<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1022/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 20 Sep 2026 09:12:03 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12027</guid>

            <pubDate>Tue, 09 Jun 2020 13:40:30 +0000</pubDate>

            <title>Բնական կտորեղենը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան՝ սինթետիկը</title>

            <description><![CDATA[<p>Հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ պլաստիկը՝ պոլիէսթերը և նեյլոնը, համաշխարհային ջրերում կազմում է ընդամենը 8,2%: 50%-ը բամբակ է եղել, 29,5%-ը՝ ավատ և կանեփ, և 12,2%-ը՝ կենդանական ծագման՝ բուրդ ու մետաքս:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/06/plastic-scaled.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բնական կտորեղենը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան՝ սինթետիկը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Բամբակե կամ պոլիէսթերից պատրաստված մարզաշապիկ գնելիս հաճախ գումարային առումով նախընտրելի է երկրորդը, մինչդեռ ընդունված է համարել, որ բնականը՝ բամբակը, ավելի որակյալ է: Սակայն եթե խորությամբ դիտարկենք նրանց բնութագրերը, կտեսնենք, որ բամբակե կտորում առողջության համար վտանգավոր նյութերն ավելի շատ են:



Բնական և սինթետիկ կտորեղենի համաշխարհային արտադրությունը վերջին 20 տարում առնվազն կրկնակի աճել է: Նորաձևությունը, որոշակի տեսակների հագուստի կրումը բազմաթիվ աշխատատեղեր են ապահովում թեթև տեքստիլ արդյունաբերության ոլորտում: 2018թ. կովեյերներից դուրս են եկել 107 մլն ապագա շապիկներ, տաբատներ, շալեր, այլ հագուստ ու պարագաներ: Կանխատեսվում է, որ 2030թ. արտադրվելու է շուրջ 145 մլն տոննա թել:



Սակայն ուշագրավ տեղեկությունները ոլորտի մասին հաջորդիվ են: Մեքենայական մեկ լվացքը ցանկացած պարագայից վերցնում է մինչև 10 մլն կտորե թել: Դրանք խողովակներով հայտնվում են գետերում, լճերում, ծովերում ու օվկիանոսներում: Տեքստիլ թելերը մարդածին ամենատարածված թելերն են, որոնք հանդիպում են շրջակա միջավայրում:



Միևնույն ժամանակ՝ սինթետիկ նյութերն արտադրվում են կրկնակի անգամ շատ: Ուստի բնապահպանները գոհունակությամբ չեն դիտում առևտրի կենտրոնների հաճախորդներին: Մինչև վերջերս բնապահպանները վստահ էին, որ համաշխարհային օվկիանոսն աղտոտող թելերի մեծ մասը միկրոպլաստիկներն են՝ սինթետիկան:



Հարավային Աֆրիկայի Քեյփթաունի համալսարանից Պիտեր Ռայանի ղեկավարությամբ անցկացված նոր հետազոտությունը հերքում է այդ ենթադրությունը: Ռայանը և նրա գործընկերները վերցրել են շուրջ 2000 նմուշի թելեր՝ տարբեր օվկիանոսներից, ու հայտնաբերել են, որ նրանց մեծ մասը բնական ծագում ունեն:



Փոքր՝ մինչև 1 մմ երկարությամբ թելերը մասնագետները վերցրել են Խաղաղ, Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսներից, Միջերկրական ծովից: Հավաքված նյութը տեղավորվել է ջրի 916 նմուշի մեջ: Ինֆրակարմիր սպեկտրոմետրիայի մեթոդով հետազոտողները որոշել են, թե ինչ թելեր են հավաքվել օվկիանոսներից ու ծովից: Պարզվել է, որ պլաստիկը՝ պոլիէսթերը և նեյլոնը, կազմում է ընդամենը 8,2%: 50%-ը բամբակ է եղել, 29,5%-ը՝ ավատ և կանեփ, և 12,2%-ը՝ կենդանական ծագման՝ բուրդ ու մետաքս:



Ուշագրավ է, որ սինթետիկայի և բնական կտորի հարաբերակցությունը 2:1 է, սակայն օվկիանոսներում լողում են հիմնականում բնական և կենդանական ծագման թելեր: Գիտնականները ենթադրում են, որ բնական թելերը դանդաղ են տարրալուծվում, քան նախկինում համարվել է: Բնական ջրերից հանված նմուշների մեծ մասում նախորդ տասնամյակների նորաձևության մնացորդներ են, երբ բամբակը, ավատը, բուրդը և մետաքսն արդիական էին: Հնարավոր է՝ մեղավորությունը քիմիական նյութերինն է, որոնցով պատվել են բնական կտորները՝ երկար ծառայելու համար:



Ինչպիսի՞ն են հետևանքները: Բնական թելերի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների և էկոհամակարգերի վրա դեռևս չի ուսումնասիրվել այն ոգևորությամբ, ինչ՝ սինթետիկների ազդեցությունը: Սակայն փոքր կտորների ջրամբարներում, օվկիանոսներում ու օդում, նշանակում է՝ սննդում, ջրում, թոքերում, չգիտես՝ ինչու, անվտանգ է թվում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/ktorexeny-karox-e-vtangavor-linel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=5908</guid>

            <pubDate>Sun, 01 Dec 2019 12:38:00 +0000</pubDate>

            <title>Հոգեբանները նշել են կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստը սիրելու պատճառները</title>

            <description><![CDATA[<p>Մասնագետների կարծիքով՝ կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստի ընտրությունը բնորոշ է նյութական բարձր շերտավորվածությամբ երկրներում և կապված է սոցիալական կարգավիճակն ընդգծելու ցանկության հետ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/12/women-2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հոգեբանները նշել են կանանց կողմից «անկեղծ» հագուստը սիրելու պատճառները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մելբուրնի համալսարանից Խանդիս Բլեյքն իր գործընկերների հետ փորձարկում է իրականացրել 38 երկրից 300 մարդկանց մասնակցությամբ: Յուրաքանչյուր մասնակից ներառվել է տնտեսական իրական մոդելին համապատասխան ստեղծված երևակայական համայնքներից մեկում:



Կամավորականներին խնդրել են արտահայտել հասարակությունում իրենց սոցիալական կարգավիճակից բխող անհանգստության աստիճանն ու ընտրել դրան համապատասխան հագուստ: Առաջարկվել են չկրկնվող տարբերակներ՝ պահպանողականից մինչև անկեղծ:



Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ առավել անկեղծ հագուստ ընտրելը բնորոշ է տնտեսապես անհավասար հասարակության կանանց և պայմանավորված է իր սոցիալ-տնտեսական վիճակից բխող անհանգստությամբ:



Այսպես, հոգեբանները կարծում են, որ նյութական շերտավորման դեպքում կանայք ձգտում են օգտագործել իրենց գրավչությունը՝ որպես գործիք նպատակներին հասնելու համար:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/ankexc-hagusty-sirelu-patjarnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>