<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1136/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14979</guid>

            <pubDate>Sat, 19 Sep 2020 17:29:38 +0000</pubDate>

            <title>Ի՞նչ չի կարելի ուտել մարզվելուց հետո. 7 խորհուրդ</title>

            <description><![CDATA[<p>Մարզումների ժամանակ մեծ էներգիա ծախսելուց հետո անհրաժեշտ է վերականգնել ուժերը: Ստորև ներկայացվում են այն ապրանքները, որոնցով խորհուրդ չի տրվում սնվել մարզումներից հետո:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/beg-trustsoj-na-begovoj-dorozhke-m2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ի՞նչ չի կարելի ուտել մարզվելուց հետո. 7 խորհուրդ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
1. Շաքարով կոկտեյլներ



Սպիտակուցային լավ կոկտեյլը կվերականգնի ուժերը և էներգիա կհաղորդի: Սակայն բոլոր պրոտեինային խառնուրդները միևնույնը չեն: Պետք է ուշադրություն դարձնել շաքարի և քիմիական վնասակար միացությունների բաղադրությանը: Ավելի լավ է՝ կոկտեյլը պատրաստել տանը, այն մթերքից, որի բաղադրությունը հասկանալի է:



2. Քաղցր էներգետիկ բատոններ



Ինչպես կոկտեյլի դեպքում՝ կան լավ և վատ տարբերակներ: Եթե բաղադրության մեջ անհասկանալի տարր կա, օրգանիզմի համար այն նույնպես անծանոթ կլինի: Նախընտրելի է չուտել արհեստական շաքարափոխարինիչով կամ բնական պատճառներով (օրինակ՝ մեղրի մեծ պարունակությամբ) շատ քաղցր սալիկներ կամ բատոններ: Այդ ամենը կարելի է փոխարինել բանանով, հատապտուղներով ու ընկույզով:



3. Ցածր ածխաջրային սնունդ



Սպիտակուցի դեպքում ամեն ինչ պարզ է, սակայն մարզումներից հետո ածխաջրեր նույնպես անհրաժեշտ են: Պարապմունքների ժամանակ օրգանիզմը գլիկոգեն է օգտագործում, և այն նույնպես պետք է վերականգնել: Դա հնարավոր է, օրինակ, ցածորակ այլուրի հացով կամ որոշ մրգերով:



4. Սպորտային ըմպելիքներ



Ի հեճուկս տարածված կարծիքի՝ դրանք նախատեսված են ավելի շատ պրոֆեսիոնալ մարզիկների համար, քան՝ սիրողական: Դրանցում, սովորաբար, մեծ է շաքարի կամ քաղցրացուցիչները: Այդպիսի ըմպելիքի փոխարեն խորհուրդ է տրվում մեկ բաժակ ջուր ըմպել կամ սպիտակուցային կոկտեյլ:



5. Տապակած սնունդ



Այստեսակ ուտելիքի փոխարեն նախընտրելի է սնվել եփած հավով կամ ձուկ ու բրինձով կամ մրգերով: Սա քաղցը հագեցնելու և էներգիան վերականգնելու հիանալի մեթոդ է:



6. Կոֆեին



Սուրճ, կոլա և նմանատիպ այլ ըմպելիքները մարզումներից առաջ կարող են էներգիայի լրացուցիչ լիցք հաղորդել, սակայն մարզումներից հետո ավելի լավ է՝ չխմել: Դրանք հանգեցնում են օրգանիզմի ջրազրկմանը և բարձրացնում են կորտիզոլի մակարդակը, ինչն օրգանիզմի համար բնավ օգտակար չէ:



7. Սոված մնալ



Հնարավոր է՝ մարզումներից հետո ընդհանրապես սնվելու ցանկություն չունենաք, սակայն դա այնքան էլ լավ միտք չէ: Օրգանիզմին էներգիա է հարկավոր: Բացի այդ՝ այդ ժամանակ սնունդն ավելի հեշտ է մարսվում, ինչն ինքնին օգտակար է:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/faq/marzveluc-heto</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=6751</guid>

            <pubDate>Sat, 28 Dec 2019 14:22:17 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պատմել են, թե ֆիզիկական ինչպիսի ակտիվությունն է նվազեցնում քաղցկեղի 7 տեսակների զարգացման վտանգը</title>

            <description><![CDATA[<p>Շաբաթական 2,5 ժամ մարզվելու դեպքում էականորեն նվազում է քաղցկեղի տեսակների գրեթե կեսի զարգացման հավանականությունը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2019/12/aea586_8e8e0c8c7ec24e11a7eb28cc77ba1888_mv2_d_2049_1537_s_2.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պատմել են, թե ֆիզիկական ինչպիսի ակտիվությունն է նվազեցնում քաղցկեղի 7 տեսակների զարգացման վտանգը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Շուրջ 750 հազար մասնակիցների նկատմամբ իրականացված պրոսպեկտիվ հետազոտությունների հիման վրա արված մետա-անալիզը ցույց է տվել, թե ինչպես են փոխկապակցված ֆիզիկական ակտիվությունն ու քաղցկեղի մի քանի տեսակների վտանգի նվազեցումը: Հետազոտությունը հեղինակել են Քաղցկեղի ազգային ինստիտուտի, Ամերիկյան օնկոլոգիական համայնքի և Հարվարդի հանրային առողջության դպրոցի խումբը:



Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության մակարդակի և օնկոլոգիական հիվանդությունների զարգացման վտանգի միջև կապը դեռ վաղուց է հաստատվել: Սակայն հարց է մնում, թե սովորական ակտիվության մակարդակն ու տիպը, որոնք խորհուրդ են տրվում առողջ ապրելակերպի համար, որքանով կարող են կապ ունենալ վտանգի իրական նվազեցման հետ:



Միջին վիճակագրական մարդու համար այսօր խորհուրդ տրվող ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը շաբաթական 2,5-5 ժամ է, եթե դրանք կլինեն չափավոր ինտենսիվության վարժություններ կամ 1,2-2,5 ժամ, եթե դրանք ֆիզիկական բարձր ծանրաբեռնվածություն են: Առօրյա կյանքում, մարդու ծանրաբեռնվածության մակարդակը հասկանալու համար, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը չափավոր ծանրաբեռնվածություն է համարում արագ քայլքը, պարը, այգում կամ տանն աշխատելը, խաղերը և զբաղմունքը երեխաների հետ: Բարձր ինտենսիվություն ունեն վազքը, լեռնագնացությունը, արագ հեծանվավազքը, էներգետիկ լողը, սպորտային խաղերը (օրինակ՝ ֆուտբոլը), 20կգ-ից ավել ծանրություն բարձրացնելը կամ դաշտում ծանր հողային աշխատանքները: 



Ինտենսիվության մակարդակն ավելի ստանդարտավորված հաշվարկի համար չափվում է MET միավորներով. այն ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ մարդու մետաբոլիզմի մակարդակի հարաբերակցությունն է հանգստի վիճակի մետաբոլիզմի նկատմամբ: Մեկ MET-ն էներգիայի այն քանակն է, որը ծախսվում է հանգստի վիճակում՝ հավասար 1կկալ/կգ/ժամ այրման: Չափավոր ինտենսիվության վարժությունները, ԱՄԿ-ի համաձայն, ստիպում են ավելի արագ շարժվել, որպեսզի 3-6 անգամ ավելի շատ էներգիա այրվի մեկ րոպեում, քան հանգստի ժամանակ (3-6 MET), իսկ բարձր ինտենսիվությամբ վարժությունները՝ ավելի քան 6 անգամ (6 MET-ից ավելի):



Իրենց ուսումնասիրությունում հետազոտողները դիտարկել են 9 աշխատություն, որտեղ հարցվածները ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության մակարդակի ինքնահաշվետվություն են ներկայացրել: Դիտարկվել է այդ մակարդակի և քաղցկեղի 15 տեսակների միջև հիվանդացության կապը:



Բացահայտվել է, որ չափավոր-ինտենսիվ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության (այսինքն` 7,5-15 ժամ MET շաբաթական կամ այն նույն 2,5 ժամ և ավելին) մակարդակի ամենահասարակ խորհուրդներին հետևելու դեպքում 15-ից 7 տեսակի քաղցկեղով հիվանդանալու վտանգը վիճակագրորեն նվազել է: Որոշ տեսակների համար նույնիսկ պարզվել է, որ ինչքան շատ է MET ժամը, այնքան նվազում է հիվանդանալու վտանգը: Մի քանիսի դեպքում էլ վտանգի որոշակի նվազումից հետո հետագա ինտենսիվությունը հավելյալ նվազեցման չի հանգեցրել:



Ֆիզիկական ակտիվությունը, պարզվել է, կապ ունի տղամարդկանց հաստ աղիքի քաղցկեղի զարգացման ավելի ցածր վտանգի հետ (8% շաբաթական 7,5 ժամի համար, 14%՝ շաբաթական 15 ժամի համար), կանանց մոտ կաթնագեղձի քաղցկեղի զարգացման հետ՝ 6-10%, էնդոմետրիումի՝ 10-18%, երիկամի՝ 11-17%, միելոմայի՝ 14-19%, լյարդի՝ 18-27%, ոչ հոջկինյան լիմֆոմայի՝ 11-18% կանանց մոտ: Չափաբաժնից կախված պատասխանն իր կառուցվածքով գծային է եղել՝  ասոցացման կեսի համար, և անգծային՝ մյուսների համար:



Գիտնականները նշել են, որ ավելի հստակ և ընդհանուր տվյալների համար անհրաժեշտ են ավելի շատ հետազոտություններ: Այս մետա-անալիզի թերություններ համարել են քաղցկեղի ոչ բոլոր ուսումնասիրված տեսակները (ենթադրվում է՝ դրանց թիվը 15-ից ավելին է), ընտրության անբավարար էթնիկական առանձնահատկությունները, դիֆերենցիացիայի անբավարարությունը՝ ակտիվության տեսակներով, և ակտիվության հաշվառումը՝ փորձարկվողների ինքնագնահատականի հիման վրա:



Սակայն արդյունքները ցույց են տալիս, որ ակտիվության խորհուրդ տրվող մակարդակները նշանակալի ազդեցություն են ունենում օնկոհիվանդությունների վտանգի վրա: Դրանք կարող են հիմք հանդիսանալ պրոֆիլակտիկ խորհուրդների համար՝ ինչպես այսօր, այնպես էլ ապագայում՝ առավել արդյունավետ միջոցների որոնման համար: Դոկտոր Ալփա Պատելի խոսքով՝ ներկայումս խորհուրդ տրվող ծանրաբեռնվածության մակարդակը հիմնվում է այն հիվանդությունների ազդեցության վրա, ինչպիսիք են դիաբետը կամ սիրտ-անոթային հիվանդությունները: Մետա-անալիզի տվյալները ցույց են տալիս, որ քաղցկեղը նույնպես պետք է ավելացնել այդ ցանկում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/qaxckexi-zargacman-vtangy</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>