<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1369/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Fri, 25 Sep 2026 19:43:09 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8624</guid>

            <pubDate>Wed, 04 Mar 2020 17:49:05 +0000</pubDate>

            <title>Գերերեքշաբթի, կոկուսներ և համագումարներ. ԱՄՆ-ի նախագահի ընտրությունների ուղեցույց՝ չմոլորվելու համար</title>

            <description><![CDATA[<p>Անողոք պայքար է ընթանում դեմոկրատների միջև՝ Թրամփին մրցակից դառնալու համար: Ներկայացվում են նաև որոշ մանրամասներ ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրությունների նախընտրական փուլի մասին:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/2020_02_26_87431_1582702710._large.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Գերերեքշաբթի, կոկուսներ և համագումարներ. ԱՄՆ-ի նախագահի ընտրությունների ուղեցույց՝ չմոլորվելու համար]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրությունները նախընտրական ակտիվ փուլ են մտել: Քաղաքական գլխավոր կուսակցությունները սկսել են «նախնական ընտրությունները» (primaries), որտեղ հստակեցվել են նախագահի թեկնածուների անունները: Թեև բուն ընտրությունները կայանալու են այս տարվա նոյեմբերի 3-ին, համաշխարհային առաջատար լրատվամիջոցներն արդեն համակ ուշադրությամբ հետևում են տեղի ունեցող գործընթացներին: Մարտի 3-ին Միացյալ Նահանգներում անցկացվել է ընտրական կարևորագույն իրադարձությունը՝ «գերերեքշաբթին»:



Պարբերականների գլխագրերում արտահայտություններ են, որոնք կողմնակի դիտորդի համար ոչ միշտ են հասկանալի: Ի՞նչ է «գերերեքշաբթին» և ինչո՞վ են տարբերվում կոկուսները պրայմերիզներից, ո՞վ է պայքարում իր կուսակցության անվանակարգին և ի՞նչ է «գոյատևման շեմը»: Ե՞րբ են անցկացվելու կուսակցական համագումարները և ո՞վ կարող է դրանցում քվեարկել:



Կուսակցական համագումարներ



ԱՄՆ-ի նախագահի թեկնածուներին առաջադրում են կուսակցություններն իրենց համագումարների ժամանակ: Թեև դա օրենքով ամրագրված չէ, սակայն գործանականում ավանդույթ է, որ գործող նախագահի կուսակցությունն ամենավերջում է համագումար հրավիրում: Դոնալդ Թրամփն ընտրվել է Հանրապետական կուսակցությունից, նրա համագումարը նշանակված է 2020թ. օգոստոսի 24-27-ը, Հյուսիսային Կարոլինայի Շարլոտ քաղաքում: 



Առաջնորդության համար պայքարող կուսակցությունն այսպես կոչված «առաջանցիկ համագումարն» ավելի շուտ է անցկացնում: Համարվում է, որ նախագահի մրցակիցներին պետք է ընտրություններին նախապատրաստվելու համար ավելի շատ ժամանակ հատկացվի: Օրինակ՝ Դեմոկրատական կուսակցության համագումարը նախատեսված է հուլիսի 13-16-ը՝ Վիսկոնսին նահանգի Միլուոկի քաղաքում:



Դեմոկրատները և հանրապետականները միակը չեն, սակայն երկրում ամենախոշոր կուսակցություններն են, ովքեր միջինում ստանում են ընտրողների ձայների ավելի քան 90%-ը: Նախագահական ընտրություններին մասնակցում են նաև «կանաչները» և լիբերտարիանները: Թեև նրանք չեն հավաքում 1-2%-ից ավելին, այնուամենայնիվ, երբեմն ընդհանուր առմամբ ազդում են ընտրության արդյունքների վրա: 2016թ. հենց «կանաչների» կուսակցության առաջնորդ Ջիլլ Սթայնը ոչ միայն պահանջել է վերահաշվարկ իրականացնել որոշ նահանգներում, այլև վճարել է դրանց համար:



Դեմոկրատական կուսակցության համագումարը, ԱՄՆ, 2016թ. / © Ահարոն Բերնշտեյն, Getty



Թեկնածուի առաջադրում



Սեփական կուսակցության կողմից անվանակարգի արժանանալու համար թեկնածուից պահանջվում է ստանալ համագումարի պատվիրակների մեծամասնության աջակցությունը: Յուրաքանչյուր նահանգ ինքնուրույն է որոշում իր ներկայացուցիչների ներկայացման կարգը:



Կուսակցական համագումարներում պատվիրակները լինում են՝



— լայն լիազորություններով օժտված պատվիրակներ (at-large delegates),— «երդմնակալ» պատվիրակներ (pledged leaders),— ընտրովի պաշտոնատար անձինք (elected officials),— շրջանային մակարդակի (district-level delegates):



