<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/127/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 16:05:43 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21376</guid>

            <pubDate>Thu, 19 Nov 2026 15:09:56 +0000</pubDate>

            <title>Միջազգային դատարանը Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել ռոհինջաների ցեղասպանության համար</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանը նոյեմբերի 19-ին Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել 2017 թվականին Ռաքհայն նահանգի հյուսիսում ռոհինջաների նկատմամբ ցեղասպանություն իրականացնելու համար։ Դատարանը պետությանը պարտավորեցրել է փոխհատուցել պատճառված վնասը և ապահովել տեղահանվածների անվտանգ ու կամավոր վերադարձը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/icj-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Միջազգային դատարանը Մյանմային պատասխանատու է ճանաչել ռոհինջաների ցեղասպանության համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Մյանմայի հարցով ՄԱԿ-ի Անկախ հետաքննչական մեխանիզմը հայտնել է, որ դատարանը նաև արձանագրել է ցեղասպանությունը կանխելու և դրա համար պատժելու պարտավորությունների խախտումներ։ Դրանք սահմանված են Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին 1948 թվականի կոնվենցիայով։



Դատարանի հաստատած հանգամանքների թվում են ռոհինջաների սպանությունները, նրանց ծանր ֆիզիկական կամ հոգեկան վնաս պատճառելը և ծնունդները կանխելուն ուղղված միջոցները։ Ըստ վճռի՝ այդ գործողությունները կատարվել են Ռաքհայնի հյուսիսում ռոհինջա բնակչության զգալի մասը ոչնչացնելու մտադրությամբ։ ՄԱԿ-ի մեխանիզմը դատարանին տրամադրել էր վկաների ցուցմունքներ և վեց վերլուծական զեկույց։



Մյանման պետք է թույլատրի և դյուրացնի տեղահանված ռոհինջաների անվտանգ, կամավոր ու արժանապատիվ վերադարձը նախկին բնակության վայրեր և ընտանիքների վերամիավորումը։ Նախատեսված են նաև գույքի վերադարձ և համարժեք փոխհատուցում։ Պետությունը պարտավոր է հետաքննել հանցագործությունները և պատասխանատուների նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնել։



Երկու տարվա ընթացքում Մյանման պետք է դատարանին զեկուցի գույքային և այլ իրավունքների վերականգնմանն ուղղված միջոցների, փոխհատուցման չափերի ու վճարման կարգի մասին։ Վճռով այդ ժամկետը սահմանվել է զեկույցի ներկայացման համար, իսկ փոխհատուցման վերջնական գումարները դեռ որոշված չեն։



Գամբիան գործը հարուցել էր 2019 թվականին։ Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, Մյանման հերքում է ցեղասպանության մեղադրանքը և պնդում, որ իր ուժերը օրինական պատասխան են տվել զինված խմբավորումների հարձակումներին։



ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը նշել է, որ Միջազգային դատարանն առաջին անգամ է պետությանը պատասխանատու ճանաչել ցեղասպանություն իրականացնելու համար։ Վճիռը պարտադիր է կատարման համար, վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ։



Միջազգային դատարանի վճիռը վերաբերում է Մյանմայի՝ որպես պետության պատասխանատվությանը։ Առանձին անձանց քրեական պատասխանատվությունը որոշելու համար անհրաժեշտ են առանձին քննություններ և դատավարություններ․ այս տարբերությունն ընդգծել է ՄԱԿ-ի Անկախ հետաքննչական մեխանիզմի ղեկավար Նիկոլաս Կումջյանը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/myanmar-rohingya-icj-judgment</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21349</guid>

            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 18:07:43 +0000</pubDate>

            <title>ՄԱԿ․ Գազայում անձրևներից վնասվել կամ ավերվել է առնվազն 40 հազար կացարան</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի սկզբից Գազայի հատվածում հորդառատ անձրևները հեղեղել են տեղահանվածների ճամբարները։ ՄԱԿ-ի երկու գործակալություններ զգուշացնում են, որ սննդի ու կացարանների պակասը սրվում է, իսկ ֆինանսավորման պակասն ու մատակարարումների սահմանափակումները դժվարացնում են օգնության տրամադրումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/gaza-deir-al-balah-unrwa.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՄԱԿ․ Գազայում անձրևներից վնասվել կամ ավերվել է առնվազն 40 հազար կացարան]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ) և Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը (ՄՄԿ) նոյեմբերի 17-ին համատեղ հայտնել են, որ Գազայում 1,7 միլիոնից ավելի մարդ շարունակում է ապրել իր տնից հեռու, 1,4 միլիոնը սուր սովի է բախվում, իսկ շուրջ 1,98 միլիոնը կացարանի հարցում օգնության կարիք ունի։



