<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d6%86%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d5%ba%d5%ac%d5%a1%d5%b6%d5%af%d5%bf%d5%b8%d5%b6/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 08 Nov 2026 14:04:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20894</guid>

            <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 12:04:54 +0000</pubDate>

            <title>Հարավային օվկիանոսի ջրերը դեպի հյուսիս են տանում սննդանյութերի տարբեր պաշարներ</title>

            <description><![CDATA[<p>Հարավային օվկիանոսից դեպի հյուսիս շարժվող երկու ջրազանգվածներից մեկում ավելի արագ են կուտակվում նիտրատն ու ֆոսֆատը, մյուսում՝ սիլիկատը։ Այդ տարբերությունը կարող է ազդել, թե ֆիտոպլանկտոնի որ խմբերն ավելի բարենպաստ պայմաններ կգտնեն այնտեղ, որտեղ ջրերը կրկին հասնում են մակերևույթ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/southern-ocean-roger-revelle-20261104.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հարավային օվկիանոսի ջրերը դեպի հյուսիս են տանում սննդանյութերի տարբեր պաշարներ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բիգելոուի օվկիանոսագիտության լաբորատորիան նոյեմբերի 3-ին ներկայացրել է ուսումնասիրության արդյունքները։ Ուիլյամ Բալչն ու նրա գործընկերները դրանք նոյեմբերի 1-ին հրապարակել են «Journal of Geophysical Research: Oceans» գիտական ամսագրում։



Հարավային կիսագնդի ձմռանը օվկիանոսի վերին ու ավելի խոր շերտերի ջրերը խառնվում են՝ ձևավորելով երկու ջրազանգված։ Դրանք սուզվում են և տասնամյակների ընթացքում շարժվում դեպի հյուսիս։ Անտարկտիկական միջանկյալ ջուրը ձևավորվում է ավելի հարավ և հոսում մերձանտարկտիկական ջրազանգվածի տակ։



Գիտնականները վերլուծել են «Ռոջեր Ռևել» նավի՝ 2020–2021 թվականների արշավի ընթացքում հավաքված նմուշները։ Դրանք վերցրել են Խաղաղ օվկիանոսի հարավային հատվածում՝ հարավային լայնության 30-րդ և 60-րդ զուգահեռականների միջև։



Ջրի՝ մթնոլորտի հետ վերջին շփումից անցած ժամանակը գնահատելու համար հետազոտողները չափել են քլորֆտորածխածինների պարունակությունը։ Այս միացությունները նախկինում լայնորեն օգտագործվել են սառնարաններում ու օդորակիչներում։ Մթնոլորտում դրանց քանակի փոփոխությունների պատմությունն օգնել է պարզել, թե մոտավորապես երբ է ջուրը սուզվել։



Նմուշների համեմատությունը ցույց է տվել, որ մերձանտարկտիկական ջրազանգվածում նիտրատն ու ֆոսֆատն ավելի արագ են կուտակվել, իսկ անտարկտիկական միջանկյալ ջրում՝ սիլիկատը։ Երբ ջուրը նորից հասնում է լուսավոր շերտ, սիլիկատի ավելի մեծ պաշարը կարող է նպաստել դիատոմային ջրիմուռների աճին․ նրանք այդ նյութն օգտագործում են իրենց բջջապատը կառուցելու համար։



Հետազոտողները չեն չափել, թե հեռավոր շրջաններում այդ տարբերությունն ինչպես է փոխում ֆիտոպլանկտոնի կազմը։ Տվյալները նաև թույլ չեն տալիս ամբողջությամբ տարանջատել օրգանական նյութի քայքայման, ջրերի խառնման և սկզբնական պայմանների փոփոխության ազդեցությունները։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/southern-ocean-nutrient-cycling</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20539</guid>

            <pubDate>Sun, 18 Oct 2026 15:08:20 +0000</pubDate>

            <title>Խաղաղ օվկիանոսի մի հատվածը Էլ Նինյոյի ժամանակ ավելի կապույտ է դարձել</title>

