<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 12 Oct 2026 22:10:33 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=18838</guid>

            <pubDate>Sat, 15 May 2021 08:51:30 +0000</pubDate>

            <title>Չինաստանի պատմական ձեռքբերումը. «Տյանվեն-1»-ը Մարսի վրա կյանքի նշաններ կորոնի</title>

            <description><![CDATA[<p>Չինաստանն, այսպիսով, Խորհրդային Միությունից և ԱՄՆ-ից հետո երրորդ պետությունն է, որը փափուկ վայրէջք է իրականացրել Մարսի մակերեսին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2021/05/Czmr.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Չինաստանի պատմական ձեռքբերումը. «Տյանվեն-1»-ը Մարսի վրա կյանքի նշաններ կորոնի]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
«Տյանվեն-1» տիեզերական սարքավորումը «Չժուժուն» մարսագնացով կատարել է իր առաջ դրված հանձնարարությունը. մայիսի 15-ին «Տյանվեն-1»-ը Մարսի հետազոտության չինական առաջին առաքելության շրջանակներում բարեհաջող վայրէջք կատարել նախապես ընտրված շրջանում` Մարս մոլորակի Ուտոպիա հարթավայրի հարավային հատվածում:



Մեկ ուղեծրային մոդուլից, վայրէջքային պատիճից և մարսագնացից բաղկացած «Տյանվեն-1«-ն արձակվել էր Հայնան կղզու Վենչան տիեզերակայանից` 2020թ. հուլիսի 23-ին: Սարքավորումը նախորդ շաբաթ օրն էր մուտք գործել «սպասման ուղեծիր», ապա անջատվել է ուղեծրային մոդուլից և մեկ ժամ անց մուտք գործել Մարսի մթնոլորտ: 20 րոպե անց բարեհաջող վայրէջք է կատարել Կարմիր մոլորակի մակերեսին:




https://twitter.com/MarsZhurong/status/1393375501964779530?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1393375501964779530%7Ctwgr%5E%7Ctwcon%5Es1_&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fbmglobalnews.com%2F2021%2F05%2F15%2Fchinas-zhurong-lands-on-mars-in-latest-advance-for-its-space-program%2F
Ինչպե՞ս է իրականացվել սարքավորման վայրէջքը:



Առաքելությունը ներառում է նաև ելք և պտույտ Մարսի ուղեծրով, վայրէջք և տեղափոխում մոլորակի մակերեսով, որի հիմնական նպատակը մոլորակի վրա կյանքի հնարավոր նշաններ գտնելն է:



Չինաստանն, այսպիսով, Խորհրդային Միությունից և ԱՄՆ-ից հետո երրորդ պետությունն է, որը փափուկ վայրէջք է իրականացրել Մարսի մակերեսին:



Խորհրդային «Մարս-3»-ն այդ գործողությունն առաջին անգամ կատարել էր դեռ 1971թ. դեկտեմբերի 2-ին: Վայրէջքից հետո կայանը Երկիր էր հաղորդել 12 վայրկյանանոց վիդեոազդանշան: Ամերիկյան «Վիկինգ-1»-ը և «Վիկինգ-2»-ը Մարսի վրա առաջին վայրէջքը կատարել էին 1976թ. հուլիսին և օգոստոսին:



«Ռոսկոսմոսի» ղեկավար Դմիտրի Ռոգոզինը շնորհավորել է չինացի գործընկերներին` պատմական ձեռքբերման կապակցությամբ` նշելով, որ ողջունում են տիեզերական առաջատար գերտերությունների կողմից Արևային համակարգի մոլորակների հետազոտությունների վերականգնումը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/nshanner-koroni</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12807</guid>

            <pubDate>Fri, 03 Jul 2020 09:54:39 +0000</pubDate>

            <title>Ինչպե՞ս են սոցցանցերում արձագանքել Հ1-ի տեսանյութին, որտեղ խոսել էր նաև Նավալնին</title>

            <description><![CDATA[<p>Ալեքսեյ Նավալնիի մասնակցությամբ տեսանյութը բուռն քննակման է արժանացել համացանցում: Օգտատերերի մի մասը քննադատել է ՀՀ իշխանություններին՝ դրանում տեսնելով հակառուսական դրսևորում, մյուսները տեսանյութը համարել են համակողմանի, լրատվական անաչառ նյութ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/01.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչպե՞ս են սոցցանցերում արձագանքել Հ1-ի տեսանյութին, որտեղ խոսել էր նաև Նավալնին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հանրային հեռուստաընկերությունը տեսանյութ է ցուցադրել հուլիսի 1-ին Ռուսաստանի Դաշնությունում կայացած Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի վերաբերյալ: Այնտեղ ներկայացվել է նաև ռուսաստանցի ընդդիմադիր գործիչ Ալեքսեյ Նավալնիի տեսակետը, ով քաղաքացիներին կոչ է արել բոյկոտել հանրաքվեն և չմասնակցել:




https://www.facebook.com/lurer.1tv/videos/3938593669544039/
Ընդդիմության և իշխանության տեսակետը / © Լուրեր