Գազայի շուրջ 1700 ճամբարների ու տեղահանվածների բնակության մյուս վայրերի կեսից ավելին ջրհեղեղի վտանգի գոտում է։ Դրանց ավելի քան 40 տոկոսում ջրահեռացման և հողի ամրացման աշխատանքներ են անհրաժեշտ։ Ըստ գործակալությունների՝ նոյեմբերի սկզբից առնվազն 40 հազար կացարան է վնասվել կամ ավերվել։



Ժնևում լրագրողներին ներկայացրած տեղեկությունների հիման վրա ՄԱԿ-ը նոյեմբերի 18-ին հաղորդել է, որ հեղեղաջրերն ու կոյուղաջրերը փչացրել են վրաններում պահվող սնունդը։ Ընտանիքներից շատերը նաև գազ կամ վառելափայտ չունեն՝ կերակուր պատրաստելու համար։



Ֆինանսավորման պակասի պատճառով ՊՀԾ-ն վրանային ճամբարներում տաք սնունդ է տրամադրում երկու օրը մեկ՝ նախկինում ամեն օր տրամադրելու փոխարեն։ Կրճատվել են նաև սննդի փաթեթների բաշխումն ու դրամական աջակցությունը։ Գործակալությունները զգուշացնում են, որ սննդի հասանելիության վերջին բարելավումը մեծապես կախված է օգնությունից և կարող է չպահպանվել։



ՊՀԾ-ի և ՄՄԿ-ի տվյալներով՝ մարդասիրական ու առևտրային բեռների համար բաց միակ անցակետը Քերեմ Շալոմն է, որը հայտնի է նաև Քերեմ Աբու Սալեմ անունով։ Ջրի պոմպերի, ջեռուցիչների, վառելիքի և ծանր տեխնիկայի մուտքը սահմանափակվում կամ ուշանում է։ ՄՄԿ-ն կոչ է արել բացել լրացուցիչ անցակետեր։



ՄՄԿ-ի գնահատմամբ՝ վրաններ, ծածկոցներ, վերմակներ և կացարանների նորոգման նյութեր տրամադրելու համար անհրաժեշտ է 173 միլիոն դոլար։ Եվս 9 միլիոն դոլար է պահանջվում ճամբարների բարեկարգման համար՝ ջրահեռացման առուներից մինչև լուսավորություն և տաքանալու կետեր։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/gaza-winter-floods-aid</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21281</guid>

            <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 18:17:39 +0000</pubDate>

            <title>COP31-ի որոշման նախագծում առաջարկվում է արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարումը</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի նախագահությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Անթալիայում քննարկվող ընդհանուր որոշման նախագիծը։ Տեքստում ներառված է նաև զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումն առնվազն 120 միլիարդ դոլարի հասցնելու առաջարկը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-expo-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[COP31-ի որոշման նախագծում առաջարկվում է արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարումը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
COP31-ի նախագահությունը հրապարակել է որոշման նախագծի առաջին տարբերակը՝ պատվիրակությունների գրավոր առաջարկներն ու քննարկումները մեկ փաստաթղթում ամփոփելու համար։ Նախագահությունն ուղեկցող գրությամբ նշել է, որ նախագծի դրույթները դեռ համաձայնեցված չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը կարող է փոխվել կամ դուրս մնալ վերջնական տեքստից։



Հանածո վառելիքի մասին նախագծում երկու ձևակերպում կա։ Մեկը վերահաստատում է 2023 թվականի պայմանավորվածությունը՝ էներգետիկ համակարգերում արդար և կանոնավոր անցում կատարել հանածո վառելիքից դեպի այլ աղբյուրներ։ Մյուսն առաջարկում է արագացնել հանածո վառելիքի աստիճանական դուրսբերումը և էներգետիկայում անհապաղ սկսել անցումը։