Պատվիրակների առաջին երեք տեսակները որոշվում են ըստ թեկնածուների, ովքեր ամբողջ նահանգում հավաքել են ձայների առնվազն 15%-ը: Սա այսպես կոչված «գոյատևման շեմն» է: Շրջանային մակարդակի պատվիրակներ են ստանում միայն որոշ շրջաններում 15%-ի շեմը հաղթահարած թեկնածուները:



Դեմոկրատական կուսակցության համագումարում այդպես պետք է ընտրվեն 3979 պատվիրակներ: Ընտրություններին առաջադրվելու համար հավակնորդը պետք է ստանալ առնվազն 1991 պատվիրակի աջակցությունը:



Պայման է, որ պատվիրակները պետք է «մաքուր խղճով արտահայտեն իրենց ընտրողների զգացումները», սակայն ֆորմալ առումով նրանք օրենսդրորեն պարտավոր չեն քվեարկելու այնպես, ինչպես նրանց կոչ են արել պրայմերիզների ժամանակ: Գործնականում, սակայն, քիչ է հանդիպում, որ պատվիրակը համագումարի ժամանակ փոխի իր տեսակետը:



Ջո Բայդեն և Բերնի Սանդերս / © Բրենդան Մակդերմիտ, Reuters



Գերպատվիրակներ



Սովորական պատվիրակներից բացի, համագումարին մասնակցում են նաև այսպես կոչված «գերպատվիրակները» կամ «ավտոպատվիրակները»: Նրանք չեն անցնում ընտրական գործընթացով, պատահականորեն են հայտնվում համագումարի մասնակիցների շարքում:



Դեմոկրատական կուսակցության գերպատվիրակներն են՝



— Կոնգրեսի անդամներ, սենատորներ, նահանգապետեր, Վաշինգտոնի քաղաքապետը, իրենց կուսակցության կողմից ընտրվածները,— Կուսակցական վերնախավի՝ Դեմոկրատական ազգային կոմիտեի անդամները,— Կուսակցության կարկառուն առաջնորդներ:



Վերջին շարքում, որպես կանոն, ներառվում են նախկին նախագահներն ու փոխնախագահները: Գերպատվիրակների դեպքում միշտ չէ, որ գործում է «մեկ անձ-մեկ ձայն» սկզբունքը: Համագումարի կանոնադրությամբ նախատեսված է, որ նրանցից ոմանք ունեն միայն կես ձայնի իրավունք:



Բացի այդ, գերպատվիրակները չորրորդ փուլում չեն քվեարկում: Այդպիսի սահմանափակում մտցվել է 2016թ. համագումարում, որտեղ հենց գերպատվիրակների ձայներն են Հիլարի Քլինթոնի դեպքում վճռորոշ եղել: Օրինակ՝ նրան աջակցել են միաժաման երեք նախագահներ՝ Քարտերը, Քլինթոնը և Օբաման: Ընդհանուր առմամբ համագումարին կարող են մասնակցել 771 գերպատվիրակներ: Եթե թեկնածուն առաջին փուլում չհավաքի 1991 ձայն, ապա հաջորդ փուլերում կարող է քվեարկել, և այդ դեպքում հաղթանակի համար անհրաժեշտ է պատվիրակների 2375,5 ձայն:



Հետաքրքրական է, որ գործնականում նախագահական ընտրապայքարի բոլոր մասնակիցները՝ Բայդենը, Սանդերսը, Ուորենը, Քլոբուշարը և Գաբարդը, գերպատվիրակներ են:



Բերնի Սանդերս / © AP, Պատրիկ Սեմանսկի



Գերերեքշաբթի



Պատվիրակները կուսակցական համագումարի ժամանակ ընտրվում են նահանգներից՝ նախնական ընտրությունների համակարգով (պրայմերիզ) և կուսակցական ակտիվի քվեարկությամբ (կոկուս): Դրանք անցկացվում են փետրվար-հունիս ամիսներին՝ բոլոր 50 նահագներում, Կոլումբիա շրջանում, Պուերտո Ռիկոյում և անդրծովյան որոշ տարածքներում:



Առաջին պրայմերիզն անցկացվել է փետրվարի 3-ին՝ Այովայում, որտեղ հաղթել է Պիտ Բուտիջիչը: Հաջորդ մի քանի շաբաթներում պատվիրակների ընտրություններն անցկացվել են Նևադայում, Նյու Հեմփշիրում և Հարավային Կարոլինայում:



Այդ դեպքում անխուսափելիորեն մի շարք նահանգներում քվեարկությունն անցկացվում է միևնույն օրը: Քանի որ ԱՄՆ-ում ընտրություններն անցկացվում են երեքշաբթի օրերին, ուստի այն օրը, որը համընկել է մի քանի նահանգներում ընտրության միաժամանակ անցկացմանը, կոչվում է «գերերեքշաբթի»:



2020թ. գերերեքշաբթին մարտի 3-ին էր: Այդ օրը քվեարկում են 14 նահանգներում և Ամերիկյան Սամոայում: Հավակնորդների համար ամենամեծ նվերը Կալիֆորնիան է, որտեղից համագումարին մասնակցում է 415 ներկայացուցիչ: Տեխաս նահանգից ընտրվում է 261 մարդ: Համապատասխանաբար գերերեքշաբթիի ժամանակ հստակեցվում են համագումարի 1344 մասնակիցներ, այսինքն՝ բոլոր պատվիրակների 40%-ը:



Գերեքշաբթի. թեկնածուների հնարավորությունները հիմնական նահանգներում / ©Independent​



Քվեարկության առաջնորդները



Գերերեքշաբթիից առաջ և պրայմերիզների արդյունքներով չորս նահանգներում թեկնածուների ձայների հարաբերակցությունը հետևյալն է.