Ալեքսեյ Նավալնու՝ Հանրայինի եթերում հայտնելու հանգամանքը մեծ աղմուկ է բարձրացրել սոցցանցերի հայկական տիրույթում: Ոմանք ՀՀ իշխանություններին մեղադրել են տեսանյութի ցուցադրմամբ «հակառուսական դրսևորումներ» արտահայտելու մեջ, մի մասի գնահատմամբ՝ զուտ լրատվական թողարկում էր՝ համակողմանի ներկայացմամբ: Ներկայացնենք այդ տեսակետներից մի քանիսը:




https://www.facebook.com/gmiskaryan/posts/4724501510909194





https://www.facebook.com/davit.hovhannisyan.50/posts/3845931885422792





https://www.facebook.com/armen.dulyan/posts/3265337500194922





https://www.facebook.com/ruben.hmehrabyan/posts/130033772072719





https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=935160696957077&amp;id=100013894668742





https://www.facebook.com/garik.ghazaryan1/posts/3129119670514247





https://www.facebook.com/artak.hambardzum/posts/3219285158109800





https://www.facebook.com/taron.chakhoyan/posts/3098000673588708





https://twitter.com/skhtoralez/status/1278736864904650754?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1278736864904650754%7Ctwgr%5E&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fpublish.twitter.com%2F%3Fquery%3Dhttps3A2F2Ftwitter.com2Fskhtoralez2Fstatus2F1278736864904650754widget%3DTweet




Ոմանք մեղադրել են ՀՀ իշխանություններին՝ տեղի ունեցածը համարելով հակառուսական դրսևորման արտահայտում:




https://www.facebook.com/andran1k.official/posts/2721274821437192





https://www.facebook.com/arman.abovyan.104/posts/291769488860934





https://www.facebook.com/gagik.hambaryan.71/posts/681671432677872





https://www.facebook.com/mikael.melkumyan.77/posts/598463294400610





https://www.facebook.com/UrikhanyanTigran/photos/a.726870630730540/3056450587772521/?type=3





https://www.facebook.com/davit.khosrovyan/posts/3257013191022293





https://www.facebook.com/armen.ashotyan/posts/10222167769441345





https://www.facebook.com/hrant.khalatyan.3/posts/2667844029988639




Հավելենք, որ տեսանյությում համակողմանիորեն ներկայացվում իշխանության, հանրաքվեին կողմ և դեմ արտահայտվող քաղաքացիների տեսակետները:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/socialnet/xosel-er-navalnin</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8526</guid>

            <pubDate>Sun, 01 Mar 2020 07:58:24 +0000</pubDate>

            <title>Իրանից Հայաստան վերադարձած քաղաքացու մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել</title>

            <description><![CDATA[<p>Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ քաղաքացու հետ շփում ունեցածները՝ ընդհանուր մոտ 30 հոգի, այդ թվում՝ տաքսու վարորդը, նույնպես կմեկուսացվեն: Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին նվիրված երթը չի կայանա: Նախարար Արսեն Թորոսյանը մամուլի ասուլիս է անցկացնում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/87819981_2758466830897195_7105381564204187648_n.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Իրանից Հայաստան վերադարձած քաղաքացու մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ պացիենտը ՀՀ քաղաքացի է, 29 տարեկան: Նա կնոջ հետ օդանավով Թեհրանից փետրվարի 28-ին է ժամանել Երևան: Նախարար Արսեն Թորոսյանն այդ կապակցությամբ մամուլի ասուլիս է հրավիրել:




https://www.facebook.com/armgovernment/videos/271981517117488/




Վարչապետի խոսքով՝ պացիենտի հետ ռիսկային շփում ունեցած մարդիկ նույնպես կմեկուսացվեն, այդ թվում և՝ գրանցումն իրականացնող սահմանապահ ծառայության աշխատակիցը, քաղաքացուն տուն տեղափոխած տաքսու վարորդը:




https://www.facebook.com/nikol.pashinyan/posts/2569498986703814




Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ վարակված քաղաքացու կնոջ մոտ թեստը բացասական արդյունք է ցույց տվել, այսինքն՝ կորոնավիրուս չի հայտնաբերվել:




https://www.facebook.com/nikol.pashinyan/posts/2569540470032999




Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածության դեպքի գրանցման հետ կապված՝ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությունը որոշում է ընդունել չեղարկել Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին նվիրված երթը:




https://www.facebook.com/papikyan.suren/posts/1226579607550905




UPD. Թեև նախարար Արսեն Թորոսյանն իր մամուլի ասուլիսում նշել է, որ կորոնավիրուսի հետ կապված կարանտինի անհրաժեշտություն չկա, այնուամենայնիվ արդեն 32 հոգի Հայաստանում կարանտինի ներքո են:



Կարանտինի մեթոդը, ընդ որում, կիրառվում է ամբողջ աշխարհում: Օգտատերերը քննադատում են Առողջապահության նախարարին՝ Իրանից ժամանած քաղաքացիներին նույնիսկ այդ պահին նրանց մոտ կորոնավիրուս չհայտնաբերելու դեպքում, հաշվի առնելով ինկուբացիոն տևական շրջանը, կարանտինի ներքո չպահելու և նույնիսկ «ծանոթի մեքենայով տուն ճանապարհելու» համար:



Ասուլիսի ժամանակ լրագրողի հարցին ի պատասխան, սակայն, նախարարը պնդել է, որ այդ սկզբունքով առաջնորդվելու դեպքում կարիք կլինի բոլոր ուղևորներին մեկուսացնելու, ինչը հնարավոր չէ, և դրա անհրաժեշտությունն էլ չկա:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/koronavirus-haytnabervel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=5785</guid>

            <pubDate>Mon, 25 Nov 2019 20:06:33 +0000</pubDate>

            <title>Նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանին 48 ժամ են տվել</title>

            <description><![CDATA[<p>Կոստանյանն այս անգամ հայտնել է, որ Երևան կարող է գալ միայն դեկտեմբերի վերջին: Սեպտեմբերի 26-ին նա խոստացել էր 15-20 օրից ներկայանալ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/11/kostanyan2.thumb_-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանին 48 ժամ են տվել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ, Ազգային ժողովի ՀՀԿ խմբակցության նախկին պատգամավոր Գևորգ Կոստանյանը Մարտի 1-ի գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Նրան առաջարկվել է 48 ժամվա ընթացքում ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմին՝ մեղադրանք առաջադրելու համար:



Մարտի 1-ի փաստական հանգամանքները կեղծելու մեջ մեղադրվող նախկին գլխավոր դատախազը հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ Հայաստան կարող է գալ դեկտեմբերի վերջին: Նրա խոսքով՝ անհասկանալի է քննչական մարմնի շտապողականությունը: Մինչդեռ սեպտեմբերի 26-ին նա ասել էր, որ 15-ից 20 օրվա ընթացքում կվերադառնա:




https://youtu.be/78mG22nvUhg
Հեռախոսազրույց Գևորգ Կոստանյանի հետ / ©Ազատություն



Ըստ մեղադրանքի` 2008-ին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում Հայաստանի կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ Գևորգ Կոստանյանը և նախագահի օգնական, իսկ 2008 թվականի հուլիսի 2-ից՝ ոստիկանության պետի տեղակալ Գևորգ Մհերյանը չարաշահել են իրենց պաշտոնեական լիազորությունները: Նրանք նպատակ են ունեցել թաքցնել նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ սահմանադրական կարգի տապալման գործիքներն ու միջոցները և հանցագործության հետքերը:




https://www.facebook.com/armen.vardanyan.7/posts/2553273984789145




Ըստ ՀՔԾ-ի՝ նշված անձինք թաքցրել են զինված ուժերի ծառայողների կողմից հրազենի ապօրինի գործադրման իրական հանգամանքները և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում ու միջազգային այլ կառույցներում տեղի ունեցածը ներկայացրել են որպես իրավաչափ գործողություններ։ Միաժամանակ, նրանք Հայաստանի ոստիկանությանը հրահանգել են կեղծել մարտի 1-ին վերաբերող փաստաթղթերը՝ հստակ ցուցումներ տալով այդ կապակցությամբ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/kostanyanin-48jam-en-tvel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=3576</guid>

            <pubDate>Tue, 17 Sep 2019 09:53:59 +0000</pubDate>

            <title>Քոչարյանը կմնա կալանքի տակ. (upd.)</title>

            <description><![CDATA[<p>Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը մերժեց Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների միջնորդությունը: Քաղաքացիները տոնում են հաղթանակը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/09/Sequence-01.00_29_16_05.Still005-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քոչարյանը կմնա կալանքի տակ. (upd.)]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը մերժել է Մարտի 1-ի գործով անցնող, 2008թ. սահմանադրական կարգի տապալման, ինչպես նաև առանձնապես խոշոր չափի՝ 3 միլիոն դոլար կաշառք ստանալու մեջ մեղադրվող Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների միջնորդությունը՝ Սահմանադրական դատարանի կողմից ներկայացված եզրակացության հիման վրա նախկին նախագահին ազատ արձակելու միջնորդությունը:




https://youtu.be/BYNYcqhe4Oo
Դատավորն ընթերցում է որոշումը / ©Noyan Tapan LIVE



Դատավոր Աննա Դանիբեկյանը քիչ առաջ հրապարակել է որոշման ներածական և եզրափակիչ մասերը:




https://www.facebook.com/100032916811089/videos/154099505697276/




Հիշեցնենք՝ Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանում (Շենգավիթ) սեպտեմբերի 12-ին էր քննվել Քոչարյանի պաշտպանների միջնորդությունը, որտեղ ներկա էին նաև Սեյրան Օհանյանը, Յուրի Խաչատուրովը, Արմեն Գևորգյանը:



UPD. Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանն այսօր Քոչարյանին կալանքի տակ պահելու որոշման հարապակումից հետո շարունակել է գործի քննությունը: Այնուհետև դատարանը հեռացել է խորհրդակցական սենյակ: Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 17:00-ին, հրապարակվելու է նախկին նախագահի պաշտպանների միջնորդության վերաբերյալ դատական որոշումը: Պաշտպաններն այս անգամ դիմել են գրավի դիմաց ազատ արձակելու միջնորդությամբ՝ գրավի չափ չնշելով, այլ թողնելով դատարանի հայեցողությանը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/qocharyany-kmna-kalanqi-tak</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=3522</guid>

