<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%ba%d5%a5%d5%ba%d5%bf%d5%ab%d5%a4%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 14 Nov 2026 15:08:49 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20603</guid>

            <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 08:12:48 +0000</pubDate>

            <title>Երեք ուժով են բացատրել բակտերիաների «քիմիական զենքի» բազմազանությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները միջատասպան բակտերիաների արտադրած պեպտիդների ընտանիքում հայտնաբերել են 49 տարբեր միացություն։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ բազմազանությունը ձևավորում են բնական ընտրությունը, պատահական գենետիկական փոփոխությունները և գենի նման հատվածների փոխանակման ավելի մեծ հավանականությունը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/bacterial-peptides-20261025.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Երեք ուժով են բացատրել բակտերիաների «քիմիական զենքի» բազմազանությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գերմանիայի Մաքս Պլանկի ցամաքային մանրէաբանության ինստիտուտի և Մարբուրգի համալսարանի հետազոտողների աշխատանքը հոկտեմբերի 21-ին հրապարակվել է Nature Ecology &amp; Evolution ամսագրում։ Թիմն ուսումնասիրել է GameXPeptide կոչվող պեպտիդների ընտանիքը, որոնց օգնությամբ որոշ բակտերիաներ սպանում են միջատներին։



Այդ նյութերն արտադրում են Xenorhabdus և Photorhabdus ցեղերի բակտերիաները։ Դրանք բնակվում են կլոր որդերի՝ նեմատոդների օրգանիզմում և որդերի միջոցով ներթափանցում միջատների թրթուրների մեջ։ Պեպտիդները հավաքող խոշոր ֆերմենտներն աշխատում են արտադրական գծի պես․ առանձին մոդուլներ հերթով ավելացնում են ամինաթթուները։ Գենի հատվածների փոխանակումը կարող է փոխել այդ մոդուլներն ու վերջնական նյութի կառուցվածքը։



Գիտնականները համադրել են ֆերմենտների էվոլյուցիոն պատմության վերականգնումը և քիմիական վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ նրանք հայտնաբերել են 49 միացություն՝ ներառյալ կողմնակի արտադրանքները։ Դրանց շարքում կային նաև չորս և վեց ամինաթթվից կազմված տարբերակներ։ Հետևաբար այս թիվը չի նշանակում 49 պատրաստի դեղամիջոց կամ նույնքան նոր հակաբիոտիկ։



Թիմը վերականգնել է նաև այդ ֆերմենտների ենթադրյալ ընդհանուր նախնու գենը և ստուգել դրա արտադրանքը Escherichia coli բակտերիայում։ Այդ համեմատությունը ցույց է տվել, որ տարբեր էվոլյուցիոն ճյուղեր անկախ ճանապարհներով բազմիցս հասել են նույն կամ նման պեպտիդների։



Մաքս Պլանկի ընկերությունը հոկտեմբերի 22-ի հաղորդագրությունում բացատրում է, որ բազմազանության հիմքում երեք գործոնի համատեղ ազդեցությունն է։ Բնական ընտրությունը կարող է պահպանել միջատների դեմ ավելի արդյունավետ տարբերակները։ Գենետիկական դրեյֆը թույլ է տալիս ամրապնդվել նաև պատահական փոփոխություններին՝ առանց ակնհայտ առավելության։ Իսկ գենի հատվածների փոխանակումն ավելի հավանական է, երբ դրանք հաջորդականությամբ նման են․ դա սահմանափակում է նոր համակցությունների շրջանակը։



Լաբորատոր փորձերում ութ պեպտիդային տարբերակները միջատների չորս տեսակների վրա տարբեր արդյունավետություն են ցուցաբերել։ Միևնույն ժամանակ մի քանի տարբեր պեպտիդներ կարող էին նման ազդեցություն ունենալ նույն միջատի վրա։ Հեղինակները զգուշացնում են, որ այս սահմանափակ փորձերը չեն նշանակում, թե բնության մեջ յուրաքանչյուր նյութ միայն մեկ տեսակ է թիրախավորում։



Հետազոտողները ենթադրում են, որ նույն մոտեցումը կարող է օգնել այլ բնական միացությունների ընտանիքներում որոնել դեռ չնկարագրված կենսաակտիվ տարբերակներ։ Սակայն առայժմ ուսումնասիրվել է մեկ ֆերմենտային ընտանիքի պատմությունը․ արդյունքների ընդհանրացումը և հնարավոր դեղագործական կիրառությունը հետագա ստուգման կարիք ունեն։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/bacterial-peptide-evolution</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>