<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d6%84%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sat, 14 Nov 2026 15:08:49 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20589</guid>

            <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 08:12:46 +0000</pubDate>

            <title>Լույսի շրջանային բևեռացումը կառավարել են պարզ սիլիցիումային ցանցով</title>

            <description><![CDATA[<p>Սինգապուրի և Չինաստանի ֆիզիկոսները ցույց են տվել, որ էլեկտրոնների փնջի ու սիլիցիումային ցանցի փոխադարձ դիրքը փոխելով՝ կարելի է կառավարել առաջացող լույսի շրջանային բևեռացումը։ Փորձում բևեռացման աստիճանը հասել է 0,87-ի՝ առանց բարդ քիրալ կառուցվածք պատրաստելու։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/chiral-light-cover-20261024.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Լույսի շրջանային բևեռացումը կառավարել են պարզ սիլիցիումային ցանցով]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Արդյունքները հոկտեմբերի 22-ին հրապարակվել են Nature Communications ամսագրում։ Աշխատանքը ներկայացնող՝ հոկտեմբերի 23-ի հաղորդագրությունում Սինգապուրի տեխնոլոգիաների և դիզայնի համալսարանը՝ SUTD-ն, բացատրել է, որ արդյունքը ստացվել է վաղուց հայտնի Սմիթ–Պարսելի էֆեկտի միջոցով։



Այդ էֆեկտի դեպքում պարբերական ցանցի մոտով անցնող էլեկտրոնները ճառագայթում են լույս։ Հեղինակների եռաչափ հաշվարկները ցույց են տվել, որ փնջի տարբեր կողմերում առաջանում են հակառակ ուղղություններով շրջանային բևեռացված բաղադրիչներ։ Համաչափության հարթությունում դրանց ներդրումները փոխհատուցվում են, և լույսը հիմնականում գծային բևեռացում է ունենում։



Շրջանային բևեռացումը նշանակում է, որ լույսի էլեկտրական դաշտի վեկտորը տարածման ընթացքում պտտվում է։ Պտույտի երկու հնարավոր ուղղությունները պայմանականորեն անվանում են «աջ» և «ձախ»։ Դրանց հարաբերակցությունը փոխելու համար հետազոտողները խախտել են էլեկտրոնների փնջի և ցանցի փոխազդեցության համաչափությունը։



Փորձարկվել է երկու եղանակ՝ ցանցը փնջի նկատմամբ շրջելը և փունջը ցանցի կենտրոնից դեպի եզր տեղափոխելը։ Չափումներն իրականացվել են սկանավորող էլեկտրոնային մանրադիտակում՝ առանձին գրանցելով աջ ու ձախ շրջանային բևեռացված լույսի ուժգնությունը։



30 աստիճան շրջման դեպքում չափված բևեռացման աստիճանը հասել է 0,726-ի։ Ցանցի պարբերությունը 120-ից 100 նանոմետր նվազեցնելիս առավելագույն ցուցանիշը դարձել է 0,87։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ սա Սմիթ–Պարսելի ճառագայթման համար մինչ այժմ հաղորդված ամենաբարձր արժեքն է։



Այդ ցուցանիշը ճառագայթման էներգաարդյունավետությունը չէ. այն արտահայտում է հակառակ բևեռացումներով բաղադրիչների ուժգնությունների տարբերության հարաբերությունը դրանց գումարին։ Շրջման ուղղությունը հակադարձելիս փոխվել է նաև գերակշռող շրջանային բևեռացման ուղղությունը։



Մեթոդը կարող է օգտակար լինել կարգավորվող փոքրաչափ լուսային աղբյուրների և մասնիկների փնջերի ախտորոշման համար։ Ռենտգենյան տիրույթ տեղափոխելը դեռ հեռանկար է. դրա համար կպահանջվեն ավելի փոքր կառուցվածքներ կամ ավելի բարձր էներգիայով էլեկտրոններ։ Նյութերի սեփական լուսարձակումը նույնպես կարող է խանգարել օգտակար ազդանշանի չափմանը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/chiral-silicon-light</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>