<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%bc%d5%b8%d5%a2%d5%b8%d5%bf%d5%a1%d5%b7%d5%ab%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 14:10:52 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20977</guid>

            <pubDate>Sun, 08 Nov 2026 05:08:47 +0000</pubDate>

            <title>Ութոտնուկները նեղ անցքերից դուրս գալու երկու եղանակ են օգտագործում</title>

            <description><![CDATA[<p>Սովորական ութոտնուկների մասնակցությամբ փորձերում գիտնականները նկարագրել են նեղ անցքերով անցնելու երեք կամ չորս քայլից բաղկացած հաջորդականություններ։ Դրանց տարբերությունը մարմինն ու շոշափուկները միասին կամ առանձին անցկացնելու մեջ է։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/octopus-squeezing-20261108.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ութոտնուկները նեղ անցքերից դուրս գալու երկու եղանակ են օգտագործում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Սինգապուրի, Իտալիայի և Ավստրիայի հետազոտողները տեսագրություններով ուսումնասիրել են ութոտնուկների շարժումները և արդյունքները նոյեմբերի 5-ին հրապարակել Journal of Experimental Biology-ում։ Աշխատանքի հեղինակներից են Սինգապուրի ազգային համալսարանի Վենցի Սինը և Նեապոլի Ֆեդերիկո Երկրորդի համալսարանի Մայքլ Կուբան։
Հիմնական փորձերին մասնակցել են սովորական ութոտնուկի՝ Octopus vulgaris տեսակի երեք երիտասարդ առանձնյակներ։ Ակվարիումը բաժանել են թափանցիկ միջնապատով, որի անցքի չափը համեմատել են կենդանու աչքերի միջև հեռավորության հետ։ Տեսագրված 33 փորձից 30-ում կենդանիներն անցել են բացվածքով։
Համեմատաբար լայն անցքի դեպքում ութոտնուկը նախ այն հետազոտել է մեկ շոշափուկով, ապա մյուսներից մի քանիսն անցկացրել հակառակ կողմը։ Դրանցից երկուսը ծալել է դեպի միջնապատը, ծծիչներով ամրացել դրան ու հենվելով՝ առաջ քաշել մնացած շոշափուկները, գլուխն ու մարմինը։ Այսպիսով՝ շարժումը կազմվել է երեք հիմնական փուլից։
Աչքերի միջև հեռավորությունից նեղ անցքի դեպքում դիտվել է չորրորդ քայլը։ Կենդանին սկզբում հակառակ կողմն է տեղափոխել մնացած շոշափուկները և միայն դրանից հետո առանձին անցկացրել գլուխն ու մարմինը՝ սեղմելով մկանային թիկնոցը։
Արդյունքը դեռ չի ապացուցում, որ հենց բացվածքի չափն է որոշում շարժումների ընտրությունը։ Երեք ութոտնուկներից յուրաքանչյուրին փորձարկել են միայն մեկ չափային պայմանում, ուստի անհատական տարբերությունների ազդեցությունը բացառված չէ։ Լրացուցիչ փորձերում ուսումնասիրված Octopus maya տեսակի կենդանիները չեն անցել ամենանեղ բացվածքներով, իսկ ավելի լայն անցքերում կիրառել են երեք քայլով տարբերակը։
Հրատարակիչ The Company of Biologists-ը հաղորդում է, որ հեղինակները ցանկանում են այս շարժումների սկզբունքներն օգտագործել փափուկ ռոբոտների նախագծման մեջ։ Նման սարքերը կարող էին տեղաշարժվել փլատակների նեղ տարածքներում՝ իրենց վրա կրելով տվիչներ և գործիքներ։ Աշխատանքը նկարագրում է կենդանիների վարքը․ այդ սկզբունքով փրկարար ռոբոտի արդյունավետություն փորձերում չի ստուգվել։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/octopus-squeezing-strategies</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20206</guid>

            <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 05:16:00 +0000</pubDate>

            <title>Ռոբոտը ջուրը գլխից պոչ տեղափոխելով հաղթահարել է 15 սանտիմետրանոց աստիճանը</title>

            <description><![CDATA[<p>Նյու Յորքի համալսարանի ինժեներները ստեղծել են ճիճվանման WorMa ռոբոտը, որը ջուրն իր գլխի և պոչի միջև տեղափոխելով փոխում է ծանրության կենտրոնը։ Լաբորատոր փորձերում այն բարձրացել է թեքությամբ, հաղթահարել 15 սանտիմետր բարձրությամբ աստիճան և լողացել՝ պահպանելով շարժման նույն հիմնական սկզբունքը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/09/shesht-worma.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ռոբոտը ջուրը գլխից պոչ տեղափոխելով հաղթահարել է 15 սանտիմետրանոց աստիճանը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նյու Յորքի համալսարանի Tandon ինժեներական դպրոցը մշակումը սեպտեմբերի 16-ին ներկայացրել է իր կայքում։ Դանիիլ Ֆիլիմոնովի և Նանա Օբայաշիի հետազոտությունը հրապարակվել է Advanced Robotics Research ամսագրում։



Ռոբոտն ունի 50 սանտիմետր երկարություն և մեկ կիլոգրամից փոքր-ինչ ավելի զանգված։ Նրա հինգ հատվածները միացված են չորս հոդերով։ Գլխի ու պոչի ջրամբարների միջև պոմպը տեղափոխում է մոտ 300 գրամ ջուր՝ ամբողջ զանգվածի շուրջ 28 տոկոսը։ Այդպես ռոբոտը շարժվում է մարմնի ալիքաձև ծալումներով, իսկ ջրի տեղաշարժով փոխում է հենման պայմանները։



Գլխի հատվածը ծանրացնելը օգնել է բարձրանալ փորձարկված ամենազառիթափ՝ 19,5 աստիճան թեքությամբ մակերևույթով։ Մյուս փորձարկված բաշխումների դեպքում ռոբոտը սահել է ներքև։ Ջրում հակառակն է օգտակար եղել. պոչում կուտակված ջրով ռոբոտը լողացել է ավելի արագ, քան գլխի հատվածը ծանրացնելու դեպքում։



Աստիճանը հաղթահարելու համար մեկ հաստատուն բաշխումը չի բավականացրել։ Սկզբում ջուրը մղվել է դեպի գլուխը, հետո՝ պոչը, որպեսզի առջևի մասը բարձրանա։ Երբ գլուխը հենվել է աստիճանի եզրին, ջուրը կրկին տեղափոխվել է առաջ, և ռոբոտը շարունակել է բարձրանալ։



Մոտեցումն առայժմ սահմանափակումներ ունի. ջրի ամբողջական տեղափոխումը տևել է շուրջ 110 վայրկյան։ Հոդվածում շարժման արդյունավետությունը գնահատելիս այդ վերաբաշխման ժամանակը չեն ներառել, ուստի արդյունքները չեն նկարագրում ամբողջ երթուղու էներգածախսն ու տևողությունը։



Փորձանմուշը հեռակառավարվել է համակարգչից. տեղանքը ճանաչելու և ջուրն ինքնուրույն վերաբաշխելու կարողություն այս աշխատանքում չեն ցուցադրել։ Հեղինակները նախատեսում են կատարելագործել պոմպն ու ավելացնել սենսորներով կառավարում։ Շրջակա միջավայրի ուսումնասիրությունն ու ենթակառուցվածքների զննումը դիտարկվում են որպես հնարավոր հետագա կիրառություններ, ոչ թե արդեն իրականացվող աշխատանքներ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/it/worma-robot-water-mass-shift</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>