<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1201/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Sun, 04 Oct 2026 11:22:36 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=16910</guid>

            <pubDate>Tue, 01 Dec 2020 06:37:44 +0000</pubDate>

            <title>Յուտայի «մենաքարի» ծագումն անհայտ մնաց. այն գողացել են: Մեկ այլ օրինակ գտել են Ռումինիայում</title>

            <description><![CDATA[<p>Ամերիկյան Յուտա նահանգում հայտնաբերված գտածոյի պատմությունն ավելի է խճճվում: Չնայած իշխանություններն ամեն կերպ փորձել են նրա գտնվելու վայրը չհրապարակել, սակայն քաղաքացիները պարզել են: Արդյունքում՝ «մենաքարն» անհետացել է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/12/monolit-4-1024x768-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Յուտայի «մենաքարի» ծագումն անհայտ մնաց. այն գողացել են: Մեկ այլ օրինակ գտել են Ռումինիայում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Նոյեմբերի կեսերին Յուտա նահանգի Հանրային անվտանգության վարչության աշխատակիցները հաստեղջյուր ոչխարների հաշվառման ժամանակ տարօրինակ գտածո էին հայտնաբերել: Մի քանի լուսանկարներ ու տեսանյութեր անելուց հետո նրանք ուղղաթիռով հեռացել են՝ շարունակելով իրենց հիմնական աշխատանքը: «Մենաքարի» գտնվելու վայրը մնացել է գաղտնի:



Reddit-ի օգտատեր Թիմ Սլեյնը Google Earth-ի միջոցով հայտնաբերել է նրա գտնվելու վայրը՝ օգտագործելով լուսանկարներում ու տեսանյութում երևացող բարձր ժայռերը:



«Մենաքար» / © Bureau of Land Management — Utah, Instagram



«Մենաքար» / © Bureau of Land Management — Utah, Instagram



«Մենաքար» / © Bureau of Land Management — Utah, Instagram



«Մենաքար» / © Bureau of Land Management — Utah, Instagram



Reddit-ի օգտատերերը հետաքննություն են կատարել՝ արբանյակային լուսանկարների օգնությամբ պարզելով «մենաքարի» տեղադրման մոտավոր ժամկետները՝ 2015թ. օգոստոս-2016թ. հոկտեմբեր: Սակայն հեղինակի մասին հարցը բաց է մնացել: Գտածոն ավելի շատ նման է նկարիչ Ջոն Մաքրաքենի աշխատանքներին. դրանք նույնպես աբստրակտ են և շատ նման այս գտածոյին: Մաքրաքենը, ի դեպ, հավատում էր այլմոլորակային կյանքին և մի անգամ առաջարկել էր անապատում «մենաքար» տեղադրել (նկարիչը մահացել է 2011թ.):



Արբանյակային լուսանկարներ / © BBC, Google Earth



Այլընտրանքային տարբերակը հուշում է, որ Յուտայում այդ «մենաքարը» կարող են տեղադրած լինել նկարչի երկրպագուները, սակայն պատասխանատվություն դեռ ոչ ոք չի ստանձնել: Կասկածում են Պետեցիա լե Ֆավնհոքին, ով նույն նահանգում է բնակվում և արտասովոր տեղադրումներով է հայտնի: Սակայն նա հերքում է իր մասնակցությունը: Ըստ ամենայնի՝ գտածոյի ծագումն անհայտ կմնա. հաղորդվում է, որ այն անհետացել է: Մնացել է միայն եռանկյուն պլաստիկ, որը ծածկել է կառուցվածքի վերին հարթությունը:



«Մենաքարի» տեղադրման վայրը / © Bureau of Land Management — Utah, Facebook



Թեև տեղի իշխանությունները հայտարարել են, որ «մենաքարի» տեղադրությունն ապօրինի է և այն պետք է հեռացնել, սակայն նրանք չեն տեղափոխել այն: «Մենաքարին» այցելող երկու զբոսաշրջիկներ պատմել են, որ պիկապ են տեսել, որը հեռացել է կանյոնից: Բեռնախցիկում ինչ-որ մեծ իր են տեսել, բայց մթության պատճառով հստակ չի երևացել, թե ինչ է:



«Մենաքար»՝ Ռումինիայում / © LADbible



«Մենաքար»՝ Ռումինիայում / © LADbible



«Մենաքար»՝ Ռումինիայում / © LADbible



«Մենաքար»՝ Ռումինիայում / © LADbible



Պատմում են, որ Ռումինիայում նոյեմբերի 26-ին նույնատիպ գտածո են հայտնաբերել: Այն գտնվում է Պյատրա-Նյամց քաղաքի մոտ, Պյատրա-Ռոշիտե ամրոցից մի քանի մետր հեռավորության վրա: Դատելով լուսանկարներից՝ ռումինական «մենաքարն» ավելի անփութորեն է պատրաստվել: Մշակութային ժառանգության վարչությունը հայտնաբերված գտածոյի հետաքննությունը դեռ չի ավարտել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/menaqari-tsagumn</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=15085</guid>

            <pubDate>Fri, 25 Sep 2020 18:25:20 +0000</pubDate>

            <title>Առնետ-սակրավորը խիզախության համար ոսկե մեդալ է ստացել՝ հայտնաբերելով տասնյակ ականներ</title>

