<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1231/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 18:07:44 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=9422</guid>

            <pubDate>Mon, 23 Mar 2020 20:19:00 +0000</pubDate>

            <title>Բարելավված ալֆա-կետոամիդները կարող են SARS-CoV-2-ի դեմ պատվաստանյութի հիմք դառնալ</title>

            <description><![CDATA[<p>Գիտնականներն օրգանիզմում պահման առավել երկարացված ժամանակ ունեցող կետոամիդներ են ստացել: Այդ նյութը կարող է հակավիրուսային դեղամիջոցների ստեղծման համար հիմք հանդիսանալ:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/F2.large_-1.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Բարելավված ալֆա-կետոամիդները կարող են SARS-CoV-2-ի դեմ պատվաստանյութի հիմք դառնալ]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գերմանիայի և Չինաստանի հետազոտողների խումբը կարողացել է բարելավել մարդու օրգանիզմի ալֆա-կետոամիդների մոլեկուլների ակտիվությունը: Դա պանդեմիա առաջացրած կորոնավիրուսի դեմ աշխատանքային դեղամիջոցի ստացման հույս է ներշնչում:



Ալֆա-կետոամիդները SARS-CoV-2 հարուցչի գլխավոր պրոտեազի (պրոտեոլիտիկ ֆերմենտ) ինհիբիտորներն են (զսպիչ): Գլխավոր պրոտեազը խիստ կարևոր է վիրուսի կրկնապատկման համար: Այն ճեղքում է վարակված բջջի կողմից սինթեզավորվող ամինաթթվային շղթաները մինչև հաջորդականությունները, որոնցից հետո ձևավորվում են վիրուսային սպիտակուցները:



Կորոնավիրուսի գլխավոր պրոտեազը լավ ուսումնասիրված է և վաղուց դիտարկվել է գիտնականների կողմից, որպես պատվաստանյութի ստեղծման հեռանկարային թիրախ: Փետրվար ամսին առաջին անգամ ստացվել են կետոամիդների համախմբերը, որոնք ունակ են ճնշելու կորոնավիրուսների տարբեր շտամմերի պրոտեազների ակտիվությունը: Ընդ որում նյութերը ոչ մի կերպ չեն խախտել մարդու սեփական ֆերմենտների աշխատանքը:



Գիտնականների կողմից սինթեզավորված ալֆա-կետոամիդների մոլեկուլներ, որոնք բարձր արդյունավետություն են ցուցաբերել վիրուսային պրոտեազների ինհիբացման գործում /© Zhang, Hilgenfeld et al., Science, 2020



Նոր հետազոտությունում գիտնականները փորձարկել են մոդիֆիկացված ալֆա-կետոամիդներն ընդդեմ վիրուսային ֆերմենտների: Հետազոտողները փոփոխել են մոլեկուլի կառուցվածքը՝ բարձրացնելով լուծելիությունը և փոխելով քիմիական կարևոր ռադիկալների դիրքը՝ դրանց դարձնելով բջջային սպիտակուցների համար ավելի խոցելի: Ստացված դեղանյութը փորձարկել են SARS-CoV-2-ի մաքուր գլխավոր պրոտեազի, կրկնօրինակման-փոխակերպման վիրուսային համալիրի, ինչպես նաև կորոնավիրուսով վարակված մարդու բջիջների վրա: Գիտնականները նաև հստակեցրել են ալֆա-կետոամիդների ֆարմակոկինետային հատկությունները՝ 1 կգ-ի համար 3 միլիգրամ հարաբերակցությամբ ներարկելով մկներին:



Թեև նոր մոլեկուլի ինհիբացիայի արդյունավետությունը ցածր է եղել, քան նախորդ փորձարկումներում, այնուամենայնիվ՝ գիտնականներին հաջողվել է հասնել մոլեկուլի կարևոր հատկության բարձրացմանը. նրանք գրեթե եռակի մեծացրել են օրգանիզմից ալֆա-կետոամիդների կիսադուրսբերման (կոչվում է նաև կիսակյանք) ժամանակաշրջանը: Մկների օրգանիզմում դեղամիջոցի պահման ժամանակը կազմել է 2,7 ժամ, իսկ պլազմայից կիսադուրսբերման ժամանակահատվածը՝ 1,8 ժամ:



Նման արդյունքները ցույց են տալիս, որ պատվաստանյութի մեկ չափաքանակը կարող է ավելի երկար ցուցաբերել հակավիրուսային էֆեկտ՝ վարակված օրգանիզմում: Մկների վրա արված փորձերը, երբ ինհալատորների օգնությամբ ներարկել են մոդիֆիկացված մոլեկուլներ, ցույց են տվել, որ ալֆա-կետոամիդներն ընկնում են անմիջապես թոքերը (որոնք Covid-19-ի դեպքում առավել խոցելի են) և չեն առաջացնում կողմնակի տոքսիկ էֆեկտներ: Գիտնականների կարծիքով՝ մոդիֆիկացված կետոամիդները կարող են դառնալ SARS-CoV-2-ի դեմ արդյունավետ պատվաստանյութի հիմքը:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/patvastanyuti-himq</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=7344</guid>

            <pubDate>Mon, 20 Jan 2020 12:43:59 +0000</pubDate>

            <title>Գիտնականները պարզել են՝ իմունային համակարգի կարևոր տարրն ինչպես է խոչընդոտում քաղցկեղի դեմ պայքարին</title>

            <description><![CDATA[<p>Եթե այդ մոլեկուլի հակամարմիններն անցնեն փորձարկումները, ապա դա նոր հույս կտա քաղցկեղի իմունաթերապիայի հարցում:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/01/FlamboyantEagerIriomotecat-size_restricted.gif"
                                            type="image/gif"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գիտնականները պարզել են՝ իմունային համակարգի կարևոր տարրն ինչպես է խոչընդոտում քաղցկեղի դեմ պայքարին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Դարտմուրի գիտնականները հետազոտել են, թե ինչպես է իմունային պատասխանի կարգավորմանը մասնակցող VISTA-յի մոլեկուլը խոչընդոտում իմունային համակարգի հարձակմանը քաղցկեղային բջիջներին:



Իրենց աշխատանքում հեղինակները նկարագրում են, թե ինչպես է VISTA-ն կարգավորում T բջիջների պատասխանները: VISTA-ն (V-domain Ig suppressor of T-cell activation, T բջիջների ակտիվացման V դոմենային իմունոգլոբուլինային սուպրեսոր) իմունային համակարգի «վերահսկող կետերից» մեկն է: Այդ մոլեկուլը մեծ քանակությամբ էքսպրեսացվում է ուռուցքը ինֆիլտրացնող լիմֆոցիտներում: VISTA-ն հակամարմինների հետ համալիր կերպով ճնշում է ուռուցքային բջիջների պոլիֆերացիան:



Բացի այդ, VISTA-ն սահմանափակում է T լիմֆոցիտների ակտիվացման վաղ մակարդակները՝ միաժամանակ կանխելով աուտոիմունային հիվանդությունների զարգացումը: Այդ մոլեկուլը, օրինակ, կարևոր դեր է խաղում տրանսպլանտանտների գոյատևման հարցում՝ պահպանելով իմունային պատասխանն ընդդեմ փոխպատվաստված օրգանի:



T լիմֆոցիտները օրգանիզմի իմունային համակարգի հիմքն են: Դրանք առանձնանում են մի քանի տեսակների, որոնցից յուրաքանչյուրն իմունային համակարգում ունի իր դերակատարությունը: Օրինակ՝ T սպանողները (քիլլեր) ոչնչացնում են քաղցկեղային և մակաբույծներով վարակված բջիջները: T օգնականները (հելփեր) ճանաչում են օտարածին անտիգենները և ակտիվացնում են քիլլերներին և այլ լիմֆոցիտների: Իսկ T սուպրեսսորներն իրականացնում են իմունային պատասխանի կենտրոնական կարգավորումը՝ վերահսկելով դրա ուժը և տևողությունը:



Ինչպես յուրաքանչյուր համակարգ, իմունայինը նույնպես հստակ հավասարակշռության ու «զսպող և հակակշռող» համակարգի կարիք ունի: Այն ապահովում են T սուպրեսսորները, որոնք լռեցնում են արտաքին վտանգների դեմ պայքարի համար անհրաժեշտ T քիլլերների և T հելփերների ակտիվությունը: Եթե վերջիններն արդյունավետ չկառավարվեն, կսկսեն իրենց պահել ինչպես վերահսկողությունից դուրս հայտնված ուժային կառույց. կասկածել բոլորին անխտիր ու կազմակերպել «զանգվածային գնդակահարություններ» սեփական օրգանիզմի բջիջների նկատմամբ: Դա տեղի է ունենում, օրինակ, աուտոիմունային հիվանդությունների դեպքում:



VISTA պրոտեինը, որը բջջային մեմբրանի վրա միավորվում է ռեցեպտորների հետ / © Mehta, Huang, Cohran et al., Cell Reports, 2019



Որպեսզի դա տեղի չունենա, իմունային համակարգն իմունիտետի նվազեցման համար օգտագործում է միացությունների շարք, որոնցից մեկը VISTA-ն է: Ինչպես հայտնի է, այս մոլեկուլի՝ իմունային պատասխանը ճնշող բնույթը կենսական նշանակություն ունի օրգանիզմի համար: Սակայն քաղցկեղի դեպքում այն մահացու է. քաղցկեղային բջիջներն օրգանիզմի ներքին հակածիններն են: Նրանց «դաշնակցային կառուցվածքից» խաբվելով՝ VISTA-ն T բջիջներին թույլ չի տալիս հարձակվել «յուրայինների» վրա, և քաղցկեղն իմունային համակարգի անգործության դեպքում անխոչընդոտ խժռում է օրգանիզմը:



Բայց դրանում կա նաև լավ նորություն. վերջին 10 տարում, երբ դարտմուրյան խումբը զբաղվում է մոլեկուլ-թիրախի, ինչպիսին է VISTA-ն, և դրանց աշխատանքի մեխանիզմների որոնմամբ, գիտնականները մոտեցել են VISTA-յի հակամարմինների մշակմանը:



Հետազոտական խմբի ղեկավար Ռենդոլֆ Նոելը նշել է, որ իրենք տեղեկացել են, որ իմունային համակարգը հանգստի վիճակում պահումը բարդ և շատ ակտիվ գործընթաց է: Մանրամասն ներկայացնելով VISTA-յի դերն իմունային համակարգում՝ գիտնականները կարողացել են մոտենալ այն եզրակացությանը, որ այդ մոլեկուլի առանձնահատուկ արգելափակումը հիվանդներին հնարավորություն է տալիս: Նոելի խոսքով՝ ինչպես և վերահսկող կետերի մյուս  բացասական կարգավորիչները, VISTA-յի արգելափակումը քաղցկեղի դեպքում կարող է մեծացնել տիրոջ ընդունակությունը՝ ստեղծելու պաշտպանիչ, ուռուցքին համապատասխան իմունային պատասխաններ:



Այդպիսով, եթե VISTA-յին հատուկ կլինիկական փորձարկումները հաջող անցնեն, քաղցկեղի բուժման ժամանակ VISTA-յի անջատումն իմունային համակարգին թույլ կտա արդյունավետ հարձակում գործելու քաղցկեղային բջիջների վրա: Դա կօգնի առավել ուժգին առաջ մղելու քաղցկեղի թերապիան:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/qaxckexi-dem-payqarin</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>