<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%bc%d5%a5%d5%b6%d5%bf%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%bd%d5%ba%d5%a5%d5%af%d5%bf%d6%80%d5%b8%d5%bd%d5%af%d5%b8%d5%ba%d5%ab%d5%a1/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 09 Nov 2026 18:02:41 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20569</guid>

            <pubDate>Tue, 20 Oct 2026 12:15:18 +0000</pubDate>

            <title>Մետաղում ուղղակիորեն դիտել են Լինդհարդի տեսությամբ նկարագրված գրգռումները</title>

            <description><![CDATA[<p>Միջազգային խումբը մագնեզիումի դիբորիդում գրանցել է էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի գրգռումների շարունակական տիրույթը՝ Լինդհարդի կոնտինուումը։ Ռենտգենյան չափումը հնարավորություն է տվել առանձնացնել ազդանշանը, որը սովորական մեթոդներում գրեթե կորչում է մետաղի էլեկտրոնների ընդհանուր արձագանքի մեջ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/lindhard-bessy-20261020.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Մետաղում ուղղակիորեն դիտել են Լինդհարդի տեսությամբ նկարագրված գրգռումները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
SLAC-ի, Լոուրենս Բերքլիի ազգային լաբորատորիայի, Նոտր Դամի համալսարանի, Բեռլինի Հելմհոլցի կենտրոնի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողներն արդյունքները հոկտեմբերի 20-ին ներկայացրել են Nature Communications ամսագրում։ Նրանց աշխատանքը փորձարարական հասանելիություն է տալիս մետաղների վարքը նկարագրող հիմնարար տեսության կարևոր բաղադրիչներից մեկին։



Երբ մետաղի էլեկտրոնը լրացուցիչ էներգիա է ստանում և անցնում ավելի բարձր էներգետիկ վիճակի, նախկին վիճակում մնում է չզբաղեցված տեղ՝ «խոռոչ»։ Էլեկտրոն-խոռոչ զույգերը կարող են առաջանալ էներգիայի և իմպուլսի տարբեր համակցություններով։ Դրանց թույլատրելի համակցությունների շարունակական տիրույթը նկարագրվում է Լինդհարդի տեսությամբ, որի հիմքում 1954 թվականի աշխատանքն է։



Այս գրգռումներն առնչվում են նյութում լիցքի տեղաշարժին, էներգիայի ցրմանը և էլեկտրական դաշտի էկրանավորմանը։ Սակայն հենց էկրանավորումն էլ դժվարացնում է դրանց չափումը. էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքային արձագանքը գրանցող մեթոդներում ցածր էներգիայի ազդանշանը խիստ թուլանում է, իսկ պլազմոնների՝ էլեկտրոնների հավաքական տատանումների ազդանշանը գերակշռում է։



Խումբն օգտագործել է ռեզոնանսային ոչ առաձգական ռենտգենյան ցրումը՝ RIXS մեթոդը։ Չափել են, թե նմուշի հետ փոխազդելիս ռենտգենյան ֆոտոնները որքան էներգիա և իմպուլս են փոխանցում նյութին։ Բորի կլանման եզրի մոտ՝ մոտ 187 էլեկտրոնվոլտ էներգիայով ճառագայթումն ուժեղացրել է հետաքրքրող էլեկտրոնային վիճակների ներդրումը՝ թույլ տալով տարբերակել ցածր էներգիայի գրգռումները։



Մագնեզիումի դիբորիդի՝ MgB₂-ի բարակ թաղանթներն ուսումնասիրել են ԱՄՆ-ի Advanced Light Source և Գերմանիայի BESSY II սինքրոտրոնային կենտրոններում։ Բեռլինի Հելմհոլցի կենտրոնը BESSY II-ը նկարագրում է որպես հատկապես պայծառ փափուկ ռենտգենյան ճառագայթման աղբյուր՝ նյութերի հատկությունները հետազոտելու համար։



Չափումներում առանձնացված գրգռման էներգիան փոխանցված իմպուլսի աճին զուգահեռ փոխվել է գրեթե գծային կերպով։ Փորձը համեմատելով մի քանի հաշվարկային մոդելների հետ՝ հեղինակները ցածր էներգիայի ազդանշանը կապել են հիմնականում նույն էներգետիկ գոտու ներսում էլեկտրոնների անցումների հետ, ոչ թե տարբեր գոտիների միջև անցումների կամ ակուստիկ պլազմոնի հետ։ Այդ համադրության հիման վրա նրանք արդյունքը մեկնաբանում են որպես Լինդհարդի կոնտինուումի ուղղակի դիտարկում։



Սա նոր տարրական մասնիկի հայտնաբերում չէ, այլ հայտնի տեսությամբ կանխատեսված գրգռումների չափում։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ մեթոդը կարող է օգնել ստուգել նաև այն մետաղների տեսական նկարագրությունները, որոնցում էլեկտրոնների փոխազդեցություններն ավելի ուժեղ են։ Սակայն այս աշխատանքում արդյունքը ցուցադրվել է MgB₂-ում. այլ նյութերի վրա այն դեռ պետք է փորձարկել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/lindhard-continuum</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>