Նախագծով առաջարկվում է մինչև 2035 թվականը եռապատկել զարգացող երկրներին կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար տրամադրվող ֆինանսավորումը։ Փաստաթուղթը նաև առաջարկում է հաշվարկել, թե ինչ բազային ցուցանիշից պետք է չափել աճը, և խնդրում է զարգացած երկրներին ներկայացնել ֆինանսավորումն ավելացնելու ճանապարհային քարտեզ։



Բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի կլիմայի հարցերով նախարար Քրիս Բոուենը լրագրողներին ասել է, որ մի շարք երկրներ արդեն մերժել են նախագծի որոշ դրույթներ։ Reuters-ը հաղորդում է, որ տարաձայնություններ կան նաև Թուրքիայի առաջարկի շուրջ՝ մինչև 2035 թվականը համաշխարհային էներգասպառման մեջ էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել 35 տոկոսի։



Անթալիայի համաժողովը սկսվել է նոյեմբերի 9-ին և ըստ ծրագրի կավարտվի նոյեմբերի 20-ին։ Մոտ 200 երկրների պատվիրակությունների մասնակցությամբ բանակցությունների վերջնական որոշումը պետք է ընդունվի համաձայնությամբ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-draft-decision</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21219</guid>

            <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 15:08:48 +0000</pubDate>

            <title>ՄԱԿ-ը կոչ է արել արագացնել COP31-ի բանակցությունները</title>

            <description><![CDATA[<p>ՄԱԿ-ի կլիմայի հարցերով գործադիր քարտուղար Սայմոն Սթիլը նոյեմբերի 14-ին Անթալիայում երկրներին կոչ է արել արագ անցնել COP31-ի օրակարգի ամենաբարդ հարցերին։ Համաժողովի առաջին շաբաթվա ավարտին տարաձայնությունները պահպանվում են հանածո վառելիքի ապագայի և կլիմայական ֆինանսավորման շուրջ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cop31-antalya-press.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ՄԱԿ-ը կոչ է արել արագացնել COP31-ի բանակցությունները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Անթալիայում կայացած մամուլի ասուլիսում Սթիլը հայտնել է, որ շուրջ 200 երկիր բանակցում է օրակարգի 165 հարցի շուրջ։ Նրա խոսքով՝ կողմերն առաջընթաց են գրանցում, սակայն ընդհանուր համաձայնության համար անհրաժեշտ են փոխզիջումներ։ Նա պատվիրակություններին հորդորել է չձգձգել քննարկումները։



Թուրքիան առաջարկում է արագացնել տրանսպորտի, շենքերի և արդյունաբերության էլեկտրաֆիկացումը։ COP31-ի թուրքական նախագահությունը սեպտեմբերին առաջարկել է, որ մինչև 2035 թվականը էլեկտրաէներգիայի բաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասնի 35 տոկոսի։



Reuters-ը նշում է, որ առաջարկը չի պահանջում էլեկտրաէներգիայի լրացուցիչ պահանջարկը բավարարել վերականգնվող աղբյուրներով։ Գործակալության զրուցակիցների խոսքով՝ հանածո վառելիք արտադրող և սպառող մի շարք խոշոր երկրներ դեմ են համաձայնագրում նոր հստակ թիրախների կամ նավթից, գազից ու ածխից հրաժարվելու դրույթների ամրագրմանը։



Օրակարգի մյուս հարցը կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու միջոցների ֆինանսավորումն է։ Եվրամիությունը հայտնել է, որ Անթալիայում կաշխատի նախորդ համաժողովում համաձայնեցված ցուցիչները կիրառելու ուղղությամբ։ Դրանք պետք է օգնեն երկրներին գնահատել, թե որքանով են պատրաստ կլիմայական վտանգներին։



Բանակցությունները ղեկավարող Ավստրալիայի կլիմայի հարցերով նախարար Քրիս Բոուենը Reuters-ին ասել է, որ համաձայնագրի առաջին նախագիծն ակնկալում է հաջորդ շաբաթվա սկզբին։ ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը Անթալիայում կշարունակվի մինչև նոյեմբերի 20-ը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-negotiations</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21196</guid>

