<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d5%bf%d5%b8%d5%af%d5%ab%d5%b8%d5%b5%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%bd%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 17:09:03 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21187</guid>

            <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 17:10:20 +0000</pubDate>

            <title>Ֆիզիկաքիմիկոսները լույսով կառավարել են ծակոտկեն բյուրեղում էլեկտրոնների սպինային վիճակը</title>

            <description><![CDATA[<p>Տոկիոյի և Հյուսիսարևմտյան համալսարանների հետազոտողները լույսի օգնությամբ ծակոտկեն բյուրեղում ստեղծել են ռադիկալների զույգեր՝ ընտրողաբար բևեռացնելով դրանց սպինային վիճակներից մեկը։ Փորձում այդ բևեռացման պահպանման տևողությունը փոխվել է՝ կախված բյուրեղի ծակոտիներում գտնվող նյութից։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/csiro-mof-11637.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ֆիզիկաքիմիկոսները լույսով կառավարել են ծակոտկեն բյուրեղում էլեկտրոնների սպինային վիճակը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տոմոյուկի Համաչին և նրա գործընկերները նոյեմբերի 13-ին Nature Communications-ում նկարագրել են մի նյութ, որի կառուցվածքը թույլ է տալիս ռադիկալների զույգերը դասավորել կանոնավոր ցանցում։ Ավելի վաղ նման զույգերը հիմնականում ուսումնասիրում էին խիտ պինդ նյութերում, որտեղ դրանք մեկուսացված էին։



Թիմն օգտագործել է մետաղաօրգանական հիմնակմախք՝ ծակոտկեն բյուրեղ, որում մետաղական հանգույցները միացած են օրգանական մոլեկուլներով։ Բյուրեղում հետազոտողները միմյանց մոտ են տեղադրել էլեկտրոն տվող և այն ընդունող մոլեկուլներ։



Լույսի ազդակի հետևանքով էլեկտրոնն անցնում է մի մոլեկուլից մյուսին։ Առաջանում են երկու ռադիկալներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի մեկ չզույգված էլեկտրոն։ Այդ էլեկտրոնների սպինները՝ նրանց ներքին քվանտային հատկությունները, միասին կարող են կազմել տարբեր վիճակներ։ Փորձում զույգերը նախընտրելիորեն հայտնվել են դրանցից մեկում։



Տոկիոյի համալսարանը հայտնել է, որ թիմը լույսի ազդեցությանը հետևել է գերարագ սպեկտրադիտմամբ և էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի չափումներով։ Հետազոտողները նաև հաշվարկել են մոլեկուլների հնարավոր վիճակները՝ չափումների արդյունքները մեկնաբանելու համար։



Ծակոտիներում տեղավորված լուծիչի մոլեկուլները փոխել են այն ժամանակը, որի ընթացքում սպինային համակարգը վերադառնում է հավասարակշռության։ Այսպիսով, նյութի ներսում գտնվող մոլեկուլների ազդեցությունը հնարավոր է նկատել սպինային ազդանշանի փոփոխությունից։



Հեղինակները ցանկանում են պարզել, թե նման բյուրեղներում այլ սպինային համակարգեր ինչպես են արձագանքում տարբեր նյութերի։ Ներկայիս փորձը ցույց է տվել արձագանքի առկայությունը, իսկ գործնական քիմիական տվիչի աշխատանք դեռ չի ցուցադրվել։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/light-spin-porous-crystals</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20796</guid>

            <pubDate>Sun, 01 Nov 2026 08:05:59 +0000</pubDate>

            <title>Կենդանի բջջում լիպիդային կաթիլների շարժմանը հետևել են 3D-ով</title>

            <description><![CDATA[<p>Տոկիոյի համալսարանի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը վայրկյանում ստանում է կենդանի բջջի 19,2 եռաչափ քիմիական պատկեր։ Առանց ներկանյութերի աշխատող համակարգով նրանք հետևել են բջջի ներսում լիպիդային կաթիլների շարժմանը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-mip-3d.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Կենդանի բջջում լիպիդային կաթիլների շարժմանը հետևել են 3D-ով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մասատո Ֆուկուշիմայի և գործընկերների աշխատանքը հոկտեմբերի 30-ին հրապարակվել է Nature Communications-ում։ Համակարգը մեկ ամբողջական եռաչափ պատկերի համար ծախսում է 52 միլիվայրկյան՝ նախորդ միջին ինֆրակարմիր ֆոտոջերմային տոմոգրաֆիայի տարբերակներից գրեթե 400 անգամ արագ։ Համեմատությունը վերաբերում է հենց այս տեխնոլոգիային։



Ինչպես համալսարանը բացատրում է, միջին ինֆրակարմիր ճառագայթումն առաջացնում է մոլեկուլների քիմիական կապերի տատանումներ։ Կլանված էներգիան փոքր-ինչ տաքացնում է նմուշը և փոխում դրա բեկման ցուցիչը։ Տեսանելի լույսով չափելով այդ փոփոխությունը՝ հետազոտողները տեղեկություն են ստանում բջջի ներսի քիմիական կազմի մասին։



Արագությունն ավելացնելու համար թիմը կիրառել է հզոր իմպուլսային լազեր և լույսի տարածական մոդուլյատոր, որն արագ փոխում է լուսավորման անկյունը։ Բջիջը դիտարկվում է 11 ուղղությունից՝ ինֆրակարմիր ճառագայթման միացված և անջատված վիճակներում։ Չափումների տարբերություններից համակարգը վերականգնում է եռաչափ քիմիական պատկերը՝ առանց մի քանի հաջորդական նկարահանումների ազդանշանները միջինացնելու։



Մեթոդը փորձարկել են լաբորատորիայում աճեցված COS-7 բջիջների վրա։ Կենդանի բջիջներում լիպիդային կաթիլների տեղաշարժին հետևել են մոտ 3,6 վայրկյան։ Այս կառուցվածքները ծառայում են որպես ճարպերի պահեստներ և մասնակցում բջջի նյութափոխանակությանը։



Եռաչափ հետագծերը ցույց են տվել, որ կաթիլների շարժունակությունը բջջի տարբեր հատվածներում նույնը չէ։ Դրանց տեղաշարժը տարբերվել է նաև ըստ ուղղության։ Միայն հարթ պատկերը թույլ չէր տա ամբողջությամբ գնահատել խորությամբ տեղաշարժը և շարժման սահմանափակումները։



Առանձին փորձով ֆիքսված բջջում մոտ մեկ վայրկյանում գրանցել են տարբեր հաճախականություններով 20 եռաչափ պատկեր։ Ստացված սպեկտրները թույլ են տվել տարբերակել կորիզակի և լիպիդային կաթիլի քիմիական ազդանշանները։ Սա ցույց է տալիս, որ համակարգը կարող է համատեղել կառուցվածքի դիտարկումն ու տեղային քիմիական վերլուծությունը։



Առայժմ մեթոդը ցուցադրվել է առանձին բջիջների և բարակ նմուշների համար։ Հաստ հյուսվածքներում ջրի կողմից ինֆրակարմիր լույսի կլանումն ու տեսանելի լույսի ցրումը կսահմանափակեն դիտարկման խորությունը։ Հեղինակները հետագա կիրառությունների թվում դիտարկում են բջջային կաթիլների ձևավորման, միաձուլման և նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/live-cell-3d-chemical-imaging</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>