<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d6%83%d5%b8%d6%82%d5%ac%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%b8%d5%b0%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 08 Nov 2026 14:04:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20994</guid>

            <pubDate>Sun, 08 Nov 2026 12:07:26 +0000</pubDate>

            <title>Գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքը» կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ</title>

            <description><![CDATA[<p>Ֆիզիկոսները պղնձօքսիդային գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքի» էներգիան կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ։ Արդյունքը հուշում է, որ ավելի բարձր ջերմաստիճանում գերհաղորդականության համար վճռորոշ կարող է լինել զույգերի քվանտային համաձայնեցվածությունը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cuprate-researchers.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գերհաղորդչի «կեղծ ճեղքը» կապել են էլեկտրոնների զույգավորման հետ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Ուտրեխտի համալսարանը հայտնել է, որ Ուտրեխտի, Լեյդենի և Մյունխենի հետազոտողների աշխատանքը նոյեմբերի 5-ին հրապարակվել է Science ամսագրում։ Թիմն ուսումնասիրել է բիսմութ, ստրոնցիում, կալցիում, պղինձ և թթվածին պարունակող Bi₂Sr₂CaCu₂O₈₊δ նյութը՝ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչների ընտանիքից։
Գերհաղորդիչը հոսանք է հաղորդում առանց էլեկտրական դիմադրության։ Դրա համար էլեկտրոնների՝ Կուպերի զույգեր կազմելը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է նաև զույգերի ընդհանուր քվանտային համաձայնեցվածություն՝ փուլային կոհերենտություն։ Նոր արդյունքը հուշում է, որ ուսումնասիրված նյութում ավելի բարձր աշխատանքային ջերմաստիճանի խոչընդոտը կարող է լինել հենց այդ համաձայնեցվածության պակասը։
«Կեղծ ճեղքը» էլեկտրոնների էներգիական սպեկտրի առանձնահատկություն է, որը երկար ժամանակ վեճերի առարկա է եղել։ Մի վարկածով այն կապված է արդեն ձևավորված էլեկտրոնային զույգերի հետ, մյուսով՝ նյութի ներսում լիցքերի տեղային կարգավորվածության։ Հետազոտողները փորձել են պարզել, թե որ էներգիայից են ի հայտ գալիս զույգավորման նշանները։
Թիմը սկանավորող թունելային մանրադիտակով չափել է հոսանքի շատ փոքր տատանումները՝ կրիչների դիսկրետ լիցքից առաջացող աղմուկը։ Այդ չափումները թույլ են տալիս տարբերակել մեկ էլեկտրոնի և զույգի մասնակցությամբ լիցքի տեղափոխումը։ Հեղինակներն իրենց ներկայացրած տվյալներում զույգավորման էներգիան կապել են հենց «կեղծ ճեղքի» էներգիայի հետ։ Այն նմուշի տարբեր հատվածներում տարբեր է եղել՝ որոշ տեղերում հասնելով մոտ 70 միլիէլեկտրոնվոլտի։
Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ արդյունքները չեն համատեղվում այն բացատրության հետ, թե «կեղծ ճեղքը» միայն տեղային կարգավորվածությունից է առաջանում։ Միաժամանակ դրանք չեն բացառում, որ էլեկտրոնների զույգավորումն ու տեղային կարգավորվածությունը համատեղ դեր ունենան։
Սակայն սա սենյակային ջերմաստիճանում գերհաղորդականության ցուցադրում չէ։ Աշխատանքի բաց տարբերակում ուղղակի չափումները կատարվել են 0,3–4,2 կելվին ջերմաստիճաններում, իսկ հեղինակները նշում են, որ իրենց մեթոդով գերհաղորդական անցման ջերմաստիճանից բարձր նույն աղմկային չափումները դեռ հասանելի չեն։ Զույգավորման մեծ էներգիան և բարձր ջերմաստիճանում առանց դիմադրության հոսքը տարբեր արդյունքներ են։
Ամսագրային հոդվածին նախորդել էր arXiv-ում 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին հրապարակված նախնական տարբերակը։ Հետազոտության ղեկավարներից Ինգմար Սվարտը հետագա աշխատանքներում նախատեսում է կենտրոնանալ փուլային կոհերենտության վրա՝ հասկանալու, թե ինչն է խանգարում զույգերի համատեղ գերհաղորդական վիճակի ձևավորմանը։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/cuprate-pseudogap-pairing</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>