            <pubDate>Thu, 12 Sep 2019 16:33:41 +0000</pubDate>

            <title>Քոչարյանի վերաբերյալ որոշումը կհրապարակվի սեպտեմբերի 17-ին</title>

            <description><![CDATA[<p>Այսօր կայացավ Սահմանադրական կարգի տապալման մեջ մեղադրվող Ռոբերտ Քոչարյանի և 3 բարձրաստիճան պաշտոնյաների գործով դատական նիստը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/09/Sequence-01.00_29_16_05.Still005-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Քոչարյանի վերաբերյալ որոշումը կհրապարակվի սեպտեմբերի 17-ին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Այսօր Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանում (Շենգավիթի) կայացավ Սահմանադրական կարգի տապալման մեջ մեղադրվող, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի և նարձրաստիճան մյուս պաշտոնյաների գործով դատական նիստ: Դատավոր Աննա Դանիբեկյանին ինքնաբացարկի միջնորդություն կողմերը չեն ներկայացրել: 



Սահմանադրական դատարանի կողմից հրապարակված եզրակացությունից հետո սա առաջին նիստն էր, որտեղ քննվում էր նաև Քոչարյանի պաշտպանների միջնորդությունը՝ երկրորդ նախագահի ազատ արձակման պահանջով:  Նիստին մասնակցում էին նաև Սեյրան Օհանյանը, Արմեն Գևորգյանը, մարտի 1-ի իրադարձությունների հետևանքով զոհվածների իրավահաջորդները:



Մարտի 1-ի գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Քոչարյանի՝ կալանքից ազատելու միջնորդության վերաբերյալ դատարանը որոշում այսօր չի հրապարակել: Դատավոր Աննա Դանիբեկյանը նիստը փակված է հայտարարել՝ հաջորդը նշանակելով սեպտեմբերի 17-ին, ժամը 13:00-ին:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/qocharyani-veraberyal-voroshumy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=3479</guid>

            <pubDate>Wed, 11 Sep 2019 12:05:12 +0000</pubDate>

            <title>Միխայել Շումախերը գիտակցության է եկել</title>

            <description><![CDATA[<p>«Ֆորմուլա 1»-ի չեմպիոնը 2013 թվականից գտնվում էր կոմայի մեջ: Փարիզի հիվանդանոցում Շումախերի սրտի հյուսվածքներում ցողունային բջիջներ են տեղադրել:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/09/Shumaher_2012.jpeg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Միխայել Շումախերը գիտակցության է եկել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Փարիզի հիվանդանոցի Սրտաբանական բաժանմունքի աշխատակիցները հաղորդել են, որ «Ֆորմուլա 1»-ի յոթնակի չեմպիոն Միխայել Շումախերը գիտակցության է եկել:



Սեպտեմբերի 9-ին ֆրանսիական մամուլը հաղորդել էր, որ Շումախերը տեղափոխվել է Փարիզի հիվանդանոցներից մեկի Սրտաբանական բաժանմունք: Նշվել էր, որ տեղափոխման ժամանակ մարզիկի դեմքն ու մարմինը փակ են եղել: Բժիշկների խոսքով՝ գերմանացի մարզիկին սպասվում է սրտի ծանր վիրահատություն. նրա սրտի հյուսվածքներում տեղադրվելու են ցողունային բջիջներ: Հաղորդվում էր, որ գործընթացը ղեկավարելու է սրտավիրաբույժ պրոֆեսոր Ֆիլիպ Մենաշեն:



 Շումախերը դեռևս 2013թ. Ալպերում դահուկավազքի ժամանակ ստացած գանգուղեղային ցնցումից հետո շարունակում է վերականգնումը: Վնասվածքի հետևանքով մարզիկն ընկել էր կոմայի մեջ՝ այդ վիճակում մնալով արդեն 6 տարի:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/shumakhery-gitakcutyan-e-ekel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=2555</guid>

            <pubDate>Wed, 07 Aug 2019 13:20:29 +0000</pubDate>

            <title>Ո՞վ է կրակել ցուցարարների վրա. BBC-ի հետազոտությունը</title>

            <description><![CDATA[<p>BBC-ն 2008թ. մարտի 1-ի վերաբերյալ հոդված է հրապարակել. Shesht.am-ն իր ընթերցողների համար թարգմանել է հոդվածը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/08/cimg1161.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ո՞վ է կրակել ցուցարարների վրա. BBC-ի հետազոտությունը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
BBC-ի ռուսական ծառայությունը բացառիկ հնարավորությամբ ձեռք է բերել Հայաստանի արդի պատմության ողբերգական իրադարձություններից մեկի՝ 2008թ. մարտի 1-ին Երեւանում բողոքի ցույցերի ժամանակ սպանված 10 անձանց մահվան հետաքննության վերաբերյալ փաստաթղթերը։



Հետաքննության համաձայն՝ ցուցարարների վրա իրականացված հրաձգությունը ղեկավարել է գեներալ-մայոր Սամվել Կարապետյանը (Օգանովսկին):  



Բացի այդ, BBC-ի կողմից ձեռք բերված հետաքննչական փաստաթղթերում խոսվում է նախկին երկու նախագահների եւ երկու ազդեցիկ գործարար-պատգամավորների մասին:



2008թ. փետրվար-մարտ ամիսների ողբերգական դեպքերի նոր հետաքննությունն այսօր հիմնականում առընչվում է նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ իրականացվող գործընթացին։



