<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%bd%d5%b6%d5%af%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 31 Oct 2026 16:02:20 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20624</guid>

            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 05:08:58 +0000</pubDate>

            <title>Ռեյշիի հետ շփոթվող սնկի համար գիտնականները նոր հղումային նմուշ են սահմանել</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները պահպանված սնկային նմուշը կապել են Ganoderma lucidum-ի՝ 1781 թվականից եկող անվանման հետ՝ ստեղծելով տեսակի նույնականացման հուսալի հենակետ։ Այն կօգնի տարբերակել այս սունկը արևելաասիական ռեյշիից, որի հետ այն հաճախ շփոթում են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/shesht-false-lingzhi-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ռեյշիի հետ շփոթվող սնկի համար գիտնականները նոր հղումային նմուշ են սահմանել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Քյուի թագավորական բուսաբանական այգիների և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները սահմանել են Ganoderma lucidum-ի էպիտիպ՝ լրացուցիչ հղումային նմուշ, որը հստակեցնում է գիտական անվան կիրառությունը։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 26-ին հրապարակվել է Plants, People, Planet ամսագրում։



Բուսաբան Ուիլյամ Քերթիսը սունկը նկարագրել էր 1781 թվականին՝ այն ժամանակ մեկ այլ լատիներեն անվամբ։ Սկզբնական նյութից պահպանվել է միայն պատկեր, ոչ թե կենսաբանական նմուշ։ Նման արտաքինով տարբեր սնկեր հետագայում հաճախ նույնացվել են G. lucidum անվան տակ։



Նոր հղումային նմուշը 2004 թվականի ապրիլի 4-ին հավաքվել է Անգլիայի Վինչեսթեր քաղաքի մերձակայքում՝ տխլենու փայտի վրա։ Քյուի սնկերի հավաքածուում այն պահվել էր այլ տեսակի՝ G. pfeifferi-ի պիտակով։ 2025-ի վերազննումը ցույց է տվել, որ նմուշը համապատասխանում է սկզբնական նկարագրությանը։



Թիմը նմուշից վերծանել է ԴՆԹ-ի ITS և RPB2 հատվածները և համադրել այլ սնկերի գենետիկական տվյալների հետ։ Էվոլյուցիոն մոդելի գնահատմամբ՝ G. lucidum-ի և ռեյշիի՝ G. lingzhi-ի գծերը բաժանվել են առնվազն 16 միլիոն տարի առաջ։ Նրանց տարբեր տեսակներ լինելը հայտնի էր նաև ավելի վաղ ուսումնասիրություններից։



Տվյալների շտեմարաններում շփոթը պահպանվել է։ Ուսումնասիրված՝ G. lucidum պիտակով յոթ գենոմային հավաքածուներն իրականում պատկանել են այլ տեսակների։ Դրանք ներառվել էին 2025-ի մայիսին հավաքված տվյալներում, ուստի արդյունքը նկարագրում է հենց այդ ընտրանքը։



Տեսակները վստահ տարբերակելու համար միայն ԴՆԹ-ի մեկ կարճ հատվածի նմանությունը բավարար չէ․ հեղինակներն առաջարկում են մի քանի գենետիկական հատվածները համադրել էվոլյուցիոն վերլուծության հետ։ Քյուի այգիները նաև հայտնել են, որ թիմն առաջարկում է G. lucidum-ի համար «կեղծ լինչժի» ընդհանուր անունը։



Ճշգրիտ նույնականացումը կարևոր է այս սնկերում եղած միացությունների հետազոտման և արտադրանքի որակի վերահսկման համար։ Սակայն այս աշխատանքը դասակարգաբանական և գենետիկական ուսումնասիրություն է․ այն մարդկանց մոտ բուժական արդյունավետություն կամ որևէ հավելման անվտանգություն չի հաստատում։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/false-lingzhi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20474</guid>

            <pubDate>Sun, 11 Oct 2026 20:18:25 +0000</pubDate>

            <title>Ամազոնիայում հայտնաբերել են սնկով վարակված սարդի նմանվող նոր տեսակ</title>

            <description><![CDATA[<p>Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/taczanowskia-waska.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ամազոնիայում հայտնաբերել են սնկով վարակված սարդի նմանվող նոր տեսակ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տեսակի նկարագրությունը 2026 թվականի փետրվարի 26-ին հրապարակվել է Zootaxa գիտական ամսագրում։ Հետազոտության հեղինակներն են Դեյվիդ Ռ. Դիաս-Գևարան, Ալեքսանդր Գրիֆին Բենթլին և Նադին Դյուպերեն։



Սարդին հայտնաբերել են Էկվադորի Պաստասա նահանգի Մերա շրջանում՝ Waska Amazonía կազմակերպության տարածքում։ Տերևի ստորին կողմում անշարժ նստած կենդանուն սկզբում համարել են մակաբույծ սնկով վարակված և մահացած սարդ։ Սակայն հպումից հետո այն շարժվել է։



Պարզվել է, որ բաց գույնն ու երկարավուն ելուստները սարդի մարմնի առանձնահատկություններն են։ Դրանք նման են Gibellula ցեղի սնկերի առաջացրած գոյացություններին։ Այդ սնկերը վարակում են սարդերին, իսկ նոր տեսակի արտաքին տեսքը վարակման հետևանք չէ։



Լայբնիցի Կենսաբազմազանության փոփոխությունների վերլուծության ինստիտուտը՝ LIB-ը, հայտնել է, որ գիտնականները նմանության համար երկու հնարավոր բացատրություն են առաջարկում։ Այն կարող է պաշտպանել սարդին, եթե գիշատիչները խուսափում են վարակված կենդանու նմանվող որսից։ Հնարավոր է նաև, որ այդ կերպ սարդն աննկատ է մնում իր զոհերի համար։



Հետազոտության հեղինակների գնահատմամբ՝ սա սարդերին վարակող սնկին նմանակելու առաջին նկարագրված դեպքն է սարդերի շրջանում։ Սակայն նման քողարկման պաշտպանական և որսին նպաստող գործառույթները դեռ վարկածներ են։



Գիտնականներն ուսումնասիրել են նաև պատմական հավաքածուները։ Գերմանական գիտական հավաքածուում նրանք գտել են նույն տեսակին պատկանող մի նմուշ, որը Բոլիվիայում հավաքվել էր դեռ 1903 թվականին։



Բացահայտման ելակետը iNaturalist հարթակում հրապարակված լուսանկարն էր։ Հարթակի օգտատերերը նկատել են, որ լուսանկարում սնկի փոխարեն սարդ է պատկերված, որից հետո գիտնականները սկսել են դրա ուսումնասիրությունը։ Հարթակի մյուս դիտարկումներն ու լուսանկարները նույնպես օգտագործվել են տեսակի տարածման և էկոլոգիայի վերաբերյալ տվյալները լրացնելու համար։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/ecuador-spider-fungus-mimicry</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>