            <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 06:01:09 +0000</pubDate>

            <title>ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ ԴՌ Կոնգոյում բռնությունը խոչընդոտում է Էբոլայի դեմ պայքարին</title>

            <description><![CDATA[<p>Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Էբոլայով հիվանդացել է ավելի քան 11 հազար մարդ, մահացել՝ ավելի քան 5400-ը։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը նոյեմբերի 13-ին հայտնել է, որ մի շարք նախկին օջախներում դեպքերը նվազել են, սակայն հեռավոր շրջաններում նոր դեպքեր են գրանցվում, իսկ հարձակումները դժվարացնում են բուժօգնությունն ու վարակի վերահսկումը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/cdc-congo-24867.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ ԴՌ Կոնգոյում բռնությունը խոչընդոտում է Էբոլայի դեմ պայքարին]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Ժնևում կայացած ճեպազրույցում ԱՀԿ արտակարգ իրավիճակների ծրագրի ղեկավար Չիկվե Իհեկվեազուն հայտնել է, որ շաբաթական դեռ մինչև 500 նոր դեպք է գրանցվում։ Նրա խոսքով՝ մահացածների ավելի քան մեկ երրորդը երեխաներ են։ Կոնգոյի իշխանությունները բռնկման մասին հայտարարել էին մայիսին։



ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ վարակի տարածումը հաջողվել է սահմանափակել մի շարք նախկին օջախներում, այդ թվում՝ Մոնգբվալուում և Բուտեմբոյում։ Բունիայում էլ նոր դեպքերի թիվը նվազել է, և բուժկենտրոններում ավելի քիչ մահճակալներ են զբաղված։ Այդուհանդերձ, Բունիայում վարակը դեռ տարածվում է։



Վեց ամսում ԱՀԿ-ն հաստատել է բուժաշխատողների և բուժհաստատությունների դեմ ավելի քան 80 հարձակում։ Ըստ Իհեկվեազուի՝ բռնության պատճառով բուժաշխատողները չեն կարողանում հասնել օգնության կարիք ունեցող մարդկանց, իսկ տեղահանված բնակիչների համար բուժօգնություն ստանալն ավելի է դժվարանում։



Էբոլայի դեմ պայքարը համակարգող ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչ Ժյուլիեն Առնեն ասել է, որ Հյուսիսային Կիվուի և Իտուրիի մի շարք շրջաններում զինված խմբերի գործողությունները վտանգավոր են դարձնում վարակվածների հետ շփված մարդկանց հայտնաբերումն ու նրանց վիճակին հետևելը։



«Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը նոյեմբերի 12-ին զգուշացրել էր, որ բռնկումը շարունակում է մնալ վերահսկողությունից դուրս։ Կազմակերպության տվյալներով՝ նախորդ մեկ ամսում Էբոլայից գրանցված մահերի գրեթե երկու երրորդը տեղի է ունեցել բուժկենտրոններից դուրս։



Բռնկումը պայմանավորված է Բունդիբուգյո վիրուսով՝ Էբոլա հիվանդություն առաջացնող վիրուսներից մեկով։ Reuters-ը նշում է, որ վիրուսի այս տեսակի դեմ հաստատված պատվաստանյութ կամ հատուկ բուժում չկա։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/congo-ebola-who-november</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21096</guid>

            <pubDate>Wed, 11 Nov 2026 10:07:20 +0000</pubDate>

            <title>Անթալիայում մեկնարկել է COP31-ի շրջանակում հրավիրված առաջնորդների գագաթնաժողովը</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 11-ին Անթալիայում բացվել է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովի՝ COP31-ի առաջնորդների երկօրյա գագաթնաժողովը։ Թուրքիան առաջարկում է մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի բաժինը հասցնել համաշխարհային էներգասպառման 35 տոկոսի։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/shesht-antalya-archive-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Անթալիայում մեկնարկել է COP31-ի շրջանակում հրավիրված առաջնորդների գագաթնաժողովը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հրապարակել է նոյեմբերի 11-ի և 12-ի ծրագիրը։ Երկու օրերին պետությունների ու կառավարությունների ղեկավարները կներկայացնեն իրենց երկրների դիրքորոշումները և կքննարկեն, թե ինչպես արագացնել Փարիզի համաձայնագրի իրագործումն ու ընդլայնել կլիմայական ֆինանսավորման հասանելիությունը։