            <description><![CDATA[<p>NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/el-nino-ocean-color-cover-20261018.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Խաղաղ օվկիանոսի մի հատվածը Էլ Նինյոյի ժամանակ ավելի կապույտ է դարձել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Հոկտեմբերի 15-ին NASA-ն նոր արբանյակային պատկերներով ներկայացրել է Էլ Նինյոյի զարգացումը։ Գործակալությունը համեմատել է 2025 և 2026 թվականների նույն ամիսների տվյալները՝ միաժամանակ հետևելով ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանին, բարձրությանը և գույնին։

Օվկիանոսի գույնի փոփոխությունը գրանցում է PACE արբանյակը։ Սա 2024 թվականին դրա արձակումից հետո առաջին Էլ Նինյոն է։ Սարքը լույսը չափում է հարյուրավոր ալիքի երկարություններով, իսկ գիտնականներն այդ սպեկտրային տեղեկությունից հաշվարկում են ջրի տեսանելի գույնն ամփոփող ցուցանիշ։ Քարտեզը սովորական գունավոր լուսանկար չէ, այլ չափումների գիտական պատկերավորում։

NASA-ի գիտական պատկերավորման ստուդիայի հրապարակած համեմատության մեջ 2026 թվականի հասարակածային գոտու կանաչավուն հատվածը նեղանում է, և տարածվում են ավելի կապույտ երանգները։ Դրանք վկայում են ֆիտոպլանկտոնի ավելի փոքր քանակի մասին։ 2025-ի նույն ժամանակահատվածում, երբ թույլ Լա Նինյա էր, կանաչավուն գոտին ավելի կայուն էր։

Պատճառը միայն ջրի տաքացումը չէ։ Էլ Նինյոյի ընթացքում պասատային քամիները թուլանում են, և սննդանյութերով հարուստ խորքային ջրի բարձրացումը դեպի մակերևույթ նվազում է։ Ֆիտոպլանկտոնն ավելի քիչ սննդանյութ է ստանում։ Քանի որ այն ծովային սննդային ցանցի հիմքում է, դրա նվազումը կարող է ազդել նաև մյուս օրգանիզմների սննդի հասանելիության վրա։

Մյուս քարտեզները ցույց են տալիս ջերմության և ջրի վերաբաշխումը։ Sentinel-6 արբանյակների բարձրաչափական տվյալներով՝ դիտարկումների ընթացքում արևելյան Խաղաղ օվկիանոսի որոշ հատվածներում գրանցվել է սովորականից 30–40 սանտիմետր բարձր, իսկ Ինդոնեզիայի և հյուսիսային Ավստրալիայի մոտ՝ 15–20 սանտիմետր ցածր մակարդակ։ Սա տարածաշրջանային տատանում է, ոչ թե համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի այդ չափով բարձրացում։

Էլ Նինյոն բնական կլիմայական տատանում է, որը սովորաբար կրկնվում է երկու-յոթ տարին մեկ։ Տաք ջրի շարժումը և քամիների փոփոխությունը փոխկապակցված են. օվկիանոսից մթնոլորտ անցնող ջերմությունն ու խոնավությունը կարող են փոխել տեղումների և եղանակի պատկերը նաև Խաղաղ օվկիանոսից հեռու։

NOAA-ի կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հոկտեմբերի 8-ի ամփոփագրում կանխատեսել է, որ ուժեղ կամ շատ ուժեղ Էլ Նինյոն, հավանաբար, կպահպանվի մինչև 2027 թվականի հունվար–մարտը։ Սակայն կոնկրետ վայրերի եղանակային հետևանքները երաշխավորված չեն, իսկ իրադարձության հնարավոր ռեկորդային ուժը դեռ կանխատեսման գնահատական է, ոչ ավարտված չափումների վերջնական արդյունք։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/el-nino-ocean-color</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>