— Բերնի Սանդերս՝ 60 պատվիրակ,— Բայդեն՝ 54 պատվիրակ,— Պիտ Բուտիջիչ՝ 25 պատվիրակ,— Էլիզաբեթ Ուորեն՝ 8 պատվիրակ,— Էմի Քլոբուշար՝ 7 պատվիրակ,— Թուլսի Գաբարդ՝ 0,— Մայքլ Բլումբերգ՝ 0:



Հարցումները վկայում են նաև այլ նահանգներում Սանդերսի առաջադիմության մասին: Դա Դեմոկրատական կուսակցությունում ոչ բոլորին է դուր եկել, այնպես որ մամուլում հայտնվել են տարբեր վարկածներ՝ ճանաչված սենատորին մրցապայքարից դուրս թողնելու համար:



Այդպիսի վարկածներից մեկով առաջարկվել է Միշել Օբամայի թեկնածությունն առաջադրել փոխնախագահի պաշտոնի համար՝ առատար թեկնածուներից մեկի հետ: Մյուս տարբերակն ավելի էկզոտիկ է. ներկայացնել Ներկայացուցիչների պալատի ղեկավար Նենսի Փելոսիին՝ նրան փոխանցելով գերպատվիրակների մեկնարկային ակտիվի 93 ձայները:



Ներկուսակցական պայքարի մասին շշուկները հաստատվել են, երբ երկու օրվա ընթացքում, մինչև գերերեքշաբթին, երրորդ հորիզոնականն զբաղեցնող Պիտ Բուտիջիչը հանել է իր թեկնածությունը՝ ավելի ուշ աջակցելով Ջո Բայդենին:




https://twitter.com/PeteButtigieg/statuses/1234649788886536192
Թրամփին հաղթելու միակ միջոցը քաղաքականությունն է, որն արտահայտում է ամերիկյան ժողովրդի կարգապահությունը: Դա այն է, որ մենք ձգտել ենք կիրառել քարոզարշավի ընթացքում, և դա այն է, ինչ Ջո Բայդենը կիրառել է իր ողջ կյանքում: Ես հպարտանում եմ նրանով, որ սատարում եմ փոխնախագահին և աջակցում եմ նրան մեր հաջորդ ղեկավարը դառնալու հարցում



Նրանից հետո թեկնածությունը հանել է նաև Էմի Քլոբուշարը, և կրկին՝ Բայդենի օգտին:




https://twitter.com/amyklobuchar/statuses/1234678141043396610
Ինչն է այժմ պակասում մեր քաղաքականությունում: Ապրումակցությունը, մտահոգությունը, քաղաքացիների և նրանց նախագահի միջև սուրբ վստահությունը: Ահա ինչ է Ջո Բայդենը վերականգնում: Ջո Բայդենը ճանաչում է քեզ և կպայքարի հանուն քեզ:



Էլիզաբեթ Ուորենի և Մայքլ Բլումբերգի քարոզարշավների ճակատագիրը հայտնի չէ: Քաղաքագետներից մեկի համոզմամբ՝ Բլումբերգը ոչ իր կամքով աջակցում է Ուորենին: Սենատորը խստորեն քննադատում է միլիարդատիրոջը հեռուստաեթերի ժամանակ այնպես, որ հայտնվում է ոչ ցանկալի պինյատայի (մեքսիկական խաղալիքի) դերում: Ուորենի յուրաքանչյուր հարվածը Նյու Յորքի նախկին քաղաքապետի ուղղությամբ նրա կողմնակիցներից նոր նվիրատվություններ է ներգրավում. միայն փետրվար ամսին նա ներգրավել է 29 միլիոն դոլար:



Գերերեքշաբթիի արդյունքները միանգամից հայտնի չեն դառնա: Որոշ նահանգներում քվեարկությունն իրականացվում է փոստով, և այնտեղ մշակվում են բոլոր բյուլետենները, որոնք ուղարկվել են ոչ ուշ, քան քվեարկության օրը: Ժամային գոտիների տարբերության պատճառով քվեարկությունը ձգձգվում է որոշ ժամանակ:



Գերերեքշաբթիի քվեարկությունը հաղթանակած թեկնածուն դառնալու է մրցարշավի առաջնորդը և մեծ հավանականությամբ դառնալու է նախագահի թեկնածու:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/news/amn-naxagahakan</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>