Բացմանը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը կառավարություններին կոչ է արել արագացնել անցումը մաքուր էներգիայի աղբյուրների։ Նա զգուշացրել է, որ կլիմայի փոփոխության հետևանքներն ավելի արագ են խորանում, քան երկրները հասցնում են արձագանքել, հաղորդում է Reuters-ը։



Էլեկտրիֆիկացման առաջարկը նոյեմբերի 11-ի քննարկման առանձին թեմա է, ինչպես նշված է գագաթնաժողովի ծրագրում։ Reuters-ի փոխանցմամբ՝ այսօր էլեկտրաէներգիային բաժին է ընկնում համաշխարհային էներգասպառման մեկ հինգերորդից մի փոքր ավելին։ Անթալիայում քննարկվող 35 տոկոսը դեռ առաջարկ է։



Էլեկտրական տրանսպորտն ու սարքավորումները կարող են փոխարինել վառելիքի անմիջական օգտագործմանը մեքենաներում, շենքերում ու գործարաններում։ Արտանետումների վրա ազդեցությունը կախված է նաև նրանից, թե ինչպես է արտադրվում լրացուցիչ էլեկտրաէներգիան։ Reuters-ի տեղեկություններով՝ առաջարկը չի պահանջում, որ այն արտադրվի մաքուր աղբյուրներից։



Առաջնորդների հանդիպումը բանակցությունների մի մասն է։ ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը մեկնարկել է նոյեմբերի 9-ին և, ըստ կազմակերպիչների հրապարակած ժամանակացույցի, կտևի մինչև նոյեմբերի 20-ը։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-leaders-summit</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=21012</guid>

            <pubDate>Mon, 09 Nov 2026 06:07:47 +0000</pubDate>

            <title>Անթալիայում այսօր մեկնարկում է ՄԱԿ-ի կլիմայական COP31 համաժողովը</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 9-ին Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում բացվում է ՄԱԿ-ի կլիմայական համաժողովը։ Բանակցությունների նախաշեմին երկրներն առաջարկել են օրակարգում ընդգրկել կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու ֆինանսավորման և առևտրի հարցերը։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/antalya-cop31-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Անթալիայում այսօր մեկնարկում է ՄԱԿ-ի կլիմայական COP31 համաժողովը]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի քարտուղարությունը հայտնել է, որ բացման լիագումար նիստը նախատեսված է տեղական ժամանակով ժամը 10:00-ին՝ Երևանի ժամանակով 11:00-ին։ Համաժողովը կանցկացվի Անթալիայի ցուցահանդեսային կենտրոնում և կտևի մինչև նոյեմբերի 20-ը։



Թուրքիան հյուրընկալում է համաժողովը և նախագահի պաշտոնում առաջադրել է շրջակա միջավայրի նախարար Մուրաթ Քուրումին։ Միջպետական բանակցությունները կվարի Ավստրալիայի կլիմայի փոփոխության և էներգետիկայի նախարար Քրիս Բոուենը, ինչպես նշվում է համաժողովի պաշտոնական էջում։ Երկրների ղեկավարների հանդիպումը նախատեսված է նոյեմբերի 11-ին և 12-ին։



The Economic Times-ի տեղեկացմամբ՝ երկրներն ու բանակցային խմբերը պաշտոնական օրակարգի համար յոթ առաջարկ են ներկայացրել։ Աֆրիկյան երկրների խումբը, մասնավորապես, ցանկանում է քննարկել, թե զարգացող երկրներին որքան գումար է անհրաժեշտ կլիմայի փոփոխության հետևանքներին հարմարվելու համար։ Առաջարկների ընդգրկումը դեռ պետք է համաձայնեցվի։



Թուրքիայի նախագահությունը հունիսին առաջարկել է մինչև 2035 թվականը էլեկտրաէներգիայի բաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասցնել 35 տոկոսի՝ ներկայիս 20 տոկոսից փոքր-ինչ ավելի մակարդակից։ Նպատակը տրանսպորտում, շենքերում և արդյունաբերության մեջ հանածո վառելիքի ուղղակի օգտագործումը կրճատելն է։