            <description><![CDATA[<p>Աֆրիկյան հսկայական առնետը՝ Մագավա անվամբ, բարձրարժեք պարգևի է արժանացել Կամբոջայում ականազերծման համար: 70 սմ երկարություն ունեցող առնետը մետաղորսիչներով սակրավորներից ավելի արդյունավետ է գտնվել՝ առանց պայթելու վտանգի հայտնաբերելով վերգետնյա 39 ական և չպայթած 28 զինամթերք:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/114595007_063492372.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Առնետ-սակրավորը խիզախության համար ոսկե մեդալ է ստացել՝ հայտնաբերելով տասնյակ ականներ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մագավային ոսկե մեդալով պարգևատրել է բրիտանական PDSA բարեգործական կազմակերպությունը, որն անասնաբուժական աջակցություն է ցուցաբերում չքավորների կենդանիներին: 1943թ.-ից սկսած PDSA-ն պարգևատրում է ռազմական գործողությունների ժամանակ աչքի ընկած կենդանիներին, իսկ 2002-ից սկսած՝ նաև նրանց, ովքեր հերոսություն են ցուցաբերել խաղաղ ժամանակ: Մագավան ոսկե մեդալի է արժանացել «նվիրվածության և մարդկանց կյանքեր փրկելու» համար:



Մասնագետների գնահատմամբ՝ ներկայումս Կամբոջայում առկա է շուրջ 6 մլն ական, որոնք պահպանվել են 1970-80-ականների քաղաքացիական պատերազմից հետո: Միայն նախորդ տարի ականների զոհ է դարձել 77 մարդ: Շուրջ 40 հազար բնակիչներ անդամահատվել են. սա աշխարհում ամենաբարձր ցուցանիշն է:



Մագավան 7 տարեկան է, կշռում է 1,2 կգ: Թեև նա սովորական առնետներից ավելի մեծ է, սակայն նրա չափերն ու քաշը չեն կարող պայթեցնել ականները: Տարեկան վերապատրաստումն առնետն անցել է Տանզանիայում, որտեղ բելգիական Apopo բարեգործական կազմակերպությունը 1990-ականներից սկսած կենդանիներին սովորեցնում է հոտառությամբ հայտնաբերել ականները և տուբերկուլյոզը:



Apopo-ն իր ծրագրերի մասնակիցներին անվանում է HeroRATs (հերոս առնետներ): Նրանց վարժեցնում են հոտոտել ոչ թե մետաղը, այլ դրանց քիմիական միացությունները: Դա նշանակում է, որ առնետները կանգ չեն առնում մետաղ հայտնաբերելիս. այդպիսով գործընթացն ավելի արագ է կատարվում: Երբ առնետը հայտնաբերում է պայթուցիչը, սկսում է թաթով հողի վրա խաչ անել՝ նրա հետ աշխատող մարդկանց ազդարարելով այդ մասին:



Առնետը՝ վարժանքների ժամանակ / © EMPICS



Թենիսահարթակի չափ տարածքը Մագավան կարող է հետազոտել 30 րոպեում, մինչդեռ մետաղորսիչով սակրավորը նույնը կանի 4 օրում: Ընդ որում, ի տարբերություն մարդկանց, առնետի դեպքում պայթելու հավանականությունը նվազագույնն է:



Մագավան աջակցում է Ականազերծման կամբոջական կենտրոնի մասնագետներին: Նա աշխատում է առավոտյան՝ կես ժամ տևողությամբ: Կազմակերպությունում նրա ծառայություններից շատ գոհ են:



Բրիտանական HALO Trust կազմակերպության տվյալներով, որը զբաղվում է զինված հակամարտությունների հետևանքով տուժած երկրներում զինամթերքի վնասազերծմամբ, 1979թ.-ից սկսած Կամբոջայում ականների պայթյունի հետևանով գրանցվել է 64 հազար մահ և անդամահատման 25 հազար դեպք:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/arnet-sakravory</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14796</guid>

            <pubDate>Sun, 13 Sep 2020 09:53:04 +0000</pubDate>

            <title>Աշխարհի 10 ամենատարօրինակ օդանավակայանները</title>

            <description><![CDATA[<p>Միջազգային օդանավակայան՝ 4 կմ բարձրության վրա, երկաթգծի ու ավտոմայրուղու հետ հատվող, սառցե, ավազե թռիչքավայրէջքուղիներ և այլ առանձնահատկություններ, որոնցով այս օդանավակայանները համարվում են յուրահատուկ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/7-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Աշխարհի 10 ամենատարօրինակ օդանավակայանները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գիսբորն, Նոր Զելանդիա



Փոքրիկ քաղաքում գտնվող օդանավակայանը նախատեսված է հիմնականում փոքր չափերի ինքնաթիռների համար:



Գիսբորն օդանավակայան / © Harr.me



Ուշագրավը, սակայն, այն է, որ անմիջապես թռիչքավայրէջքային ուղին հատվում է գործող երկաթուղով. ինքնաթիռները հաճախ ստիպված են լինում օդում սպասել, մինչև գնացքն անցնի:



Արքայադուստր Յուլիանայի օդանավակայան, Սուրբ Մարտինա կղզի



Սա աշխարհի 10 ամենավտանգավոր օդանավակայաններից մեկն է:



Boeing 757-ը վայրէջք է կատարում՝ անցնելով զբոսաշրջիկների գլխավերևով / ©ToddonFlickr



Ինքնաթիռներն այստեղ անցնում են լողափին գտնվողներից ընդամենը 10 մետր բարձրությամբ՝ երբեմն ուրախացնելով նրանց, երբեմն՝ ահաբեկելով:



Խիանչո-Իրաուսկին, Սաբա կղզի



Այս օդանավակայանում ամենակարճ թռիչքավայրէջքուղին է՝ 400 մետր: Վայրէջք կարող են կատարել միայն փոքր ինքնաթիռները կամ ուղղաթիռները:



Օդանավակայան՝ Սաբա կղզու վրա / © Wikimedia Commons



Սա նույնպես աշխարհի ամենավտանգավոր օդանավակայաններից մեկն է:



Ջիբրալթարի օդանավակայան, Ջիբրալթար



Ջիբրալթարի օդանավակայանի թռիչքուղին հատում է քաղաքի ամենախոշոր ավտոմայրուղին: Ինքնաթիռների թռիչքի կամ վայրէջքի դեպքում մեքենաների ընթացքը դադարեցվում է:



Ջիբրալթար / © Go2life.net



Թեև օդանավակայանը պատկանում է Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարությանը, քաղաքացիական չվերթներ նույնպես իրականացվում են:



Ֆունշալ, Մադեյրա կղզի, Պորտուգալիա



Ֆունշալի օդանավակայանը յուրահատուկ է իր թռիչքավայրէջքուղու ճարտարապետական ոճով: Որոշ հատվածներում այն ծովի մակարդակից 50 մետր է բարձր:



Ֆունշալի օդանավակայան / © Skyscrapercity.com



Այդպիսի կառուցվածքը պայմանավորված է ոչ թե ինժեների ստեղծարարությամբ, այլ անհրաժեշտությամբ:



Կուրշևելի օդանավակայան, Ֆրանսիա



Ջեյմս Բոնդը ֆիլմերից հայտնի օդանավակայանի թռիչքավայրէջքուղին նույնպես կարճ է՝ 525 մետր: Բոնդն այստեղ հաջողությամբ վայրէջք էր կատարել:



Կուրշևելի օդանավակայան / © Wikimedia Commons



Չափերից բացի՝ թռիչքավայրէջքուղու առանձնահատկությունն այն է, որ 18% թեքվածություն ունի: Այստեղ վայրէջք կարող են կատարել միայն ամենափորձառու օդաչուները:



Բարրի օդանավակայան, Շոտլանդիա



Այս օդանավակայանի առանձնահատկությունն այն է, որ երեք թռիչքավայրէջքային ուղիներն ավազե ափի տեսք ունեն: Աշխարի 10 ամենավտանգավոր օդանավակայաններից մեկն է:



Բարրի օդանավակայան / © airports-worldwide.com



Ափը հաճախ է ջրածածկ լինում. այդ դեպքում թիռչքներն ու վայրէջքները դադարեցվում են, մինչև ջուրը հետ քաշվի:



Այս Ռավեյ, Անտարկտիդա



Հարավային բևեռի մոտ գտնվող այս թռիչքավայրէջքուղին ոչ ասֆալտ է, ոչ էլ նույնիսկ ավազ. միայն սառույց: Չնայած դրան և եղանակային բարդ պայմաններին՝ այստեղ վայրէջք են կատարել այնպիսի խոշոր ինքնաթիռներ, ինչպիսին Lockheed C-5 Galaxy-ն է:



Օդանավակայան՝ Անտարկտիդայում / © Wikimedia Commons



Դեկտեմբերի սկզբին, երբ սառույցը սկսում է կոտրվել, օդանավակայանում թռիչքներն ու վայրէջքները դադարեցվում են:



Յադինի օդանավակայան, Դաոչեն, Չինաստան



Այս քաղաքացիական օդանավակայանն ամենաբարձրն են համարում. տիբեթյան օդանավակայանը գտնվում է ծովի մակարդակից 4411 մետր բարձրության վրա:



Յադին օդանավակայանը / ©news.cn



Ուշագրավ է նաև տերմինալը, որը թռչող ափսեի կառուցվածք ունի:



Կանսայի օդանավակայան, Ճապոնիա



Կանսայ օդանավակայանը կառուցված է երկու արհեստական կղզիների վրա: Այն գտնվում է աշխարհի ամենասեյսմաակտիվ գոտում, այդ պատճառով կառուցման համար հսկայական միջոցներ են ծախսվել:



Կանսայի օդանավակայան / © The Japan Times



Օդանավակայանը հաջողությամբ դիմակայել է մի քանի խոշոր աղետների, իսկ ներկայումս ղեկավարությունը մտադիր է երրորդ թռիչքավայրէջքուղին կառուցել:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/photo/amenatarorinak-odanav</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14644</guid>

            <pubDate>Sat, 05 Sep 2020 15:15:42 +0000</pubDate>

            <title>Ստեղծվել է «հիշողություն ունեցող» բրդանման մատերիալ</title>

            <description><![CDATA[<p>Ստեղծված նյութը հնարավոր է նախապես «ծրագրավորել», և այն կվերադառնա իր նախնական կառուցվածքին: Բրդե գործվածքի նմանվող մատերիալը ստացվում է 3D տպիչի օգնությամբ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/09/woollikemate.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ստեղծվել է «հիշողություն ունեցող» բրդանման մատերիալ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հարվարդի համալսարանի գիտնականների խումբը փորձերից մեկում յուրահատուկ նյութը «ծրագրավորել է» աստղի կառուցվածքով: Այնուհետև նրանք այն տեղադրել են ջրի մեջ, որպեսզի պլաստիկ դարձնեն և վերափոխեն խողովակաձևի: Երբ գիտնականները նյութը կրկին դրել են ջրի մեջ, այն բացվել է և ստացել աստղի՝ սկզբնական տեսքը:



Այդ ամենի հիմքը կերատինն է, որը հետազոտողները ստացել են վերամշակված բրդից: Այդ թելանման սպիտակուցը գոյություն ունի ոչ միայն բրդի մեջ, այլև մարդու մազերում ու եղունգներում: Օրինակ՝ մազերն ուղիղացնելիս կամ հարդարելիս պետք է հիշել, որ ջուրը մազերին սկզբնական կառուցվածքի է վերադարձնում:




https://youtu.be/ngmQwnR79Fs
«Հիշողություն ունեցող» մատերիալը / © Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences



Հարվարդի գիտնականները կերատինի շղթան վերածել են զսպանակաձև կառուցվածքի: Նրանք զույգը միասին են պտտել, ապա բազմաթիվ այդպիսի «զսպանակներից» ստացել են հաստ թել: Խումբը նշել է, որ այդպիսի նյութից հնարավոր է պատրաստել բարդ կառուցվածքներ՝ ընդհուպ մինչև միկրոնային մակարդակի:



Հետազոտողների կարծիքով՝ «վերականգնվող» մատերիալը մեծ պահանջարկ կարող է ունենալ նորաձևության արդյունաբերությունում: Նրա օգնությամբ դիզայներները կարող են ստեղծել ունիվերսալ հագուստ, որը հարմար կլինի ցանկացած մարդու: Սովորական սպառողի համար այն կարող է խնայողության միջոց լինել. չափերի փոփոխության պատճառով նոր հագուստ գնելու կարիք չի լինի:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/brdanman-material</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14490</guid>

            <pubDate>Mon, 31 Aug 2020 14:02:16 +0000</pubDate>

            <title>Դժոխքի դարպասներ. Սիբիրում ձագարաձև հսկայական խառնարան է հայտնաբերվել</title>

            <description><![CDATA[<p>Յամալի երկրամասում գազային արտանետման ձագարը վերջերս է առաջացել: Գիտնականներն անհանգստանում են, որ նման խառնարաններ կարող են առաջանալ գազատարների, արտադրամասերի կամ բնակավայրերի մոտ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/jamal.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Դժոխքի դարպասներ. Սիբիրում ձագարաձև հսկայական խառնարան է հայտնաբերվել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Շուրջ 50 մետր խորությամբ գլանաձև հսկայական խառնարանը պատահաբար հայտնաբերվել է «Вести Ямал»-ի նկարահանող խմբի կողմից՝ Յամալի երկրամասում (Սիբիր), ինչից հետո այդտեղ են ժամանել գիտնականները՝ նորահայտ երևույթն ուսումնասիրելու: Հրապարակումներում այն ստացել է «Դժոխքի դարպաս» անվանումը:



Համարվում է, որ նման ձագարների առաջացումը տեղի է ունենում մակերևույթի ներսում հալչող հավերժական սառցաշերտի խորշերում մեթանի կուտակման հետևանքով: Կուտակված գազը մինչև 12 մթնոլորտ ճնշման ուժ է հավաքում և հաղթահարում հավերժական սառցաշերտը: Սառույցի և գրունտի մեծ բեկորներն էպիկենտրոնից մի քանի հարյուր մետր հեռու են թռչում: Ձևավորվում է գլանաձև ձագար՝ մինչև 100 մետր խորությամբ և կատարյալ շրջանաձև կողքերով:



Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր Վասիլի Բոգոյավլենսկին նշել է, որ այն յուրահատուկ է: Հորը հավելյալ գիտական հսկայական տեղեկատվություն է պարունակում, որը, սակայն, գիտնականը դեռևս չի ցանկացել բացահայտել՝ նախատեսելով գիտական հրապարակումների համար: Նրա խոսքով՝ առկա նյութերը պետք է վերլուծել, կառուցել եռաչափ մոդելներ:




https://youtu.be/q3fQok8iQ94
Խառնարանի հայտնաբերումը նկարահանող խմբի կողմից / © Вести Ямал



Գիտական գրանցամատյաններում մարմնին տրվել է 17 համարը: Յամալում 2014թ.-ից սկսած հայտնաբերված, ուսումնասիրված և փաստաթղթավորված նման ձագարները հենց 17-ն են: Նրա յուրահատկությունը ոչ միայն մեծ տրամաչափի ու խորության մեջ է, այլև հետագա հետազոտությունների համար պահպանվածությունը:



Գիտնականն ավելի վաղ հաստատել էր, որ մարդու գործունեությունը, ինչպիսին է գազի արդյունահանումը Յամալի հսկայական պահուսներից, կարող է ձագարների առաջացման հանգամանքներից մեկը լինել: Նա անհանգստություն է հայտնել էկոլոգիական աղետի վտանգի առումով, եթե խառնարանները կուտակվեն գազատարների, արտադրական ձեռնարկությունների կամ բնակելի շրջանների մոտակայքում:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/xarnaran-e-haytnabervel</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=14192</guid>

