<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
     xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
     xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
     xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">

<channel>

    <atom:link
        href="https://shesht.am/tag/1402/feed"
        rel="self"
        type="application/rss+xml"
    />

    <lastBuildDate>Tue, 29 Sep 2026 08:05:46 +0000</lastBuildDate>

    <title>Շեշտ.am (shesht.am) - Feed</title>

    <description>Շեշտ.am – նորություններ եւ ոչ միայն</description>

    <link></link>

    
        
        <item>

            <guid isPermaLink="false">https://shesht.am/?p=8940</guid>

            <pubDate>Fri, 13 Mar 2020 18:56:43 +0000</pubDate>

            <title>Նիուե կղզին հռչակվել է «խավար երկնքի առաջին պետություն»</title>

            <description><![CDATA[<p>Խաղաղօվկիանոսյան Նիուե կղզին դարձել է առաջին պետությունը, որտեղ գիշերային խավար երկինքը գտնվում է պաշտոնական պահպանության ներքո:</p>
]]></description>

            
                <media:content
                    url="https://shesht.am/wp-content/uploads/2020/03/niue-dark-sky.jpg"
                                            type="image/jpeg"
                                        expression="full"
                >

                    <media:description type="plain"><![CDATA[Նիուե կղզին հռչակվել է «խավար երկնքի առաջին պետություն»]]></media:description>

                </media:content>

            
            <content:encoded><![CDATA[
Այն պահից, երբ Երկրի վրա առաջին անգամ վառվեց արհեստական կրակը, ծագել և խորանում է լույսի աղտոտման խնդիրը: Ներկայումս բնակվելով քաղաքներում՝ մենք սովորել ենք գործնականում չտեսնել աստղերը՝ գիշերային երկնքում: Սակայն նրանք ավելի քիչ տեսանելի են դառնում նաև մոլորակի հեռավոր անկյուններից:



Այս խնդիրն արդեն այնքան նշանակալից է, որ դրա դեմ պայքարի համար ստեղծվել և գործում է «Լույսի աղտոտվածության դեմ պայքարի միջազգային ասոցիացիա» (IDA) ոչ առևտրային կազմակերպությունը: Տարբեր երկրների ավելի քան 130 բնակավայրերի տեղական իշխանություններ արդեն միացել են այդ կազմակերպության կողմից մշակված ծրագրին, նվազեցրել են լուսաղտոտումը՝ ստանալով «Խավար երկնքի վայր» (Dark Sky Place) հավաստագիրը: Իսկ վերջերս այց ցանկում են ներառվել նաև պետություններ՝ թեև շատ փոքր:



Նիուե կղզային պետական կազմավորումը Նոր Զելանդիայի կազմում յուրօրինակ կարգավիճակ ունի և լիովին ինքնիշխան է: Նրա բնակչությունը 1600-ից էլ քիչ է: Նրանց ավանդույթներում գիշերային երկինքն առանձնահատուկ տեղ ունի: Տեղացիները դարերով շրջագայել են կղզիներով՝ օգտվելով տեղորոշման դժվարին միջոցներից, որպես կողմնորոշիչ են օգտագործել աստղերը: Պատահական չէ, որ հենց այստեղ է գիշերային երկինքը ստացել հատուկ պահպանվող կարգավիճակ:



IDA-յի հաղորդագրության համաձայն՝ Նիուեն հայտ է ներկայացրել դեռևս 2018թ., և այդ օրվանից տեղի իշխանություններն իրականացնում են ասոցիացիայի կողմից առաջարկված միջոցառումները՝ լույսի աղտոտումը նվազեցնելու ուղղությամբ: Բնակչությունը տեղեկացվել է, կազմակերպվել են դասընթացներ, թարմացվել են փողոցային և տնային լուսավորության համակարգերը: Նիուեում հույս ունեն, որ IDA-յի հավաստագիրը ստանալը կօգնի կղզին դարձնել «աստղային երկնքի յուրահատուկ արգելավայր», որը կգրավի բազմաթիվ զբոսաշրջիկների, աստղագիտության և աստղալուսանկարչության սիրահարների:
]]></content:encoded>

            <link>https://shesht.am/science/xavar-yerknqi</link>

            <author>info@shesht.am (Շեշտ.am (shesht.am))</author>

        </item>

    
</channel>

</rss>