Էլեկտրիֆիկացման թիրախը նախագահության նախաձեռնություն է՝ պաշտոնական բանակցություններին զուգահեռ գործողությունների ծրագրի մաս։ Այդ ծրագրին կարող են մասնակցել նաև քաղաքներն ու ընկերությունները։ Թիրախը երկրների համար համաձայնեցված պարտավորություն չէ։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop31-antalya-opening</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20971</guid>

            <pubDate>Sat, 07 Nov 2026 16:05:54 +0000</pubDate>

            <title>Հորդառատ անձրևները հեղեղել են Գազայի տեղահանված բնակիչների վրանները</title>

            <description><![CDATA[<p>Նոյեմբերի 7-ին հորդառատ անձրևները հեղեղել են Գազայի հատվածի տեղահանված բնակիչների տասնյակ հազարավոր վրաններ, հայտնում է Reuters-ը՝ վկայակոչելով տեղական իշխանություններին։ Փրկարարների աշխատանքը դժվարացնում են վառելիքի և սարքավորումների պակասը, իսկ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ ձմռան համար անհրաժեշտ կացարանների պարագաները խիստ անբավարար են։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/gaza-un-cover.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Հորդառատ անձրևները հեղեղել են Գազայի տեղահանված բնակիչների վրանները]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[«Համասի» վերահսկողության տակ գործող Գազայի կառավարության լրատվական գրասենյակի տվյալներով՝ 12 ժամում հեղեղվել է առնվազն 70 հազար վրան։ Reuters-ը նոյեմբերի 7-ին հաղորդել է, որ տեղական իշխանությունները նաև վիրավորների մասին են տեղեկացրել, սակայն այդ պահին մահվան դեպքեր չէին արձանագրվել։
Քաղաքացիական պաշտպանության ծառայությունը հայտնել է օգնության շուրջ 1500 կանչի մասին։ Գազա քաղաքում բնակիչները փորձել են ավազով ամրացնել վրանները, ջուրը դուրս հանել և երեխաներին տեղափոխել չոր վայրեր։ Անձրևից թրջվել են ներքնակներն ու ծածկոցները։
Համայնքային և փրկարար ծառայությունների ներկայացուցիչները Reuters-ին ասել են, որ վառելիքի պակասն ու սարքավորումների վնասվածքները սահմանափակում են ջրահեռացման աշխատանքները։ Իսրայելի՝ օգնության մուտքը համակարգող COGAT կառույցն իր հերթին հայտարարել է, որ անձրևներից առաջ միջազգային կազմակերպությունների հետ բարելավել է սանիտարական պայմանները։ Կառույցի տվյալներով՝ այս շաբաթ Գազա է մուտք գործել ևս չորս ասենիզացիոն մեքենա՝ նախորդ ամսվա ընթացքում բերված ութին հավելելու համար։
Աղետը տեղի է ունեցել կացարանների պարագաների սուր պակասի պայմաններում։ ՄԱԿ-ի մարդասիրական գործերի համակարգման գրասենյակը՝ OCHA-ն, նոյեմբերի 5-ի զեկույցում նշել է, որ նոյեմբերի 1-ի դրությամբ Գազայում անհրաժեշտ էր մոտ 121 հազար վրան, 561 հազար բրեզենտ և 1,7 միլիոն ներքնակ։ Տեղում առկա պաշարները ներառում էին ընդամենը մոտ 2800 վրան և շուրջ 5000 ներքնակ։
OCHA-ի գնահատմամբ՝ ֆինանսավորման պակասը, գնումների տևական ընթացակարգերն ու Իսրայելի սահմանած մուտքի սահմանափակումները կարող են օգնության մի մասի հասնելը հետաձգել մինչև ձմռան երկրորդ կեսը։ Գրասենյակը նաև զգուշացրել է, որ շարժիչային յուղերի և պահեստամասերի պակասը վտանգում է ջրահեռացման համակարգերի ու մարդասիրական մեքենաների աշխատանքը։
Հեղեղումների վտանգը կանխատեսվել էր դեռ հոկտեմբերին։ OCHA-ի հոկտեմբերի 15-ի զեկույցում գնահատվել էր, որ մոտ 950 հազար տեղահանված մարդ ապրում է հեղեղումների միջին կամ բարձր ռիսկ ունեցող վայրերում։ Նրանցից ավելի քան 400 հազարը՝ բարձր ռիսկի գոտիներում։]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/gaza-rain-floods-tents</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20832</guid>