            <pubDate>Thu, 20 Aug 2020 12:42:06 +0000</pubDate>

            <title>Ռուս տիեզերագնացն Անտարկտիդայի վրա «5 անծանոթ մարմիններ» է նկարել</title>

            <description><![CDATA[<p>Տիեզերական ՄՏԿ-62/63 առաքելության անդամ Իվան Վագները տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ Հարավային կիսագնդի երկնքում մի քանի լուսարձակող «առեղծվածային» մարմիններ են երևում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/08/image-2-4.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Ռուս տիեզերագնացն Անտարկտիդայի վրա «5 անծանոթ մարմիններ» է նկարել]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ռուս տիեզերագնաց Իվան Վագները, ով ներկայումս Միջազգային տիեզերակայանում է, «ուշագրավ և, միաժամանակ, առեղծվածային տեսանյութ» է հրապարակել:



Վագները նշել է, որ հյուսիսափայլի պիկն Անտարկտիդայի երկնքում, Ավստրալիայի աշխարհագրական լայնություններում նկարահանելիս կադրում հայտնվել է հինգ «անհայտ մարմիններից» կազմված խումբը: Թվիթերյան էջում գրել է, որ 9-12-րդ վայրկյաններում հայտնվել են 5 մարմիններ, որոնք թռչում են զուգընթաց՝ միմյանցից հավասարաչափ հեռավորությամբ:




https://twitter.com/ivan_mks63/status/1296030323806003205?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1296030323806003205%7Ctwgr%5E&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fnaked-science.ru%2Farticle%2Fastronomy%2Fpyat-neizvestnyh-obektov-v-nebe-nad-antarktidoj




Տեսանյութում այդ մարմինները կարելի է տեսնել 2-3 վայրկյան: Սակայն, տիեզերագնացի խոսքով, իրականում նա այդ երևույթը դիտարկել է շուրջ մեկ րոպե: Վագները նշել է, որ կադրերն արվել են վայրկյանում մեկ անգամ, ապա համախմբվել են 25 վայրկյան/կադր տեսանյութում: Այսինքն՝ իրական ժամանակում մարմինների դիտարկումը կազմել է 52 վ:



Մեկնաբանողների մեծ մասը ենթադրել է, որ անհայտ մարմինները Starlink արբանյակներն են, որոնց նոր խմբաքանակն Իլոն Մասկի SpaceX ընկերությունն օրերս է արձակել: Ոմանք հիշել են նաև Պենտագոնի կողմի հրապարակված տեսանյութը՝ «չբացահայտված թռչող օբյեկտների» վերաբերյալ:



Տեսանյութը դիտարկած գիտնականները համաձայնել են այն տարբերակին, որ պատկերված մարմինները Starlink-ի արբանյակներն են, սակայն լիովին պնդելու համար հավելյալ տեղեկությունների կարիք են տեսել: Մասնագետները տեսանյութում պատկերվածը հաստատապես մեկնաբանելու համար առկա տվյալներն անբավարար են համարել՝ նշելով, որ պետք է հստակ իմանալ ժամանակը, աշխարհագրական բարձրությունը, լայնությունը, որոնց վրա Վագները նկարել է տեսանյութը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/rus-tiezeragnac</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=13116</guid>

            <pubDate>Tue, 14 Jul 2020 06:27:54 +0000</pubDate>

            <title>20-ից ավելի ապշեցուցիչ փաստեր, որոնք կստիպեն կասկածել մինչ այդ ունեցած գիտելիքները</title>

            <description><![CDATA[<p>Իսկ դուք գիտեի՞ք, որ խոլեստերինն ուղեղին օգնում է սովորել և հիշել նոր տեղեկությունը: Կամ որ հասուն տարիքի մարդու ուղեղը դեռ ընդունակ է ստեղծելու նոր նեյրոններ: Առաջարկում ենք օգնել նրան՝ նոր տեղեկություններով հագեցնելու: Ի դեպ՝ մարդկության համար հաճելի պարգև է այն, որ մեր հիշողությունը գործնականում անսահմանափակ է:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/Lori.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[20-ից ավելի ապշեցուցիչ փաստեր, որոնք կստիպեն կասկածել մինչ այդ ունեցած գիտելիքները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
- Ի սկզբանե բոլոր սաղմերն աղջիկ են: Տղամադրկային ու կանացի բոլոր մարմիններն իրենց զարգացումը սկսում են միևնույն ելակետային կետից: Այսինքն բոլոր սեռական օրգանները նույնատիպ են և ֆենոտիպորեն հանդիսանում են կանացի:



- Մեր մոլորակի ընդերքում շուրջ կվադրիլիոն տոննա ալմաստ է թաքնված:



- Գյուտարար Ջոն Շեպարդ-Բարոնը ցանկացել է 6-անիշ ծածկագիր սահմանել, սակայն նրա կինը կարողացել է հիշել միայն 4-ը:



- Բարձրակրունկ կոշիկներն առաջինը փորձել են տղամարդիկ: Պարսից հեծյալները նրանց օգնությամբ ովքերն ավելի համար են տեղավորել:



- 2021թ. հունվարի 1-ից Հավայան կղզիներում պաշտոնապես արգելվում է օքսիբենզոն և օքտինոքսատ պարունակող արևապաշտպան քսուքների օգտագրծումը, քանի որ այդ նյութերը վնասում են բուստերին:



- «Աստղային պատերազմների» լույսային թրի ձայնը Բեն Բյորտը ստեղծել է աշխատող կինոպրոեկտորի ձայնի և հին հեռուստացույցի աղմուկի միավորմամբ:



- 1984թ. ԽՍՀՄ-ում ստեղծվել է լազերային ատրճանակ՝ տիեզերագնացների ինքնապաշտպանության համար:



- Երկրի վրա թթվածնի հիմնական աղբյուրն օվկիանոսն է: Ֆիտոպլանկտոնները և ջրիմուռներն արտադրում են մթնոլորտում առկա թթվածնի կեսից ավելին:



- Լորի կապիկները ներկայումս հայտնի միակ պրիմատներն են, որ կարող են իրենց թույնով սպանել մարդուն:



- Մարզասրահի ծանրաքարերի վրա ավելի շատ բակտերիաներ կան, քան՝ զուգարանակոնքի մեջ:



- Կովերի հարձակումներից ավելի շատ մարդ է տուժել, քան՝ շնաձկների:



- Կեպելի պտուղները կարելի է օգտագործել որպես հոտավետ միջոցներ: Նրա հաճելի բույրը երկար պահպանվում է մաշկի վրա նույնիսկ կարող է փոխել մարդու կղանքի հոտը: Ճավա կղզու բնակիչները կեպելն օգտագործում են որպես հակաբեղմնավորիչներ:



- Առաջին սարափ ֆիլմը՝ «Սատանայի ամրոցը», էկրան է բարձրացել 1896թ. դեկտեմբերի 24-ին, Փարիզում: Դիպաշարի համաձայն՝ Մեֆիստոֆելն ահաբեկում է ամրոցի դժբախտ այցելուներին: Գլխավոր դերերում ռեժիսոր Ժորժ Մեյլեսն ու նրա կինն էին՝ Ժաննա Դ'Ալսին:



- Տիեզերքում ամենատարածված գույնը բաց դարչնագույնն է (բեժ): Տիեզերագնացներն այն անվանել են «տիեզերական լատտե»:



- Պինգվինը կարող է ցատկել 155 սմ բարձրությամբ:



- Ֆլամինգոյի փետուրները վարդագույն-նարնջագույն են դառնում կարոտինոիդի շնորհիվ. սա գազարին գույն հաղորդող նյութն է:



- Ազատության արձանը՝ ֆրանսուհի է: Ամերիկյան հեղափոխության տարիներին Ֆրանսիան արձանը նվիրել է Ամերիկային՝ որպես ժողովուրդների բարեկամության նշան:



- Ամենաթանկարժեք քարը կարմիր ադամանդն է՝ 1 կարատը՝ 1 մլն դոլար:  Ներկայումս աշխարհում դրանք 30-ից պակաս են: Ամենաթանկարժեքը 5.11 ct Moussaieff Red Diamond-ն է, գնվել է 2011թ.՝ 8 մլն դոլարով:



- Վաշինգտոնի մայր տաճարի պատին առկա է «Աստղային պատերազմներից» Դարտ Վեյդերի գլուխը:



- Ծորակից թափվող տաք ու սառը ջրի ձայնը նույնը չէ:



- Էդինբուրգի համալսարանում գոյություն ունի Արթուր Քյոստլերի անվան պարահոգեբանության ամբիոն: Այնտեղ ուսումնասիրում և դասավանդում են այն ամենը, ինչ կապ ունի միստիկայի հետ:



- Իրականում ծառերի վրա տերևներն այնպիսին են, ինչպիսին մենք տեսնում ենք աշնանը: Տերևը կանաչ ներկող քլորոֆիլը ոչնչանում է, և մենք տեսնում ենք տերևի իսկական գույնը:



- Դժվար է հավատալ, բայց կապուտաչյա մարդիկ մեր մոլորակում հայտնվել են ավելի ուշ, քան բրուտագործությունը: Աչքերի բաց գույնի համար պատասխանատու գենը հայտնվել է 10 հազար տարի առաջ, իսկ առաջիկ կերամիկական արձանիկը պատրաստվել է մ.թ.ա. շուրջ 29-25 հազար տարի առաջ:



- Օրանդան արհեստականորեն ստեղծված ձուկ է՝ գլխի վրա հետաքրքիր աճույթով:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/research/unecac-giteliqnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12924</guid>

            <pubDate>Mon, 06 Jul 2020 15:49:38 +0000</pubDate>

            <title>Արտասովոր ամպրոպները Հնդկաստանում 10 օրում ավելի շատ մարդ են սպանել, քան 1 տարվա ընթացքում</title>

            <description><![CDATA[<p>Վերջին 10 օրերին Հնդկաստանում կայծակների հարվածներից այնքան մարդ է մահացել, որքան սովորաբար մեկ տարվա ընթացքում են մահանում: Փորձագետները համարում են, որ երկրում ամպրոպային ակտիվության մեծացումը պայմանավորված է գլոբալ տաքացմամբ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/5ed91e1a543c1.image_.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արտասովոր ամպրոպները Հնդկաստանում 10 օրում ավելի շատ մարդ են սպանել, քան 1 տարվա ընթացքում]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Հնդկաստանի հյուսիսային Բիհար նահանգում վերջին 10 օրերին կայծակի հարվածներից 147 մարդ է մահացել: Նրանցից 25-ը մահացել են շաբաթ օրը, իսկ մեծ մասը ֆերմերներ են, անասնապահներ ու գյուղատնտեսական աշխատողներ:



Անձրևների սեզոնը Հնդկաստանում սկսվում է հունիսին՝ ուղեկցվելով ամպրոպային ակտիվությամբ, և տևում մինչև սեպտեմբեր ամիսը: Այս տարի ամպրոպներն այնքան հաճախակի են, որ կայծակի հարվածից մահացածների թիվն արդեն գերազանցել է վերջին մի քանի տարիների տարեկան միջին ցուցանիշը, թեև սեզոնը նոր է սկսվել: Նշված նահանգում մարտ ամսից սկսած մթնոլորտային էլեկտրական լիցքից մահացել է 215 մարդ, մինչդեռ նախորդ տարվա ողջ ընթացքում կայծակի զոհերի թիվը կազմել է 170:



Նահանգի տարերային աղետների կառավարման նախարար Լաքշմեշվար Ռոյը նշել է, որ առավել վտանգավոր դարձած եղանակային պայմանների պատճառը կլիմայական փոփոխություններն են: Բիհարի ագրոօդերևութաբան Աբդուս Սաթարը հավելել է, որ բարձր ջերմաստիճանն ու չափազանց շատ խոնավությունը հանգեցրել են մթնոլորտում անկայունությանը, ինչն իր հերթին առաջացնում է ամպրոպներ:



Հնդկաստանի Օդերևութաբանական վարչությունը նոր ամպրոպներ է կանխատեսում: Իշխանությունները բնության անոմալ երևույթին ի պատասխան ֆինանսավորել են սմարթֆոնային նոր հավելվածի թողարկումը, որն օպերատիվ կերպով կանխատեսում է կայծակների բռնկումները: Խնդիրը միայն այն է, որ կայծակների զոհերի մեծ մասը գյուղական համայնքների աղքատ բնակչությունն է, ովքեր սմարթֆոններ պարզապես չունեն:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/artasovor-ampropnery</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12885</guid>

            <pubDate>Sat, 04 Jul 2020 19:08:09 +0000</pubDate>

            <title>Երկրի «այլմոլորակայինը». ինչի՞ համար են շոշափուկներն աստղաքթի մոտ</title>

            <description><![CDATA[<p>Աստղաքիթը մյուս խլուրդներից տարբերվում է դնչի վրա քսաներկու շոշափուկներով, ինչով կենդանին հիշեցնում է այլմոլորակայինի:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/aunque-parezca-mentira-este-topo-ve-mejor-que-tu-y-que-yo.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Երկրի «այլմոլորակայինը». ինչի՞ համար են շոշափուկներն աստղաքթի մոտ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Աստղաքիթը խլուրդների ընտանիքի կաթնասուն է: Այս տեսակը հանդիպում է միայն Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Հարավարևելյան Կանադայում և ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում: Մյուս խլուրդներից այս կենդանին տարբերվում է արտասովոր դունչով. աստղաքթի մոտ այդ հատվածում 22 մաշկային աճույթներ են:



Ինչի՞ համար են այդ տարօրինակ շոշափուկները: Ինչպես հայտնի է՝ տեսողությունը խլուրդների մոտ ամենաուժեղ կողմը չէ: Դրա փոխարեն աստղաքիթն ունի հրաշալի շոշափելիք, ինչի շնորհիվ նա կարող է վայրկյանական գտնել հավանական որսը: Կենդանին իր շոշափուկներն այնքան արագ է շարժում, որ մարդու աչքն ի վիճակի չէ հետևելու դրանց. աստղաքիթը դրանցով մեկ վայրկյանում կարող է մինչև 13 փոքր մարմին ստուգել:



Աստղաքիթ / © flickr/Peter Schoenberger



Բացի այդ՝ գիտնականներն այս աճույթները համարում են գիտությանը հայտնի ամենազգայուն շոշափման համակարգը: Կենսաբան Քենեթ Կատանիան այդ օրգանում արձանագրել է ավելի քան 100 հազար նյարդաթել: Դա հինգ անգամ ավելին է, քան մարդու ձեռքում:



Շոշափուկներն առանց հոգնելու ուսումնասիրում են շրջակա միջավայրը և վերլուծում ամենը: Աստղաքթերն իրենց համար որս են գտնում ջրում, գետնի տակ: Նրանք ուտում են անձրևորդերի, միջատների և նրանց թրթուրների, ինչպես նաև խեցգետնակերպ և փոքր ձկների:



Աստղաքիթը մեծ կենդանի չէ. սովորաբար նրա մարմինը հազիվ է գերազանցում 10 սմ-ը, երբեմն հասնում 20-ի: Դնչիկի տրամագիծն ընդամենը 1 սմ է, հասուն առանձնյակների քաշը՝ մոտ 85 գ: Այս խլուրդն ունի նաև պոչ՝ 8 սմ երկարությամբ:



Աստղաքիթ / © lapku



Աստղաքիթն առաջին կաթնասունն է, որ ջրի տակ հոտ է զգում: Դրա համար խլուրդները պղպջակներ են արձակում, ապա շոշափուկներով դրանք հետ են քաշում՝ այդպիսով որսալով հոտը: Այս արտասովոր ունակություններով կենդանով սնվում են բուերը, ճուռակները, աքիսները, կատուներն ու շները: Ջրում նրանց վտանգ են սպառնում ջրաքիսները, խոշոր պերկեսները և ձկնկուլները:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/astxaqti-mot</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=12869</guid>

