<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1020/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Mon, 05 Oct 2026 05:18:36 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14941</guid>

            <pubDate>Fri, 18 Sep 2020 11:33:14 +0000</pubDate>

            <title>Հոգեբանները պարզել են, թե ում է մարդն իրեն երջանիկ զգում. ընտանիքի՞, թե՞ ընկերների</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամերիկացի հոգեբանները գնահատել են մարդկանց երջանկության մակարդակն այն պարագայում, երբ ժամանակ են անցկացնում մտերիմների կամ զուգընկերների ու երեխաների հետ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/pinter-scaled.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հոգեբանները պարզել են, թե ում է մարդն իրեն երջանիկ զգում. ընտանիքի՞, թե՞ ընկերների]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ավելի վաղ արված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մոտ հարաբերությունների առկայությունը մարդու հիմնարար պահանջմունքներից է և կապված է բարեկեցության ներքին զգացման հետ: Հնարավոր է՝ այդ պատճառով են շատերը կարծում, թե ընտանիքի հետ ժամանակ անցկացնելն իրենց երջանիկ կդարձնի: Մասնագետները, ԱՄՆ-ի Սուրբ Մարիի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Նաթան Հադսոնի ղեկավարությամբ, ցույց են տվել, որ դա այդպես չէ:



Հետազոտությանը մասնակցել է ավելի քան 400 մարդ, որոնց խնդրել են հիշել իրենց զգացողություններն ընտանիքի և ընկերների հետ շփման ժամանակ: Նրանք նաև պետք է պատմեին՝ ինչով են զբաղվել այդ ժամանակ՝ գնահատելով այդ փորձը զգայական տարբեր սանդակներով (0-ից մինչև 6):



Արդյունքում հետազոտողները կարողացել են որոշել մասնակիցների երջանկության սուբյեկտիվ մակարդակն այն պարագայում, երբ նրանք շփվել են ընկերների կամ զուգընկերների ու երեխաների հետ: Այն առավել բարձր է գնահատվել ընկերների հետ շփման ժամանակամիջոցի համար:



Սակայն Հադսոնն ու նրա գործընկերները չեն շտապում միանշանակ եզրակացություններ կատարել և նշում են, որ այդպիսի արդյունքները կարող են կապված լինել նրա հետ, որ մտերիմների շրջապատում, սովորաբար, մարդիկ ազատ ժամանակ են անցկացնում, հանգստանում են, իսկ հարազատների պարագայում հիմնականում զբաղվում են կենցաղային տհաճ աշխատանքով:



Այսպես, համաձայն նույն հետազոտության՝ ընկերների հետ անցկացված ժամանակի 65%-ը կապված է շփման հետ, իսկ զուգընկերների ու երեխաների հետ շփումները 28%-ից ցածր են: Մասնակիցները, սովորաբար, դրական են արձագանքել ընտանիքի հետ շփմանն այն պարագայում, երբ խոսքը կենցաղային պարտականությունների մասին չէ:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/yntaniqy-te-ynkernery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12040</guid>

            <pubDate>Tue, 09 Jun 2020 18:27:23 +0000</pubDate>

            <title>Ինչպիսի՞ն կլինի աշխարհը համավարակից հետո. Տարբեր ոլորտների 4 մասնագետների կարծիքը</title>

            <description><![CDATA[<p>Տնտեսագետը, բիզնես-փորձագետը, հոգեբանը և բժիշկը կանխատեսում են, թե ինչ է մեզ սպասվում ապագայում՝ գործարար միջավայրում, աշխատանքում, տանը, ընտանիքում, առօրյայում և ընդհանրապես:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/ec.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչպիսի՞ն կլինի աշխարհը համավարակից հետո. Տարբեր ոլորտների 4 մասնագետների կարծիքը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Տիրող իրավիճակը լի է տագնապներով, հույսերով ու վախերով: Շատերս ակնկալում ենք, որ առաջիկայում հնարավոր կլինի սովորականի նման դուրս գալ տանից, սրճարաններում հանդիպել ընկերների հետ, ճամփորդել: Անհանգստանում ենք մեր հարազատների անվտանգության, հետագա սպառնալիքների մասին: Ինչպիսի՞ն է լինելու մեր աշխատանքը, կպահպանվի՞ այն ընդհանրապես: Այս հարցերին անդրադարձել են տարբեր ոլորտների 4 մասնագետներ:



Յան Մարչինսկի. ֆինանսական փորձագետ, ներդրող



Մարչինսկիի խոսքով՝ համավարակից հետո տնտեսական խորագույն ճգնաժամ է սպասվում. ավելին, քան 2008-ի, 2014-ի, Երկրորդ աշխարհամարտից հետո ստեղծված ճգնաժամերն ու 1930-ականների Մեծ ճնշումները:



Փորձագետն ընդծել է, որ շատերն արդեն կորցրել են իրենց բիզնեսը, վարձու աշխատանքը, աշխատավարձը, իսկ 3-4 ամիս հետո այդպիսիք ավելի են շատանալու: Բացի այդ՝ տևական կարանտինից հետո կուտակած միջոցները կնվազեն: Մասնագետի խոսքով՝ կուտակած միջոցներ ընդհանրապես ունեցել է բնակչության 30%-ը, իսկ մյուս 70%-ի համար առավել դժվար է լինելու: Փոփոխություններ է կրելու պահանջարկը, ինչի հետևանքով ոչ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների ոլորտը մեծ կորուստներ է կրելու:



Յան Մարչինսկին նշել է, որ շուկայում այդպիսի փոփոխություններն արդեն ակնհայտ են. պահանջարկն աճել է հեռահաղորդակցության սարքավորումների, ալկոհոլի, մթերային և թվային ապրանքների ոլորտներում: Կտրուկ նվազել են զբոսաշրջային, հագուստի, գեղեցկության, հյուրանոցային, տրանսպորտային և այլ ոլորտների եկամուտները: Մասնագետի խոսքով` տուժում է հիմնականում փոքր ու միջին բիզնեսը:



Տնտեսագետը կանխատեսում է, որ կարանտինի լիարժեք չեղարկումից հետո աճելու են հիմնականում ներմուծվող ապրանքների գները: Դա իր հերթին հարվածելու է բնակչության միջին և ցածր եկամուտներ ունեցող խավերին՝ էլ ավելի նվազեցնելով ոչ առաջնային պահանջարկը:



Զարգանալու է ներքին զբոսաշրջությունը: Մասնագետը սա տնտեսության համար դրական է համարել, քանի որ գումարի մի մասը մնալու է երկրում և ուղղվելու է ենթակառուցվածքների հանգստի գոտիների զարգացմանը:



Մարչինսկիի խոսքով՝ համաշխարհային նախկին ցուցանիշները վերականգնվելու են 3-4 տարի հետո: Նա հնարավոր է համարել, որ որոշ երկրներում այդ գործընթացն ավելի դանդաղ ընթանա՝ տևելով ավելի երկար:



Տնտեսության զարգացման համար անհրաժեշտ է համարել նպաստավոր միջավայրի ստեղծումը, ներքին և արտաքին ներդրումները, սակայն տնտեսագետը դրանք համարել է ոչ էական՝ շեշտը դնելով մարդկային ռեսուրսի և սեփական որոշումների վրա: Անհրաժեշտ է լինելու, որ գործարար միջավայրն ամեն ինչ սկսի նորից՝ հաշվի առնելով նոր ժամանակները:



Տնտեսագետն ընդգծել է, որ աշխարհին սպասվում է թվայնացման դարաշրջան. հեռավար աշխատանք, առցանց խանութների ու առաքման ծաղկում, համացանցային ծանոթությունների ու բժշկության ծառայությունների աճ: Մեծանալու է հոգեբանների ու հոգեբույժների, հեռավար կրթական ծառայությունների պահանջարկը:



Մարչինսկին նշել է, որ առցանց տարբերակը բեռնաթափելու է գրասենյակները և, ըստ այդմ, անշարժ գույքի շուկան: Մարդիկ այլևս չեն մտածելու աշխատավայրի, մետրոյի մոտ տուն գնելու մասին, շատերը հեռավար աշխատանքի պարագայում քաղաքներից կհեռանան դեպի մարզեր:



Ալեքսանդր Շիկինով. վաճառքի տնօրեն



Ալեքսանդր Շիկինովի խոսքով՝ տիրող համավարակը նվազեցնելու է ընկերությունների ղեկավարների մոտ նախկինում առկա անհանգստությունը. կյանքը ցույց է տվել, որ մարդիկ տանից ավելի շատ ու ավելի լավ են աշխատում:



Վաճառքի հարցերով փորձառու մասնագետի համոզմամբ՝ նախկինում բազմաթիվ ղեկավարներ չէին հավատում, որ աշխատողները կարող են տան պայմաններում լավ աշխատել: Համավարակն ընտրության հնարավորությունից զրկեց նրանց, և պարզվեց, որ հեռավար աշխատանքը պակաս արդյունավետ չէ:



Միևնույն ժամանակ՝ կազմակերպություններն այդպիսով կարողանում են խնայել տարածքի պահպանման վրա՝ միջոցներն ուղղելով ավելի լավ մասնագետների վարձելուն, ովքեր նույնիսկ տարբեր քաղաքներում են բնակվում: Սա իր հերթին մրցակցություն է առաջացրել աշխատաշուկայում, քանի որ աշխարհագրությունն արդեն խոչընդոտ չէ:



Մասնագետի խոսքով, սակայն, ոչ բոլորն են ի վիճակի բարձր արդյունավետությամբ աշխատել հեռավար տարբերակով: Ոմանց համար սոցիումն է կարևոր. նրանք սիրում են շփվել գործընկերների հետ: Ուստի հնարավոր է՝ գրասենյակներն ամբողջությամբ չփակվեն, այլ փոխարինվեն միջին ինչ-որ տարբերակներով, օրինակ՝ աշխատանքային շաբաթը կդառնա 3/2/2՝ 3 օր՝ գրասենյակում, 2 օր՝ տանը, 2 հանգստյան օր:



Դիանա Գենվարսկայա. հոգեբան



Հոգեբան Դիանա Գենվարսկայայի համոզմամբ՝ շատերը կհրաժարվեն վնասակար սովորություններից: Վերջին ամիսներին շատերը տանն են, իրենք իրենց ու իրենց հարազատների հետ: Դա ընտանեկան հարաբերությունների հստակեցման լավ հնարավորություն էր:



Նրա խոսքով՝ ինքնամեկուսացման ժամանակ փոփոխվել են առաջնահերթությունները՝ առաջին պլան մղելով կյանքն ու առողջությունը, ընտանիքը, սերն ու հասկացվածությունը, սոցիումում բարձր դիրքի արժանացան բժիշկներն ու ուսուցիչները, իսկ դերասաններն ու բլոգերները մղվեցին հետին պլան:



Շատերը վերանայեցին իրենց վերաբերմունքը դեպի շրջապատը, աշխատանքը, մյուսները բացահայտեցին իրենց ստեղծագործական ունակությունները՝ պատրաստելով տարբեր ուտեստներ, նկարելով, նվագելով:



Հոգեբանը նշել է, որ կարանտինը նաև որոշակի սթրես է առաջացրել. ոմանց մոտ կարող են սրվել անհանգստությունները, տագնապը, ձևավորվեն նոր վախեր: Այդ դեպքում նա խորհուրդ է տալիս դիմել մասնագետի:



Դիանա Գենվարսկայայի խոսքով՝ համավարակից հետո նոր սովորություններ են մնալու, այդ թվում՝ հիգիենայի, ձեռքերը լվանալու, դիմակ կրելու և այլն: Սակայն սոցիալական հեռավորության հետագա պահպանումը մասնագետն անհնար է համարել: Որպես խնդիր է դիտարկվել նաև կարանտինի ընթացքում բաց թողնվածը հետագայում լրացնելու համար որոշ առումներով չափն անցնելու հավանականությունը, սակայն շատերը հրաժարվելու են վնասակար սովորություններից: Օրինակ՝ Իտալիայում կորոնավիրուսի բռնկումից հետո նվազել է գինու պահանջարկը:



Նիկոլայ Կրյուչկով. բժիշկ-իմունոլոգ



Բժիշկ Կրյուչկովը համոզված է, որ աշխարհն անցնելու է առողջապահության և բուժօգնության կազմակերպման նորարարական մեթոդների:



Բժիշկ-իմունոլոգը դժվարացել է Covid-19 համաճարակի ավարտվելու վերաբերյալ կանխատեսումներ անելուց: Նրա խոսքով՝ դա պայմանավորված է կարանտինային պայմանների տարբերությամբ. որոշ երկրներում այն խիստ է, մյուսներում՝ ոչ այնքան: Իրավիճակը վերահսկելի համարել կարելի է, ըստ նրա, միայն այն դեպքում, երբ վարակվածության օրական ցուցանիշները կայուն կերպով նվազեն:



Նիկոլայ Կրյուչկովը նշել է, որ այս տարվա համար մասնագետների առաջ ծառացած խնդիրը կորոնավիրուսի համաճարակի առաջին ալիքը կոտրելն է, ապա մի շարք միջոցառումներ պահպանվելու են: Մասնավորապես, ուղևորափոխադրումների ժամանակ սանիտարական հսկողությունը, տրանսպորտում՝ սոցիալական հեռավորությունը, առավելագույն քանակությամբ մարդկանց հեռավար աշխատանքի կազմակերպումը:



Բժշկի խոսքով՝ կպահպանվեն նաև դիմակները, ախտահանիչները, ավիահաղորդակցության սահմանափակումները, վարակվածների հետ շփում ունեցածներին հետևելը, իրավիճակի մշտադիտարկումը, քանի որ վիրուսը չի անհետանալու. զգոնությունը փոքր-ինչ թուլացնելու դեպքում իրադրությունը կրկին կվատթարանա:



Մասնագետը հավանական է համարել, որ աշնանը կարող է սկսվել երկրորդ ալիքը, ուստի անհրաժեշտ կլինի դիմանալ մինչև 2021թ. վերջերը՝ սպասելով պատվաստանյութերի ստեղծմանն ու կլինիկական փորձարկումներին: Նրա խոսքով՝ համընդհանուր պատվաստում տեղի չի ունենա՝ վարակը դարձնելով սեզոնային: Այդ ժամանակ, բժշկի խոսքով, SARS-CoV-2-ը կդառնա ավելի անվտանգ, քան՝ գրիպը, ադենովիրուսը և ՄԻԱՎ-ը:



Կրյուչկովը շեշտել է, որ նոր կորոնավիրուսի նկատմամբ հաջողության հասնելու դեպքում պատմության մեջ առաջին դեպքը կլինի, երբ մարդկությունը «կհաղթի համաճարակին», որի պատվաստանյութը դեռ չի եղել, և աշխարհը նման իրավիճակների փորձառություն կունենա արդեն:



Բժիշկը նշել է նաև, որ համավարակը միևնույն ժամանակ ի հայտ է բերել առողջապահական խնդիրները, մասնավորապես՝ խրոնիկական ոչ բավարար ֆինանսավորումը և համակարգային փոփոխությունների անհրաժեշտությունը: Նրա խոսքով՝ ներկայումս վարակի դեմ պայքարի համար միջոցներ են հատկացվում, կառուցվում են հիվանդանոցներ, բայց այդ ամեն բավարար չէ:



Այդ պատճառով մարդկությանը նոր տեխնոլոգիաներ են անհրաժեշտ, որոնք կմեղմացնեն հոսպիտալների ծանրաբեռնվածությունը, կապահովեն անհրաժեշտ թվով մասնագետներ՝ չվտանգելով մարդկանց առողջությունը: Բժիշկը նշել է, որ արդեն իսկ մշակվում են առաջադեմ մեթոդներ՝ բարձրացնելու առողջապահության արդյունավետությունը. մարդը կարող է նշել ախտանշանները, համակարգը նրան հարցեր կտա ու կորոշի՝ բժշկի կարիք կա, թե՝ ոչ: Ծրագիրը հետագայում կարող է հաշվի առնել առկա փորձը, պացիենտի առանձնահատկությունները՝ բարձրացնելով խորհրդատվության հստակությունը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/masnagetneri-karciqy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=10243</guid>

            <pubDate>Mon, 13 Apr 2020 16:07:24 +0000</pubDate>

            <title>Փորձարկումները բացահայտել են «հակապատվաստումայինների» հոգեբանության հիմնական առանձնահատկությունները</title>

            <description><![CDATA[<p>Հոգեբանները հայտնաբերել են, որ պատվաստման «վտանգների» մասին խոսող «թերահավատները» հակված են չափազանցացնելու հազվադեպ բացասական երևույթները:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/04/03.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Փորձարկումները բացահայտել են «հակապատվաստումայինների» հոգեբանության հիմնական առանձնահատկությունները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Չնայած բժիշկների բոլոր ջանքերին`«հակապատվաստումային շարժումներն» ակտիվորեն քարոզում են իրենց տեսակետները և արդեն զգալի ազդեցություն են ցուցաբերում հանրային առողջության վրա: Հաղթահարելի համարվող ծաղիկ հիվանդությունը 2019թ. ԱՄՆ-ում վարակել է ավելի քան 1000 մարդու՝ հիմնականում «հակապատվաստումայինների»: Տեխասի տեխնիկական համալսարանի հետազոտողները (Մարկ Լակուր, Թայլեր Դևիս) ուսումնասիրել են նրանց հոգեբանության որոշ առանձնահատկություններ:



Հեղինակները փորձարկումներ են անցկացրել մոտ 160 կամավորների մասնակցությամբ: Առաջին փուլում մանրակրկիտ հարցաթերթիկի օգնությամբ գիտնականները բազմակողմանիորեն գնահատել են նրանց մոտեցումները պատվաստման վերաբերյալ, ներառյալ դրա հետ կապված վախերը, ապրումները, մոլորությունները և քաղաքացիական և առողջապահական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության մակարդակը:



Երկրորդ փուլում կամավորները պատասխանել են հարցերի ավելի լայն շրջանակի՝ գնահատելով պատվաստման հետ կապ չունեցող վտանգները՝ քաղցկեղից կամ կենդանիների խայթոցից, ավտովթարից, ծննդաբերելու կամ ջրհեղեղի ժամանակ տուժելու կամ մահանալու հավանականությունը և այլն: Պարզվել է, որ պատվաստման նկատմամբ խիստ անվստահություն դրսևորող մարդիկ բոլոր տեսակների վտանգներն ավելի քիչ հստակությամբ են գնահատում, քան նրանք, ովքեր վստահում են պատվաստմանը: Մասնավորապես, նրանք զգալիորեն չափազանցացնում են համեմատաբար հազվադեպ երևույթներից մահանալու հավանականությունը:



Թայլեր Դևիսը նշել է, որ հնարավոր էր ավելի վաղ կանխատեսել, որ պատվաստման նկատմամբ թերահավատություն ցուցաբերողները հակված են նրա հետ կապված վտանգները չափազանցացնելու: Սակայն, գիտնականի խոսքով, անսպասելի էր, որ դա վերաբերում է նաև բացասական, իրապես մահացու վտանգներին: Հետազոտության ընթացքում հայտնի են դարձել նաև պատվաստման հետ կապ չունեցող երևույթների վտանգի գերագնահատում: Դա թույլ է տալիս համարել, որ առկա են խորքային իմացական և գերզգայական դիրքորոշումներ, որոնք ազդում են ««հակապատվաստումային» թերահավատության» զարգացման վրա:



Այնուհետև հոգեբանները կրկնել են փորձարկումները, սակայն երկրորդ փուլում կամավորները հավանականություններն արդեն գնահատել են չեզոք կամ նույնիսկ դրականորեն՝ եռյակի ծնունդից մինչև Հռոմի Պապի` ԱՄՆ կատարելիք այցից: Պարզվել է, որ այս դեպքում «հակապատվաստումայինների» հակվածությունը հազվադեպ վտանգների չափազանցացնելու առումով խիստ չեն արտահայտվում. ակներև է, որ այդ իմացական աղավաղումն առաջին հերթին վերաբերում է իրապես վտանգավոր երևույթներին:



Մարկ Լակուրի կարծիքով՝ «հակապատվաստումային» թերահավատները այնքան էլ լավ չեն գնահատում բացասական երևույթները. հումորային պատմություններով նրանց շեղելը հեշտ է: Օրինակ՝ պատվաստումից երեխայի մոտ իսկապես կարող են լինել ջղաձգումներ. դա հազվադեպ, բայց պատահում է: Գիտնականի խոսքով՝ հակվածություն ունեցող մարդիկ ամենայն հավանականությամբ կմիանան Facebook-ի խմբին, որտեղ նման դեպքերն ակտիվորեն «կտարածվեն»: Այդպես գլոբալ թրենդներում իմացական աղավաղումները վերածվում են հումորային իրավիճակների:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/hakapatvastumayinneri</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8926</guid>

            <pubDate>Fri, 13 Mar 2020 16:10:47 +0000</pubDate>

            <title>Ինչպե՞ս չդիպչել դեմքին. երբ շուրջբոլորը կորոնավիրուս է, ապա իսկապես կարևոր է</title>