            <pubDate>Mon, 02 Nov 2026 10:06:51 +0000</pubDate>

            <title>Արևմտյան Սահարայում ՄԱԿ-ի առաքելությունն ավարտել է աշխատանքը 35 տարի անց</title>

            <description><![CDATA[<p>Արևմտյան Սահարայում ՄԱԿ-ի MINURSO խաղաղապահ առաքելությունը նոյեմբերի 1-ից դադարեցրել է գործողությունները՝ Անվտանգության խորհրդում մանդատի երկարաձգման շուրջ համաձայնության բացակայության պատճառով։ 35 տարի գործած առաքելությունն անցել է փակման փուլ։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/11/minurso-hq-archive.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Արևմտյան Սահարայում ՄԱԿ-ի առաքելությունն ավարտել է աշխատանքը 35 տարի անց]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի անունից հրապարակված հայտարարությունը հաստատում է, որ նոյեմբերի 1-ին սկսվել է առաքելության լուծարման գործընթացը։ Ավելի փոքր խումբը ՄԱԿ-ի օպերատիվ աջակցության դեպարտամենտի վերահսկողությամբ կկազմակերպի մասնակից երկրների գույքի վերադարձն ու կազմակերպությանը պատկանող սարքավորումների տնօրինումը։



Գուտերեշը կողմերին կոչ է արել լիարժեք համագործակցել, որպեսզի դուրսբերումը կազմակերպված իրականացվի։ Նա մտահոգություն է հայտնել տարածքում անվտանգության վիճակի և ռազմական գործողությունների սրման վտանգի առնչությամբ՝ հորդորելով առավելագույն զսպվածություն ցուցաբերել։



Խաղաղապահ գործողությունների ավարտը, գլխավոր քարտուղարի ընդգծմամբ, չի վերացնում Արևմտյան Սահարայի ժողովրդի ինքնորոշման անօտարելի իրավունքը։ ՄԱԿ-ը մտադիր է քաղաքական կարգավորման ջանքերը շարունակել հատուկ բանագնաց Ստաֆան դե Միստուրայի միջոցով։



Առաքելության մանդատի վերջին ժամկետը սահմանվել էր Անվտանգության խորհրդի 2797 բանաձևով, որը այն մինչև 2026 թվականի հոկտեմբերի 31-ը երկարաձգել էր։ Հոկտեմբերի 30-ին Ռուսաստանը վետո էր դրել ամերիկյան նոր նախագծի վրա, իսկ ռուսական այլընտրանքը չէր հավաքել ընդունման համար անհրաժեշտ ձայները։



Associated Press-ը հաղորդում է, որ Մարոկկոյի թագավորական պալատը ողջունել է մանդատի չերկարաձգումը։ Ալժիրը քննադատել է ամերիկյան նախագծի՝ Ռաբաթի դիրքորոշման նկատմամբ իր գնահատմամբ կողմնակալությունը։ Մարոկկոն վերահսկում է վիճելի տարածքի մեծ մասը և այն համարում իր տարածքը։



Ալժիրի աջակցությունը վայելող «Պոլիսարիո» ճակատը ձգտում է անկախ պետության ստեղծմանը։ Նոյեմբերի 1-ի հայտարարությամբ դրա ներկայացուցիչը վերահաստատել է ինքնորոշման և անկախության պահանջը՝ միաժամանակ հայտնելով ՄԱԿ-ի քաղաքական ջանքերի հետ համագործակցելու պատրաստակամություն։