            <pubDate>Sat, 04 Jul 2020 04:50:00 +0000</pubDate>

            <title>Հետազոտությունը հաստատել է, որ կենդանիները կարող են երկրաշարժերը կանխազգալ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականները վաղուց են հասկացել, որ կենդանիները կանխազգում են երկրաշարժերը: Բայց մինչ օրս դա ապացուցել չէր հաջողվել. աղետից առաջ կենդանիների վարքի փոփոխության դիտարկումները բավական չէին: Եվրոպացի գիտնականների խումբը վերջապես կարողացել է բացատրել այդ արտասովոր երևույթը:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/07/unnamed.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հետազոտությունը հաստատել է, որ կենդանիները կարող են երկրաշարժերը կանխազգալ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Երկրաշարժերը մարդկության և շրջակա միջավայրի համար լրջագույն վտանգ են ներկայացնում: Բացի այդ՝ դրանք միշտ սկսվում են անսպասելի. գոյություն չունի այնպիսի հուսալի համակարգ, որը թեկուզ մի քանի ժամ առաջ կծանուցի երկրաշարժի ուժգնության, վայրի և ժամանակի մասին:



Ներկայումս երկրաշարժերի կանխատեսման համակարգերը հիմնված են տեղանքի և սեյսմիկ ակտիվության դիտարկումների տվյալների վրա, սակայն նույնիսկ այդպիսի վերլուծությունը հնարավոր չէ ամենուրեք կատարել. տարածաշրջանների ակտիվության վերաբերյալ տվյալները հավաքագրվում են միայն վերջին հարյուր տարում, ընդ որում՝ ոչ լիարժեք: Նախազգուշացման համակարգերն ուղարկում են բացառապես հնարավոր վտանգի մասին ծանուցում:



Բնական աղետներից առաջ կենդանիների արտասովոր վարքի մասին մարդիկ վաղուց գիտեն: Օրինակ՝ չինական Հայչենի երկրաշարժը՝ 1975թ., կանխատեսվել է հենց օձերի ու առնետների դիտարկումների արդյունքում. կենդանիներն արագ լքել էին իրենց բները: Տեղի իշխանություններն ուշադրություն էին դարձրել նրանց տարօրինակ վարքի վրա և աղետից առաջ հասցրել էին մարդկանց տարհանել: Չնայած այդպիսի դեպքերի առատությանը՝ լիարժեք վիճակագրական վերլուծության համար տվյալները քիչ էին:



Մաքս Պլանկի՝ Կենդանիների վարքի հետազոտության ինստիտուտի նոր հետազոտությունը վերջապես հաստատել է, որ կենդանիները կարողանում են կանխազգալ աղետները:



ա) Կենտրոնական Իտալիա, 2016թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին տեղի ունեցած երկրաշարժի քարտեզ: Շրջանակները ցույց են տալիս այն տարածքը, որտեղ երկրաշարժը մարդիկ զգացել են: բ) Մանրամասն քարտեզ, որը ցույց է տալիս երկրաշարժի էպիկենտրոնները՝ ուսումնասիրված նշված հետազոտության շրջանակներում, և ֆերմայի գտնվելու վայրը, որտեղ հետազոտվել են կենդանիները: գ) դիտարկվող կովը. ընդունիչը կապված է կենդանու վզին / © Martin Wikelski. Ethology



Դա ապացուցելու նպատակով անհրաժեշտ է հետևել երեք կանոնի. կենդանիները պետք է հստակ տարբերեն մոտեցող երկրաշարժի նշանները, փոխեն իրենց պահվածքը, մշտապես արձագանքեն որոշակի կերպով և նրանց վարքն ամեն անգամ պետք է էապես տարբերվի սովորականից: Բազմաթիվ զեկույցներում այդ պայմանները հաշվի առնված չեն եղել:



Գիտնականները, Մարտին Վիկելսկիի գլխավորությամբ, Իտալիայի Կապրիլյա գյուղի ֆերմայում մի քանի կենդանիների, որոնք երկրաշարժերի նկատմամբ հնարավոր զգայուն են (6 կով, 5 ոչխար և 2 շուն) ամրացրել են ընդունիչներ: Դիտարկումների ընթացքում՝ 2016թ. հոկտեմբերից մինչև 2017թ. ապրիլ ամիսները, նշված տարածաշրջանում տեղի է ունեցել ավելի քան 18 ցնցում՝ մինչև 6,6 մագնիտուդ (Ռիխտերի սանդղակով) ուժգնությամբ: Խումբն առանձնացրել է նրանք, որոնք ազդել են հետազոտության տիրույթի ակտիվության վրա. ֆերմայի մոտակայքում արձանագրված, հեռավոր, բայց բավականին ուժգին ցնցումներ:



Այնուհետև գիտնականներն ուսումնասիրել են կենդանիների վարքը՝ համադրելով սեյսմիկ ակտիվության քարտեզից ստացված տվյալների հետ: Պարզվել է, որ այն փոխվում է մոտավորապես 1-12 ժամը մեկ: Որքան մոտ է կենդանին գտնվել էպիկենտրոնին մոտ, այնքան շուտ է սկսել արձագանքել ստորգետնյա ցնցումներին: Ընդ որում՝ պարզվել է, որ խմբի կենդանիների վարքում փոփոխությունները ճանաչելն ավելի հեշտ է, քան՝ մյուսների:



Դեռևս գիտնականներին չի հաջողվել հաստատել, թե հատկապես ինչն է կենդանիներին ստիպում արտասովոր դրսևորում ցուցաբերել. անհրաժեշտ են հավելյալ, առավել զանգվածային հետազոտությունները: Սակայն նրանք վստահ են, որ կենդանիների մշտական դիտարկումը կարող է օգնել երկրաշարժերի՝ արագ կանխատեսման համակարգերի մշակմանը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/yerkrasharjery-kanxazgal</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>