսկ 2023-ին՝ 4 մետր։ 2024-ի նոյեմբերին այդ կետում սառույց չէր մնացել։



Պապուայի սառցադաշտերի մասին 2026-ին հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները Լանդսատի պատկերներով հաշվարկել են, որ 1980–2024 թվականներին Պունչակ Ջայայի սառցածածկույթի մակերեսը կրճատվել է մոտ 97 տոկոսով։ Հոկտեմբերի նոր կադրում երևում է, թե ինչպես են մնացած հատվածներն իրարից բաժանվել մերկացած ժայռերով։



Սառցադաշտը շարժվում է սեփական ծանրության տակ, եթե սառույցի շերտը բավականաչափ հաստ է։ Մասնատված սառույցն ավելի շատ բաց եզրեր ունի, որտեղից հալքը կարող է շարունակվել։ Լեռան վրա դեռ ձյուն է տեղում, բայց մերկ ապարների վրա այն այնքան երկար չի մնում, որ նոր սառույց կուտակվի։



Արբանյակային կադրը ցույց է տալիս, թե որտեղ է սառույց մնացել։ Դրա ներկայիս մակերեսը գնահատելու համար դեկտեմբերին նախատեսվում է օդային հետազոտություն, հայտնել է Պերմանան։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/puncak-jaya-glaciers</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>