Հետաքննությունը հսկայական քաղաքական նշանակություն ունի եւ կարող է էականորեն փոխել Հայաստանում քաղաքական ուժերի դասավորվածությունը։



Զոհերի հարազատները սպասում են հետաքննության արդյունքներին , սակայն գործն անվանում են նաեւ ընտրովի արդարադատության օրինակ։



Հետաքննության նյութերից տեղեկանում ենք, որ քննիչների կարծիքով՝



Ցուցարարների վրա կրակել են ղարաբաղյան ուժայինները՝ գեներալ Կարապետյանի հրամանատարությամբ (վկայի կարգավիճակ ունի գործում)Կարապետյանի ջոկատը տեղակայված է եղել նախագահի նստավայրի նկուղում։Ջոկատին այցելել են եւ Քոչարյանը, եւ Սարգսյանը։



Հետաքննիչները ստուգում են նաեւ ազդեցիկ գործարարներ Գագիկ Ծառուկյանի եւ Սամվել Ալեքսանյանի մասնակցությունն այս գործին, ովքեր կարող են ֆինանսավորած լինել ցույցերի ցրման օրերին ղարաբաղյան ուժերի պահման ծախսերը։



Հայաստանի եւ Ղարաբաղի աղբյուրները BBC-ին հաստատել են հարցաքննության նյութերի վերաբերյալ պնդումները, սակայն մեզ չի հաջողվել ձեռք բերել բոլոր սպանվածների մահվան հանգամանքների վերաբերյալ անկախ տեղեկություններ: 



Գեներալ-մայոր Կարապետյանը ծառայել է չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Պաշտպանության բանակում: Սերժ Սարգսյանի կառավարման երկու ժամանակահատվածներում սպանությունների մեղավորները չեն հայտնաբերվել:



2008թ. նոր հետաքննությունը բացվել է Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարությամբ, ով բողոքի նոր ալիքի շնորհիվ եկել է իշխանության: Գործի վերաբացումը էնտուզիազմով է ընդունվել հայ հասարակության կողմից, ում համար 10 հոգու չպատժված սպանությունը ծանր հարված էր:



Սակայն հետաքննության գաղտնիությունը և նոր իշխանությունների էմոցիոնալ հայտարարությունները գործի քաղաքական նշանակությանն ու դատական համակարգի նկատմամբ ճնշումներին առընչվող հարցեր են առաջացրել: Դրան է նպաստել այն հանգամանքը, որ ներկայիս վարչապետ Փաշինյանն է 2008թ. կազմակերպել ցույցերը և աշխատել է նախագահի պարտված թեկնածուի շտաբում, այնուհետև մեղադրվել էր այդ օրերի դեպքերի համար:



Հայաստանի Հատուկ քննչական ծառայությունը, որը վարում է նոր քննությունը, ենթարկվում է վարչապետին: ՀՔԾ-ն հրաժարվել է մեկնաբանությունից:



Կարապետյանը BBC-ի հետ չի ցանկացել քննարկել իր հասցեին ուղղված մեղադրանքները: Գործարարներ Ծառուկյանը և Ալեքսանյանը հերքել են իրենց մասնակցությունը 2008թ. իրադարձություններին:Քոչարյանի փաստաբանը չի կարողացել օպերատիվ մեկնաբանություններ ներկայացնել, իսկ Սարգսյանը հրաժարվել է մեկնաբանությունից:



Ո՞վ է հրամայել կրակել



Հարցաքննությունների ընթացքում քննիչները հաստատել են, որ գեներալ-մայոր Սամվել Կարապետյանը (Օգանովսկի) ղեկավարել ցուցարարների վրա արձակված հրաձգությունը:



Մարտի 1-ի գիշերն այրված մեքենա / ©MAX SIVASLIAN/AFP/GETTY IMAGES



2008թ. Կարապետյանը ղեկավարել է Երևան տեղափոխված ղարաբաղյան ստորաբաժանումները: Այս փաստը նա հաստատել է 2018թ. օգոստոսի 15-ի հարցաքննության ժամանակ, ուր հրավիրվել էր որպես վկա:



Հարցաքննությունը տևել է 4 ժամ, BBC-ն ունի դրա կրկնօրինակը: Հարցաքննության պահին Կարապետյանը զբաղեցրել է ԼՂՀ ՊՆ տեղակալի պաշտոնը, իսկ 2019թ. ապրիլին հրաժարական է տվել: Դրանից հետո ՀՔԾ-ի և գեներալի տարբերակներն իրար չեն համապատասխանում:



Հետաքննության տվյալներով՝ Կարապետյանն իր ենթականերից 20 հոգանոց խումբ է կազմել և տեղակայել Բաղրամյան պողոտայում՝ նախագահի նստավայրի նկուղում:



Կարապետյանի հարցաքննությամբ հաստատվել է, որ այնտեղ խմբի անդամներին մի քանի անգամ այցելել են Ռոբերտ Քոչարյանը և վարչապետ, ընտրված նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Խմբի բոլոր անդամները պատրաստականություն են հայտնել հրամանի պարագայում կրակել ժողովրդի վրա, և համաձայն հետաքննության՝ հենց այս խումբն է կրակել մարտի 1-ին:



Հարցաքննության ժամանակ Կարապետյանը հերքել է բոլոր մեղադրանքները և հայտարարել, որ ժողովրդի վրա կրակելու հրաման ոչ ոք չի տվել: Գեներալը հարցերին պատասխանել է շատ կարճ՝ հիմնականում մեկ բառով: Կարապետյանին վերագրվող համապատասխան մեղադրանքները ներկայացվել են նաև այլ վկաների հարցաքննությունների ժամանակ: Նրանք չեն կարողացել հերքել կամ հաստատել տեղեկությունը մարտի 1-ին Կարապետյանի մասնակցության վերաբերյալ:



BBC-ի հարցմանն ի պատասխան՝ Կարապետյանը էլեկտրոնային նամակ է գրել՝ նշելով, որ համապատասխան կառույցներին արդեն բացատրություն տվել է: Գեներալի խոսքով՝ այդ հարցերին վերադառնալու անհրաժեշտություն չկա:



Գեներալ-մայոր Սամվել Կարապետյան (Օգանովսկի) / ©armlur.am



ՀՔԾ-ում չեն մեկնաբանել BBC-ի ստացած փաստաթղթերը՝ մերժումը բացատրելով «նախնական հետաքննության հետաքրքրությամբ»: Ծառայությունը երկու անգամ հարցաքննել է Սերժ Սարգսյանին, ս.թ. փետրվարի 1-ին և 6-ին: Երկու անգամն էլ վկայի կարգավիճակով: Նախկին նախագահ Քոչարյանը ՀՔԾ-ում հարցաքննությունից հետո՝ 2018թ. հուլիսին ձերբակալվել է:



Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանի տեղակալ Արմեն Աշոտյանը էլեկտրոնային նամակով տեղեկացրել է, որ ՀՀ երրորդ նախագահն այս փուլում մամուլի հետ շփվելու ցանկություն չունի: Քոչարյանի փաստաբան Արամ Օրբելյանը չի կարողացել օպերատիվ մեկնաբանություն ներկայացնել, սակայն իր Telegram էջում հաստատել է, որ Քոչարյանի գործում ղարաբաղյան ջոկատի վերաբերյալ տեղեկություն չկա:



Վճարել են օլիգարխները



Գործարարներ Գագիկ Ծառուկյանը և Սամվել Ալեքսանյանը Հայաստանի տնտեսության կարևոր դերակատարներ են, նրանց ձեռնարկությունները աշխատանքով են ապահովում հազարավոր քաղաքացիների: Տեղական լրատվամիջոցները նրանց օլիգարխներ են անվանում՝ պայմանավորված նրանց պատգամավորական կարգավիճակով և նախկին նախագահների աշխատակազմերի հետ ունեցած կապերով:



Ծառուկյանի ունեցվածքը կազմում է 222 մլն դոլար, իսկ Ալեքսանյանինը՝ 8 մլն դոլար՝ համաձայն նրանց կողմից 2018թ. ներկայացված հայտարարագրերի: Դրանցում ներկայացված են եղել միայն դրամական միջոցները և փոխառությունները, մինչդեռ անշարժ գույքը, մեքենաները և թանկարժեք զարդերն ու պարագաները նշված չեն եղել:



Հետաքննչական գործողությունների ընթացքում ՀՔԾ աշխատակիցները պարզել են, որ Ծառուկյանը և Ալեքսանյանը փոխհատուցել են 2008թ. փետրվար-մարտ ամիսներին Երևանում տեղակայված ղարաբաղյան խմբավորման ծախսերը:



Քննիչը հաստատել է, որ Ծառուկյանի ներկայացուցիչը այցելել է նախագահական նստավայրի նկուղում տեղակայված, Կարապետյանի ենթակայության տակ գործող խմբի անդամներին և նրանց գումար բաժանել: Երկու գործարարներն էլ հերքել են այս տեղեկությունը՝ BBC-ի հարցմանն ի պատասխան:



Ազգային ժողովի պատգամավոր, Ծառուկյանի պաշտոնական ներկայացուցիչ Իվետա Տոնոյանն իր էլեկտրոնային հաղորդագրությունում նշել է, որ Ծառուկյանն իր հրապարակային ելույթներում բազմիցս է հայտարարել, որ մարտի 1-ի դեպքերի հետ ոչ մի կապ չունի:



Ալեքսանյանը հեռախոսազրույցի ժամանակ հերքել է մարտի 1-ի դեպքերին իր մասնակցությունը՝ նշելով, որ ոչ մի այդպիսի բան չի եղել, ինքը ոչ ոքի պարենամթերքով չի ապահովել:



«Բոլոր մարդասպանները նստելու են»



2008թ. մարտի իրադարձությունները հետխորհրդային Հայաստանի պատմության ամենաողբերգական դեպքերից են: Այն ժամանակ Երևանի կենտրոնում ցուցարարները պահանջում էին բողոքարկել նախագահական ընտրությունների արդյունքները, որոնք, իրենց կարծիքով, նախագահ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի կողմից կեղծվել են:



ԵԱՀԿ պաշտոնական զեկույցի համաձայն՝ 2008թ. ընտրությունները ընտրատեղամասերի 16%-ում անցել են «վատ» և «շատ վատ»: Դիտորդներն արձանագրել են ձայների հաշվարկի ժամանակ իրականացվող կեղծումների փորձերը:



Մարտի 1-ի առավոտյան ոստիկանությունը Ազատության հրապարակում տեղակայված ընդդիմության վրանային ճամբարը ցրել է, իսկ նույն օրը երեկոյան քաղաքի փողոցներում բախումներ են տեղի ունեցել, որոնց հետևանքով զոհվել է 2 ոստիկան և 8 քաղաքացիական անձ: Այն ժամանակվա Մարդու իրավունքների պաշտպան Արմեն Հարությունյանը հայտարարել է, որ մարտի 1-ից հետո անհանդուրժողականությունը վերաճել է փոխադարձ ատելության:



Կովկասի երևանյան ինստիտուտի գիտաշխատող, քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը BBC-ին պատմել է, որ մարտի 1-ի վերաբերյալ հայ հասարակությունում ձևավորվել է կարծիքների իրար հակասող խումբ: Մեծ մասն այն դիտարկում է որպես խաղաղ ցուցարարների արյունալի ցրում, որի մեղավորը Քոչարյանն է:



Քաղաքագետի կարծիքով՝ կա նաև տեսակետ, որ Նիկոլ Փաշինյանի և Տեր-Պետրոսայնի գործողությունների հետևանքով բողոքի ցույցերը ծայրահեղացվել են` վերածվելով արյունալի բախումների:



2008թ. Փաշինյանը փողոցային բողոքի կազմակերպիչն է եղել, ինչի համար շուրջ 1 ու կես տարի անցկացրել է բանտում: Նա, իշխանության գալով 2018թ. բողոքի նոր ալիքի շնորհիվ, մարտի 1-ի գործի վերաբացման հրահանգ է տվել: Այժմ, արդեն որպես կառավարության ղեկավար, նա խոստացել է զոհվածների ընտանիքների համար հասնել արդարության և հայտարարել է ամբիոնից, որ «բոլոր մարդասպանները նստելու են»:



Միքայելյանի կարծիքով` իրադարձությունների նոր պաշտոնական հաստատումը Փաշինյանի համար «անձնական հարց է», ինչպես նաև քաղաքական պատմության դաս, ինչի անմիջական մասնակիցն էլ ինքն է եղել:



ՀՔԾ-ն վերջին մեկ տարում մեղադրանք է առաջադրել նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին, նրա օգնականին, Պաշտպանության երկու նախկին նախարարներին և Գլխավոր շտաբի նախկին պետին: Նրանք կասկածվում են Սահմանադրական կարգի բռնի տապալման մեջ: Հետաքննության համաձայն՝ այդպիսի նշանակություն է ունեցել արտակարգ իրավիճակի հայտարարման մասին գաղտնի հրամանը և 2008թ. բանակի կիրառումը ցույցերը ցրելու համար:



«Ես հավատում եմ այս իշխանություններին»



BBC-ին տված հարցազրույցում Կարնեգի հիմնադրամի ավագ աշխատակից Փոլ Ստրոնսկին հայտարարել է, որ մարտի 1-ի հետաքննությունը շատ առումներով ընտրովի արդարադատություն է թվում՝ նշելով, որ հարցեր ունի այս գործի հետ կապված, քանի որ այն լիարժեքորեն թափանցիկ չէ:



Փորձագետի կարծիքով՝ Հայաստանը կարող է կրկնել Վրաստանի սխալները. վարդերի հեղափոխությունից 16 տարի անց ժողովրդավարական զարգացումը կանգ է առել, իսկ քաղաքական պայքարն ընթանում  միայն առանձին քաղաքական գործիչների միջև: Ստրոնսկին ավելացրել է, որ, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Փաշինյանն ուսումնասիրվող դեպքերի մասնակից է եղել, պետք է ցանկացած դրվագ պետք է հնարավորինս բաց ու թափանցիկ լինի:



Սակայն մարտի 1-ի զոհերի բարեկամներից շատերի մոտ արդարության հույս է նշմարվել: Մարիամ Հովհաննիսյանը կարծում է, որ նոր իշխանությունները մեկ տարվա ընթացքում արդեն ավելին են արել, քան նախորդ 10 տարիների ընթացքում:



Նրա եղբայր Զաքար Հովհաննիսյանն այդ իրադարձությունների վերջին զոհն է եղել՝ սպանվել է 2008թ. մարտի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Երևանի կենտրոնում՝ Մաշտոցի պողոտայի վրա:



Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո Զաքարի սպանության գործը վերաբացվել է: Առաջին ձերբակալությունը տեղի է ունեցել 2019թ., երբ ՀՔԾ-ն Հովհաննիսյանի սպանության համար մեղադրանք առաջադրեց ոստիկանության զորքերի հրամանատարի նախկին տեղակալ Գեղամ Պետրոսյանին: Զաքար Հովհաննիսյանի քույրը նշել է, որ հավատում է այս իշխանություններին և վստահ է, որ եղբոր սպանությունը կբացահայտվի:



Ի՞նչ ընթացք են ունեցել դեպքերը 2008թ. փետրվար-մարտ ամիսներին



Փետրվարի 19 - Նախագահական ընտրություններ Հայաստանում:



Փետրվարի 20 - Նախագահի թեկնածու Սերժ Սարգսյանը հաղթել է ընտրությունների առաջին փուլում՝ հավաքելով 52,8% ձայն, իսկ ընդդիմության առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը՝ 21,5%: Երկու թեկնածուներն էլ իրենց հաղթող են հռչակել:



Փետրվարի 21 - Ձայների հաշվարկի լուրջ խախտումներ են բացահայտվել մի շարք տեղամասերում: Այդ օրը Տեր-Պետրոսյանը հանրահավաքի ժամանակ հայտարարել է, որ ստացել է Պաշտպանության երկու փոխնախարարների աջակցությունը, և բանակի չի միջամտի քաղաքական դիմակայությանը: 



Փետրվարի 24 - ԿԸՀ-ն հրապարակել է ձայների վերջնահաշվարկի արդյունքները. Սարգսյանն առաջին փուլով հաղթել է՝ հավաքելով ավելի քան 52%:



Փետրվարի 25-29 - Ընդդիմությունն ամենօրյա զանգվածային հանրահավաքներ է իրականացնում Երևանում: Քաղաքացիական հագուստով սադրիչները ցուցարարներին դրդում են բռնության:



Մարտի 1 - Ընդդիմության վրանային ճամբարի նկատմամբ ոստիկանությունը բռնի ուժ է գործադրում: Տեր-Պետրոսյանը հարկադրաբար ուղարկվում է տուն: Երևանի կենտրոնում ոստիկանության և ցուցարարների միջև բախումների ժամանակ զոհվում է 10 մարդ: Երկրում հայտարարվում է արտակարգ դրություն, որն արգելում է հանրահավաքները և սահմանափակում խոսքի ազատությունը:



Մարտի 2 - Քաղաքի փողոցներում զինվորականներ են, Տեր-Պետրոսյանը ցուցարարներին կոչ է անում հեռանալ տները: Արգելափակվում են ընդդիմադիր և անկախ լրատվամիջոցների կայքերը:



Ապրիլի 9 - Սերժ Սարգսյանի երդման արարողությունը տեղի է ունենում մարտի 1-ի ողբերգությունից 40 օր անց:



Լեռնային Ղարաբաղը և Հայաստանը



Չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որտեղից, համաձայն հետաքննության, բերվել են զինված ջոկատները, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տարածքային վեճի առարկա է: Բաքուն այն համարում է հայերի կողմից օկուպացված, իսկ Երևանը, թեկուզև փորմալ առումով չի ճանաչում ԼՂՀ անկախությունը, նրա հետ սերտ դաշինքի մեջ է:



ԼՂՀ և Հայաստանի Զինված ուժերը համատեղ են գործում, Հայաստանի ժամկետային զորակոչվածերի մի մասը ծառայություն է անցնում Ղարաբաղում: Հայաստանի 4 նախագահներից երկուսը ղարաբաղցի են: ԼՂՀ բնակչությունն ունի ՀՀ անձնագրեր, սակայն հայկական ընտրություններին չի մասնակցում:



Ի՞նչ են ասում փորձագետները



Փորձագետների կարծիքով՝ Փաշինյանի հարաբերությունները Ղարաբաղի ռազմաքաղաքական էլիտայի հետ կարգավորված չեն: Կովկասի ինստիտուտից Միքայելյանը նշել է, որ այդ հարաբերությունների վրա այլ երևույթներից բացի ազդել է նաև մարտի 1-ի շուրջ հետաքննությունը:



Քաղաքագետը պատմել է, որ Ղարաբաղի ղեկավարությունը դատարանում պաշտպանել է Քոչարյանի ազատ արձակման պահանջը, ինչից հետո Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունն ու նրանց կողմնակիցները հանդես են եկել կոշտ հայտարարություններով:



Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի հայկական հետազոտությունների ինստիտուտի աշխատակից Էմիլ Սանամյանը կարծում է, որ ԼՂՀ իշխանությունները Հայաստանի նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի քաղաքական թիմի մասն են, և չի երևում, թե ԼՂՀ-ում Սարգսյանի թիմը կհեռանա առանց պայքարի:



Կարնեգի հիմնադրամից Ստրոնսկին հայտարարել է, որ Փաշինյանը վայելում է հայ հասարակության լիակատար աջակցությունը, ինչը չի կարելի ասել ռազմական ղեկավարության մասին: Իշխանության գալով՝ Փաշինյանը նշանակել է ոստիկանության և հատուկ ծառայությունների նոր ղեկավարների, սակայն բանակի վերնախավը փոխելը դժվար է՝ հաշվի առնելով, որ Հայաստանը պատերազմի մեջ է դեռ: Փաշինյանի թիմում չկան ռազմական լուրջ հմտություններ և ազգային անվտանգության ոլորտում փորձ ունեցող մարդիկ:



Իշխող խմբակցության պատգամավոր Անուշ Բեղլոյանի համոզմամբ՝ Հայաստանի և Ղարաբաղի իշխանությունների միջև կոնֆլիկտը ենթադրյալ է, այդ թեման շահարկում են Հայաստանի խեղաթյուրված մեդիադաշտի և սոցցանցերի ֆեյքերը: 
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/research/marti1in-ov-e-krakel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>