MINURSO-ն ստեղծվել էր 1991 թվականին՝ հրադադարի վերահսկման և տարածքի ապագայի վերաբերյալ հանրաքվեի կազմակերպման համար։ Հանրաքվեն այդպես էլ չի կայացել՝ ընտրողների շրջանակի շուրջ տարաձայնությունների պատճառով։ 2020-ին «Պոլիսարիոն» դուրս էր եկել հրադադարի համաձայնությունից, որից հետո տարածքում շարունակվել են ցածր ինտենսիվության բախումները։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/minurso-mission-ends</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=20782</guid>

            <pubDate>Sat, 31 Oct 2026 16:02:19 +0000</pubDate>

            <title>COP17-ում ընդունել են կենսաբազմազանության պահպանման «Երևանյան ուղին»</title>

            <description><![CDATA[<p>Երևանում ավարտված COP17 համաժողովում երկրներն ընդունել են «Երևանյան ուղին»՝ մինչև 2030 թվականը կենսաբազմազանության պահպանման նպատակների իրականացումն արագացնելու համար։ Ֆինանսավորման մի շարք հարցեր, այդ թվում՝ Կալի հիմնադրամի կառուցվածքը, մնացել են չլուծված։</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2026/10/cop17-yerevan-wcs.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[COP17-ում ընդունել են կենսաբազմազանության պահպանման «Երևանյան ուղին»]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Գրեթե 200 կառավարության մասնակցությամբ համաժողովում ավարտվել է 2022-ին ընդունված Կունմին-Մոնրեալի գլոբալ շրջանակի իրականացման առաջին համաշխարհային գնահատումը։ Wildlife Conservation Society-ն (WCS) հոկտեմբերի 31-ին հայտնել է, որ դրա հիման վրա ընդունված որոշումը ներառում է «Երևանյան ուղին»։



Շրջանակի նպատակն է մինչև 2030 թվականը կանգնեցնել և հակադարձել կենսաբազմազանության կորուստը։ Պարտավորությունների թվում են ցամաքային ու ծովային տարածքների առնվազն 30 տոկոսի պահպանումը և բնությանը վնասող խթանների, այդ թվում՝ սուբսիդիաների բարեփոխումը։ WCS-ի գնահատմամբ՝ երկրներն առաջընթաց ունեն ազգային ծրագրերի մշակման հարցում, սակայն իրենց իսկ գնահատականներով՝ ազգային թիրախների կեսից պակասի իրականացումն է ընթանում նախատեսված հունով։



Կազմակերպությունը դրական է համարել էկոհամակարգերի մշտադիտարկման և սուբսիդիաների բարեփոխման վերաբերյալ ձևակերպումների ներառումը։ Միաժամանակ WCS-ը նշել է, որ վերջնական «Երևանյան ուղին» հիմնականում հղվում է նախկինում համաձայնեցված դրույթներին և բավարար հստակությամբ չի սահմանում, թե ինչպես պետք է լրացնել իրականացման բացերը։



Ֆինանսավորման շուրջ տարաձայնությունները պահպանվել են։ AFP-ն հաղորդել է, որ Կալի հիմնադրամի կառուցվածքին վերաբերող հարցերը մնացել են չլուծված։ Մեխանիզմը նախատեսված է գենետիկական ռեսուրսների թվային տեղեկատվության օգտագործումից ստացվող օգուտների բաշխման համար։ Եվրամիությունը նաև պահանջել է, որ Չինաստանի նման հարուստ դարձած զարգացող տնտեսությունները մասնակցեն բնության պահպանության միջազգային ֆինանսավորմանը։



Եզրափակիչ նիստը շարունակվել է ամբողջ գիշեր։ Բանակցություններին հետևող IISD-ի Earth Negotiations Bulletin-ը արձանագրել է, որ համաժողովը փակվել է հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 10։20-ին։ Պատվիրակները համաձայնեցրել են նաև բնիկ ժողովուրդներին ու տեղական համայնքներին վերաբերող օժանդակ մարմնի աշխատանքի կարգը, իսկ մի շարք այլ որոշումների քննարկումը հետաձգել են մինչև COP18։



Հաջորդ համաժողովը կանցկացվի 2028 թվականին Էկվադորի մայրաքաղաք Կիտոյում։ Գաղտնի քվեարկությամբ Կիտոն ստացել է 55 ձայն, իսկ մրցակից Պանամա քաղաքը՝ 53։
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/cop17-yerevan-pathway</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>