            <description><![CDATA[<p>Լուրջ ուղեցույց՝ առանց «շան օձիքի» մասին կատակների: Ներկայացվում է, թե ինչպես կարելի է չդիպչել դեմքին կամ ինչ անել, երբ այդ ցանկությունը զսպելը բարդ է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/2478405.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ինչպե՞ս չդիպչել դեմքին. երբ շուրջբոլորը կորոնավիրուս է, ապա իսկապես կարևոր է]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, ինչպես նաև առողջապահական այլ կազմակերպություններ, խորհուրդ են տալիս կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար չդիպչել դեմքին՝ հատկապես քթին, բերանին և աչքերին: Այդ խորհուրդն արդիական է նաև այլ դեպքերում, երբ վիրուսը կամ բակտերիան փոխանցվում են օդակաթիլային ուղիներով: Խնդիրն այն է, որ, տարբեր տվյալներով, մարդն օրվա ընթացքում դեմքին է դիպչում ժամում 16-23 անգամ: Եվ այդ գործողությունը չի կարելի համար գիտակցված: Ուստի պատրաստվել է ուղեցույց, որը կօգնի այդ սովորույթի դեմ դժվարին պայքարում:



Փորձեք հասկանալ, թե ինչն է ձեզ հրահրում



Իմացական (կոգնիտիվ) թերապիայի կենտրոնի հոգեբան, «Пост тревога» տելեգրամ-ալիքի հեղինակ Տատյանա Պավլովնայի կարծիքով՝ «ինչպե՞ս չդիպչել դեմքին» հարցին պատասխանելու համար նախ պետք է հարցնել՝ «ինչո՞ւ ենք մենք դիպչում դեմքին»: Նա խորհուրդ է տալիս օրվա ընթացքում ինքնադիտարկում իրականացնել, նշել այն, ինչը հարկադրում է հաճախ դիպչել դեպքին, առանձնացնել, թե ինչ իրավիճակներում եք դա անում և ինչու: Հոգեբանի խոսքով` անձամբ է դա արել, և երեք պահ է արձանագրել. դեմքին դիպչում է, երբ քիթը «ֆսֆսացնում է» (ցրտից կամ օդի չորությունից), երբ նստած է համակարգչի մոտ և դունչը հենում է ձեռքին, երբ խիստ կենտրոնանում են այլ մարդկանց հետ խոսակցության ժամանակ:



Ընդ որում, տարբեր հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ մարդիկ իրենք իրենց դիպչում են (հիմնականում՝ դեպքին) հաճախ տհաճ իրավիճակներում, օրինակ՝ երբ անհանգիստ են կամ ստիպված են ստել: Դա հաճախ է լինում, երբ մարդուն շեղում են նրանից, ինչն ուշադրության կենտրոնացում է պահանջում: Միևնույն ժամանակ կարող է թվալ, թե ինչ-որ բան իսկապես քոր եկավ, թեև, ակնհայտ է, որ այդ զգացումը չի ծագել մազի կամ աղվամազի ինչ-որ թրթռումից:



Փորձեք նվազեցնել նման իրավիճակների քանակը



Իհարկե, ասելը հեշտ է, քան հետևելը, բայց միևնույն է՝ սթրեսային իրավիճակներն անհրաժեշտ է նվազեցնել կամ փոփոխել նրանց նկատմամբ վերաբերմունքը: Դրա համար ավելի լավ է դիմել հոգեբանի կամ հոգեթերապևտի: Այն մասին, թե ինչպես է պետք ձերբազատվել շեղող հանգամանքներից, բազմաքանակ գրքեր ու հոդվածներ են գրվել:



Բարեբախտաբար, երբեմն հարկադրող իրավիճակները բավականին հստակ են և նրանցից ձերբազատվելն առանձնապես բարդ չէ: Օրինակ՝ ոչ մեծ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ չոր, զգայում մաշկ ունեցող մարդիկ ավելի հաճախ են դիպչում դեմքին: Եզրակացությունն այն է, որ պետք է փորձել ընտրել լավ խոնավացնող միջոց և իրավիճակը բարելավելու այլ մեթոդ: Եթե հարցը լինզաներն են, որոնք աշխատանքային օրվա ավարտին չորանում են, ապա կարելի է որպես օգտակար միջոց կիրառել արհեստական արցունքները: Եթե խնդիրը դեմքի վրա թափվող մազերն են, գիտեք՝ ինչ անել:



Հոգեբան Տատյանա Պավլովան նշել է, որ կարող է ձեռքի տակ անձեռոցիկ ունենալ և դրանով սրբել քիթը, և ոչ՝ ձեռքով: Նրա խոսքով՝ հնարավոր է հարմարավետ դասավորել նաև աշխատավայրը, կանգնած աշխատել կամ այլ հարմարանքներ ստեղծել, խոսակցության ժամանակ ձեռքին ինչ-որ խաղալիք ունենալ՝ ձեռքերը զբաղացնելու համար:



Մարզեք գիտակցությունը



Եթե այդ միջոցները չեն օգնում կամ ակնհայտ հարկադրող հանգամանքներ չկան և դուք շարունակում եք անվերահսկելիորեն դիպչում եք դեմքին՝ ինքներդ ձեզ չկանգնեցնելով անհրաժեշտ պահի, կօգնի գիտակցությունը, այսինքն՝ սեփական գործողությունների, զգացումների ու մտքերի նկատմամբ ուշադրության բարձրացումը: Այդ իրավիճակը կարելի է մարզել, այդ թվում և՝ մեդիտացիայի օգնությամբ:



Կան նաև փոքրիկ խորամանկություններ, որոնք օգնում են զսպել թեկուզ վերջին պահին:



Դիմահարդարվեք



Առկա են որոշ համեստ տվյալներ և անձնական փորձ, որոնք ցույց են տալիս, որ դիմահարդարումն օգնում է ձեռքերը հեռու պահել դեմքից՝ հարդարումը չվնասելու համար:



Օգտագործեք հատուկ կայք



 Do Not Touch Your Face («Դեմքիդ մի դիպչիր») անվամբ կայքը տեսախցիկի օգնությամբ հետևում է ձեզ և անհրաժեշտ պահի խնդրում է չդիպչել դեմքին, երբ դուք փորձում եք դա անել:



Ձեռքերի շարժումներն ակնհայտ դարձրեք



Հոգեբան Տատյանա Պավլովայի խոսքով՝ օգտակար կարող է լինել այն ամենն, ինչը կենտրոնացնում է գործողության նկատմամբ ուշադրությունը և այն դարձնում է ավելի նկատելի: The New York Times-ը խորհուրդ է տալիս օգտագործել օճառ և ձեռքերը խոնավացնող միջոցներ, BuzzFeed-ն առաջարկում է ձեռքերին վառ ժապավեններ սոսնձել կամ ձեռնոց կրել, ինչպես նաև վզին լայն շարֆ ամրացնել՝ ձեռքերը դեմքին մոտեցնելիս խոչընդոտելու համար: Այդ դեպքերում մարդը գլխի կընկնի, որ ինչ-որ տարօրինակ բան է կատարվում:



Մի նախատեք ձեզ



Գիտակցումը ենթադրում է նաև չնախատում: Եթե նկատել եք, կրկին ցանկանում եք քորել ձեզ, չարությունը ձեր իսկ նկատմամբ անօգուտ է, բացի հավելյալ սթրեսից, որը դրդում է դեմքին դիպչելու ցանկության:



Եթե շատ եք ցանկանում, դեմքին դիպչեք, բայց՝ մաքուր ձեռքերով



Իրականում խնդիրն այն չէ, որ մարդը ձեռք է տալիս դեմքին, այլ այն է, որ դա արվում է կեղտոտ ձեռքերով: Այդ պատճառով երբ հայտնաբերեք, որ ցանկանում եք դիպչել դեմքին, ապա պարզապես լվացեք ձեռքերը կամ օգտագործեք հականեխիչ կամ ախտահանող գել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/koronavirus-e</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8194</guid>

            <pubDate>Mon, 17 Feb 2020 11:35:36 +0000</pubDate>

            <title>Հոգեբանները նշել են նորապսակների միջև վեճերի հիմնական պատճառները</title>

            <description><![CDATA[<p>Հարյուրից ավելի նորապսակ զույգերի հարցումները թույլ են տվել առանձնացնել 6 թեմա, որոնց շուրջ ավելի հաճախ են ամուսինները վիճում: Առաջին տեղում անուշադրությունն է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/02/86788724_2732221783521700_8975649636165353472_o.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հոգեբանները նշել են նորապսակների միջև վեճերի հիմնական պատճառները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ամերիկացի հոգեբանները հայտարարել են, որ պարզել են այն իրատեսական հարցերը, որոնք հաճախ են վեճի առարկա դառնում նորապսակների միջև: Օքլենդի համալսարանից Գիլյերմե Լոպեսը նշել է, որ հարաբերություններում միմյանց չհասկանալու հիմնական պատճառների վերհանումը զույգերին կօգնի մեղմացնել վիճահարույց պահերը՝ կանխելով հնարավոր կոնֆլիկտային իրավիճակները:



Սկզբի համար գիտնականներն ուսանողներին առաջարկել են նշել թեմաներ, որոնք, նրանց կարծիքով, կարող են վեճ ու կռիվ առաջացնել նորապսակների միջև: Հարյուրավոր առաջարկներից ընտրվել են 80-ը: Ապա մանրամասն հարցումներ են իրականացվել 107 զույգերի կամավոր մասնակցությամբ, որոնք պետք է նշեին, թե վերջում մեկ տարում ինչի շուրջ են վիճել և ինչ հաճախականությամբ:



Առանձնացնելով այն 30 հարցերը, որոնք կամավորներն առավել շատ են նշել, հոգեբանները նրանց բաժանել են 6 խմբի. 6 առանցքային թեմաներ, որոնք հատկապես տարածված էին «վիճող» նորապսակների մոտ: Ցանկը գլխավորում էր երկրորդ կեսի կողմից ուշադրության պակասը: Ապա գալիս էին տարբեր խնդիրներ սեռական կյանքի հետ կապված, ընտանեկան և ֆինանսական հարաբերությունների, ընտանիքի «ղեկավարի» և տնային գործերի վերաբերյալ:



Այդ տվյալների հիման վրա Գիլյերմե Լոպեսը և նրա գործընկերները նույնիսկ պատրաստել են Reasons for Disagreement in Romantic Relationships Scale՝ չափանիշավորված հարցաթերթիկ: Դրանից կարող էին օգտվել ինչպես մասնագետ-հոգեբանները, այնպես էլ երիտասարդ զույգերը, ովքեր փորձում են կարգավորել իրենց հարաբերությունները:



Ընդգծվում է, որ նմանատիպ թեստերի կիրառման նպատակահարմարությունը խմբի աշխատանքներից դուրս կասկածներ է հարուցում: Հարցված նորապսակները հանդիսացել են ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասի երիտասարդ բնակիչների նեղ շրջանակին՝ համապատասխան հանգամանքներով ու մշակութային ավանդույթներով: Ճապոնիայի կամ Ռուսաստանի զույգերի համար «վիճահարցերը» կարող են լրիվ այլ լինել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/vejeri-patjarner</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=5908</guid>

            <pubDate>Sun, 01 Dec 2019 12:38:00 +0000</pubDate>

            <title>Հոգեբանները նշել են կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստը սիրելու պատճառները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մասնագետների կարծիքով՝ կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստի ընտրությունը բնորոշ է նյութական բարձր շերտավորվածությամբ երկրներում և կապված է սոցիալական կարգավիճակն ընդգծելու ցանկության հետ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/12/women-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հոգեբանները նշել են կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստը սիրելու պատճառները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մելբուրնի համալսարանից Խանդիս Բլեյքն իր գործընկերների հետ փորձարկում է իրականացրել 38 երկրից 300 մարդկանց մասնակցությամբ: Յուրաքանչյուր մասնակից ներառվել է տնտեսական իրական մոդելին համապատասխան ստեղծված երևակայական համայնքներից մեկում:



Կամավորականներին խնդրել են արտահայտել հասարակությունում իրենց սոցիալական կարգավիճակից բխող անհանգստության աստիճանն ու ընտրել դրան համապատասխան հագուստ: Առաջարկվել են չկրկնվող տարբերակներ՝ պահպանողականից մինչև անկեղծ:



Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ առավել անկեղծ հագուստ ընտրելը բնորոշ է տնտեսապես անհավասար հասարակության կանանց և պայմանավորված է իր սոցիալ-տնտեսական վիճակից բխող անհանգստությամբ:



Այսպես, հոգեբանները կարծում են, որ նյութական շերտավորման դեպքում կանայք ձգտում են օգտագործել իրենց գրավչությունը՝ որպես գործիք նպատակներին հասնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/ankexc-hagusty-sirelu-patjarnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>