<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/%d6%86%d5%b8%d5%b6%d5%b8%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 08 Nov 2026 14:04:29 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20530</guid>

            <pubDate>Sun, 18 Oct 2026 08:12:46 +0000</pubDate>

            <title>Լույսն ու ձայնը ուժեղ կապել են օպտիկական մանրաթելում՝ առանց ռեզոնատորի</title>

            <description><![CDATA[<p>Ֆիզիկոսները սառեցված օպտիկական մանրաթելում լույսի և ձայնային տատանումների ուժեղ կապ են ստացել լույսի ընդամենը մեկ անցումով։ Արդյունքը կարող է հիմք դառնալ քվանտային ազդանշանների մշակման նոր համակարգերի համար, սակայն նման սարք այս փորձով դեռ չի ցուցադրվել։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/brillouin-fiber-cover-20261018.webp"
                                            type="image/webp"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Լույսն ու ձայնը ուժեղ կապել են օպտիկական մանրաթելում՝ առանց ռեզոնատորի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[Մաքս Պլանկի լույսի գիտության ինստիտուտի և Հանովերի Լայբնիցի համալսարանի հետազոտողները փորձի արդյունքները հոկտեմբերի 16-ին Nature Physics-ում հրապարակել են։ Բիրգիթ Շտիլլերի ղեկավարած թիմը ցույց է տվել, որ լույսի և մանրաթելի միջով տարածվող ձայնային ալիքների փոխազդեցության արագությունը կարող է գերազանցել համակարգում էներգիայի կորստի արագությունները՝ առանց օպտիկական կամ մեխանիկական ռեզոնատորի։

Այդ վիճակը ֆիզիկայում անվանում են ուժեղ կապ։ Երկու համակարգերն այնքան արագ են փոխանակում էներգիան, որ փոխանակումը հասցնում է տեղի ունենալ մինչև տատանումների համաժամանակության կորուստը։ Լույսի դեպքում խոսքը ֆոտոնների, իսկ ձայնային տատանումների դեպքում՝ ֆոնոններ կոչվող քվանտների փոխազդեցության մասին է։

Սովորաբար նման կապ ստանալու համար լույսը պահում են ռեզոնատորում, որտեղ այն բազմիցս շրջանառվում և փոխազդում է նյութի հետ։ Մանրաթելում պայմաններն այլ են․ լույսը անցնում է մեկ անգամ, ուստի նույն ուժեղ փոխազդեցությունն ապահովելը զգալիորեն ավելի դժվար է։

Փորձում օգտագործվել է հատուկ՝ բարձր ոչ գծայնությամբ օպտիկական մանրաթել, որը սառեցվել է մինչև մոտ 4 կելվին՝ Ցելսիուսի սանդղակով մոտ −269 աստիճան։ Այդ պայմաններում նվազում են ձայնային տատանումների կորուստները և ուժեղանում է Բրիլյուեն–Մանդելշտամի ցրումը՝ լույսի ու նյութի ակուստիկ ալիքների փոխազդեցությունը։ Համակարգն աշխատեցվել է 1550 նանոմետր ալիքի երկարությամբ լազերով։

Հետազոտողները ուժեղ կապը հայտնաբերել են ազդանշանի սպեկտրում։ Լազերի հզորությունն ավելացնելիս մեկ գագաթը բաժանվել է երկուսի, որոնց առավելագույն չափված հեռավորությունը կազմել է 26,7 մեգահերց։ Նոր չափման եղանակով նրանք նաև հետևել են երկու խառը՝ լուսաձայնային տատանումների հաճախականություններին․ դրանք հատվելու փոխարեն հեռացել են միմյանցից՝ ուժեղ կապին բնորոշ պատկերով։ Այս պատկերը համապատասխանել է տեսական հաշվարկներին։

Ձայնային ալիքները լույսից շատ ավելի դանդաղ են տարածվում, ուստի կարող են օգտագործվել ազդանշանները ժամանակավորապես պահելու կամ մշակելու համար։ Ինստիտուտը նշում է, որ նոր արդյունքը կարևոր քայլ է մանրաթելերն ապագայում ոչ միայն կապուղի, այլև քվանտային փոխազդեցությունների հարթակ դարձնելու ուղղությամբ։

Սակայն ուժեղ կապի գրանցումը դեռ չի նշանակում, որ թիմը փոխանցել կամ պահել է քվանտային տեղեկություն։ Հոդվածի հեղինակները քվանտային կոհերենտ փոխանակման ռեժիմին հասնելը դիտարկում են որպես հաջորդ քայլ․ դրա համար, ըստ իրենց գնահատման, անհրաժեշտ է մեծացնել լազերի հզորությունը կամ ավելի նվազեցնել կորուստները։ Փորձը հաստատել է ֆիզիկական սկզբունքի իրագործելիությունը, ոչ թե պատրաստի քվանտային հիշողության աշխատանքը։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/fiber-light-sound</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>